اخبار اقتصادی اوکراین و مولداوی

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی اوکراین و مولداوی در هفته‌ سوم دی ماه 1404 مندرج در رسانه‌های این کشورها به شرح زیر ارائه می‌گردد.

اوکراین در پایان سال حجم صادرات محصولات کشاورزی را کاهش داد

بر اساس داده‌های «باشگاه کسب‌وکار کشاورزی اوکراین» (UCAB)، اوکراین در سال ۲۰۲۵ محصولات کشاورزی به ارزش ۲۲٫۵۳ میلیارد دلار را صادر کرد که این رقم ۸٫۸ درصد کمتر از نتیجه سال قبل است.

به گزارش نشریه APK-Inform، در این گزارش آمده است: «در پایان سال ۲۰۲۵، اوکراین محصولات کشاورزی به ارزش ۲۲٫۵۳ میلیارد دلار صادر کرد که نسبت به سال گذشته ۸٫۸ درصد (یا ۲٫۱۵ میلیارد دلار) کاهش نشان می‌دهد.»

به گفته UCAB، با وجود کاهش درآمد ارزی، سهم بخش کشاورزی و صنایع وابسته در ساختار کلی صادرات کالای اوکراین در سال ۲۰۲۵ به ۵۶٫۱ درصد رسیده است.

UCAB تأکید کرده است: اگرچه این سهم در مقایسه با سال رکوردی ۲۰۲۳ که محصولات کشاورزی ۶۱ درصد کل صادرات را تشکیل می‌داد، اندکی کاهش یافته است، اما این بخش همچنان بیش از نیمی از درآمدهای کشور از تجارت خارجی را تأمین می‌کند».

به اعتقاد کارشناسان، بارزترین روند، کاهش صادرات کشاورزی به اتحادیه اروپا بوده است. در حالی که در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴ سهم اتحادیه اروپا در ساختار صادرات کشاورزی اوکراین به طور پایدار بیش از ۵۰ درصد بود، در سال ۲۰۲۵ این سهم به ۴۷٫۵ درصد (۱۰٫۷ میلیارد دلار) کاهش یافت.

از جمله عوامل مؤثر می‌توان به تغییر مسیرهای لجستیکی و سخت‌تر شدن محدودیت‌های مقرراتی در بازار اروپا اشاره کرد. همچنین کاهش کلی پویایی تجارت مشاهده می‌شود؛ به‌طوری که مازاد تجاری اوکراین با اتحادیه اروپا از ۸٫۸۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ به ۶٫۰۶ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۵ کاهش یافته است.

در مقابل، هم‌زمان با کاهش درآمدهای صادراتی، روند معکوسی در بخش واردات مشاهده می‌شود.
در سال ۲۰۲۵، واردات محصولات کشاورزی خارجی به ۸٫۷۵ میلیارد دلار رسید که بالاترین رقم طی پنج سال اخیر است.

تحلیلگران خاطرنشان کردند: «اگرچه سهم کالاهای کشاورزی در کل واردات اوکراین طی چهار سال گذشته در سطحی نزدیک به ۱۰٫۸ درصد ثابت مانده است، اما در ارقام مطلق، هزینه واردات محصولات غذایی هر سال افزایش می‌یابد.»

آن‌ها افزودند: «در عین حال، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۳ درصد از کل واردات کشاورزی اوکراین (معادل ۴٫۶۴ میلیارد دلار) از کشورهای اتحادیه اروپا تأمین شده است که نشان‌دهنده ادغام عمیق بازار مصرف اوکراین با بازار اروپایی است.»

سایت خبری «اکونومیچنا پراودا»

https://epravda.com.ua/biznes/za-pidsumkami-roku-ukrajina-zmenshila-agroeksport-816191/

گزارش وزارت دارایی اوکراین درباره درآمدهای سالانه بودجه دولتی

بر اساس داده‌های عملیاتی اداره دولتی خزانه‌داری، در سال ۲۰۲۵ مبلغ ۲٫۶۶ تریلیون گریونیا به صندوق عمومی‌بودجه دولتی واریز شده است. وزارت دارایی اوکراین این موضوع را اعلام کرد.

در میان پرداخت‌هایی که تحت نظارت نهادهای مالیاتی و گمرکی قرار دارند، مهم‌ترین منابع درآمد عبارت‌اند از:

۵۴۲٫۴ میلیارد گریونیا – مالیات بر ارزش افزوده از کالاهای واردشده به قلمرو گمرکی اوکراین؛

۳۶۲٫۹ میلیارد گریونیا – مالیات بر درآمد اشخاص و عوارض نظامی؛

۳۰۶٫۵ میلیارد گریونیا – مالیات بر ارزش افزوده از کالاهای تولیدشده در داخل کشور
(در مجموع ۴۸۶٫۱ میلیارد گریونیا وصول و ۱۷۹٫۶ میلیارد گریونیا هزینه شده است)؛

۲۸۴٫۷ میلیارد گریونیا – مالیات بر سود شرکت‌ها؛

۲۸۰٫۹ میلیارد گریونیا – مالیات غیرمستقیم (اکسایز)؛

۶۷٫۹ میلیارد گریونیا – سود سهام و بخشی از سود خالص؛

۵۵٫۲ میلیارد گریونیا – حقوق ورودی و خروجی گمرکی؛

۴۳٫۴ میلیارد گریونیا – حق بهره‌برداری از منابع زیرزمینی.

علاوه بر سود بانک مرکزی اوکراین (۸۴٫۲ میلیارد گریونیا که در ماه‌های آوریل–مه واریز شد)، یکی از منابع مهم درآمدی همچنان کمک‌های بین‌المللی (گرنت‌ها) بوده که حجم آن به ۵۳۰٫۴ میلیارد گریونیا رسیده است.

در این گزارش آمده است: «در مجموع، بر اساس نتایج سال ۲۰۲۵، ۳٫۸۲ تریلیون گریونیا به صندوق‌های عمومی و ویژه بودجه دولتی از محل مالیات‌ها، عوارض و سایر پرداخت‌ها واریز شده است.»

هزینه‌های نقدی بودجه دولتی در این دوره ۵٫۴۵ تریلیون گریونیا بوده که از این مقدار، ۴٫۱۹ تریلیون گریونیا مربوط به صندوق عمومی است.

همچنین، درآمد حاصله از حق بیمه اجتماعی واحد (یکی از انواع عوارضی که مردم از حقوق خود به صندوق بازنشستگی می‌پردازند)  برای صندوق‌های بازنشستگی و بیمه اجتماعی در سال ۲۰۲۵ به ۶۶۲٫۷ میلیارد گریونیا رسیده که ۶۹٫۶ میلیارد گریونیا آن در ماه دسامبر دریافت شده است.

سایت خبری «اکونومیچنا پراودا»

https://epravda.com.ua/biznes/minfin-rozpoviv-pro-richni-nadhodzhennya-do-derzhbyudzhetu-816268/

 تغییرات بازار اراضی کشاورزی اوکراین

بازار اراضی کشاورزی اوکراین در سال ۲۰۲۵ دستخوش تغییر شده است. در مرحله اولیه بازگشایی بازار، عامل کلیدی حجم بانک زمین بود، اما اکنون کیفیت و موقعیت مکانی قطعات زمین اهمیت اصلی را دارد .به گزارش وزارت اقتصاد، محیط‌زیست و کشاورزی اوکراین، «بازار اراضی کشاورزی اوکراین در سال ۲۰۲۵ وارد مرحله‌ای از پویایی بالغ و قابل پیش‌بینی شده است: ارزش زمین بسته به وضعیت امنیتی افزایش می‌یابد.»

در این بیانیه آمده است:با وجود جنگ، بازار کارکرد خود را حفظ کرده و رشد پیوسته‌ای را نشان می‌دهد. اگر در آغاز بازگشایی بازار عامل اصلی حجم بانک زمین بود، در سال ۲۰۲۵ تمرکز به سمت کیفیت قطعات و محل قرارگیری آن‌ها جابه‌جا شده است.

از ژانویه تا اواسط دسامبر ۲۰۲۵، ۱۱۵،۶ هزار قطعه زمین با مساحت کلی بیش از ۳۴۰ هزار هکتار واگذار شده است.

از این میان:

اشخاص حقوقی ۴۳٬۰۱۲ قطعه زمین به مساحت ۱۲۸٬۲۱۲ هکتار خریداری کرده‌اند؛ میانگین قیمت هر هکتار ۷۴٬۳۲۳ گریونا بوده است.

اشخاص حقیقی ۷۲٬۵۹۷ قطعه زمین به مساحت ۲۱۱٬۹۶۲ هکتار خریداری کرده‌اند؛ میانگین قیمت هر هکتار ۴۷٬۲۴۶ گریونا بوده است.

وزارتخانه فوق تأکید می‌کند: «بالاترین قیمت‌ها همچنان در استان‌های غربی و مرکزی حفظ شده‌اند، در حالی که در مناطق نزدیک به خط مقدم، ارزش زمین به‌طور محسوسی پایین‌تر است.»

گران‌ترین اراضی در استان‌های زیر قرار دارند:

ایوانو-فرانکیفسک (تا ۱۶۵٬۶۱۵ گریونا/هکتار)،

ترنوپیل (تا ۱۲۶٬۰۶۸ گریونا/هکتار)،

لویو و وینیتسیا (بیش از ۸۰ تا ۱۰۰ هزار گریونا/هکتار).

ارزان‌ترین اراضی در مناطق نزدیک به خط مقدم هستند:

خرسون، میکولایف، زاپوریژیا – حدود ۳۵ تا ۳۸ هزار گریونا/هکتار.

دنیس باشلی، معاون وزیر اقتصاد، محیط‌زیست و کشاورزی اوکراین گفت: «با وجود ریسک‌های جنگی، بازار اراضی کشاورزی در سال ۲۰۲۵ نقدشوندگی خود را حفظ کرد، رشد پایدار قیمت را نشان داده و ساختار مشخصی از تقاضا شکل گرفته است.»

وی افزود: «در سال ۲۰۲۶ نیز عوامل کلیدی توسعه بازار همچنان وضعیت امنیتی، ویژگی‌های منطقه‌ای و جذابیت سرمایه‌گذاری قطعات زمین خواهند بود.»

سایت خبری «اکونومیچنا پراودا»

https://epravda.com.ua/biznes/minekonomiki-rozpovilo-yak-u-2025-roci-zminivsya-rinok-silskogospodarskih-zemel-816288/

  مولداوی:

شرکت Energocom در ماه دسامبر برق را با میانگین قیمت حدود ۱۳۲ یورو به ازای هر مگاوات خریداری کرد

بر اساس داده‌های این شرکت، حجم کل خرید برق در ماه دسامبر ۴۵۸٫۱۵ هزار مگاوات‌ساعت بوده است. این انرژی هم از منابع داخلی و هم از طریق واردات تأمین شده است.

شرکت انرگوکوم Energocom در ماه دسامبر برق را با میانگین قیمت حدود ۱۳۲ یورو به ازای هر مگاوات خریداری کرد.

در بیانیه شرکت سهامی Energocom آمده است:«واردات ۶۵٫۴۶ درصد از کل حجم را تشکیل داده، در حالی که برق تأمین‌شده توسط تولیدکنندگان داخلی ۳۴٫۵۴ درصد بوده است.» این خبر را وب‌سایت deschide.md گزارش داده است.

از کل حجم خریدها، ۳۵٫۸۴ درصد از طریق قراردادهای دوجانبه با تأمین‌کنندگان و تولیدکنندگان رومانیایی انجام شده و ۲۹٫۶۲ درصد باقی‌مانده از طریق سکوهای ‌های معاملاتی BRM و OPCOM خریداری شده است.

کارشناسان تأکید می‌کنند که قیمت‌های خرید اعلام‌شده شامل مالیات‌ها و هزینه‌های مربوط به حمل‌ونقل، لجستیک و رزرو ظرفیت‌ها نمی‌شود.

برای مقایسه، در ماه نوامبر شرکت Energocom برق را با میانگین موزون ۱۳۴٫۷۰ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت خریداری کرده بود، در حالی که در ماه اکتبر این رقم ۱۳۲٫۴۴ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت بوده است.

سایت خبری «پوینت»

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/energocom-zakupil-v-dekabre-elektroenergiiu-po-srednei-tsene-okolo-132-evro-za-megavatt/

صادرات خدمات مولداوی در سال ۲۰۲۵ از صادرات کالا پیشی گرفته و به ۱۶ درصد تولید ناخالص داخلی رسید

صادرات خدمات جمهوری مولداوی در سال ۲۰۲۵ به رکورد جدیدی دست یافته و برای نخستین بار از صادرات کالا فراتر رفته است.

بر اساس داده‌های وزارت توسعه اقتصادی و دیجیتالی‌سازی، در دوره ژانویه تا سپتامبر ۲۰۲۵ صادرات خدمات به‌صورت واقعی ۹٫۷ درصد رشد کرده و ۱٫۴ درصد به رشد تولید ناخالص داخلی افزوده است؛ در حالی که رشد اقتصادی در همین دوره ۲ درصد بوده است. این خبر را moldova1.md گزارش می‌دهد.

در این گزارش آمده است: «صادرات خدمات حدود ۱۶ درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد و تقریباً ۵ درصد بیشتر از صادرات کالا است. این امر جایگاه بخش خدمات را به‌عنوان موتور اصلی تجارت خارجی مولداوی تقویت می‌کند. داده‌های موجود، گذار به مدل رشد اقتصادی مبتنی بر خدمات را تأیید می‌کند؛ مدلی که بر حوزه‌های دانش‌محور، نیازمند مهارت و ایجادکننده ارزش افزوده بالا تمرکز دارد.»

قبلا اقتصاددان و نماینده سابق پارلمان مولداوی ویاچسلاو یونیتسه در تحلیل خود اشاره کرده بود که در نیمه نخست سال ۲۰۲۵، مولداوی خدماتی به ارزش ۱٫۴ میلیارد دلار را صادر کرده است؛ رقمی‌که نسبت به دوره مشابه سال ۲۰۲۰ سه برابر بیشتر است.

مهم‌ترین خدمات صادراتی همچنان شامل گردشگری، فناوری اطلاعات، حمل‌ونقل و خدمات تجاری هستند.

سایت خبری «پوینت»

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/eksport-uslug-v-2025-godu-prevysil-eksport-tovarov-i-dostig-16-vvp/

افزایش نیم میلیارد دلاری بدهی خارجی مولداوی

در سال ۲۰۲۵ بدهی خارجی دولتی جمهوری مولداوی به رشد خود ادامه داد و تا پایان ماه نوامبر به ۴٫۶۸ میلیارد دلار آمریکا رسیده است؛ در حالی که این رقم در ابتدای سال ۴٫۱۹ میلیارد دلار بود. مولداوی حدود نیم میلیارد دلار دیگر به بدهی خارجی خود اضافه کرد.بر اساس داده‌های وزارت دارایی، تنها طی ۱۱ ماه، مانده بدهی خارجی حدود ۴۹۳ میلیون دلار افزایش یافته که معادل رشدی نزدیک به ۱۱٫۷ درصد است. این موضوع را وب‌سایت bani.md گزارش داده است.

افزایش بدهی خارجی هم ناشی از دریافت وام‌های جدید بوده و هم تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز قرار داشته است. در دوره ژانویه تا نوامبر ۲۰۲۵، تأمین مالی خارجی ۶۳۱٫۲ میلیون دلار و بازپرداخت بدهی خارجی ۴۴۰٫۹ میلیون دلار بوده است. در نتیجه، تأمین مالی خالص خارجی مثبت و برابر با ۱۹۰٫۳ میلیون دلار ثبت شد.

عامل دیگری که به افزایش بدهی کمک کرد، نوسانات نرخ دلار آمریکا در برابر سایر ارزها بود که تأثیر مثبتی معادل ۳۰۲ میلیون دلار بر باقی مانده بدهی خارجی گذاشته است. وزارت دارایی توضیح می‌دهد که این ارزیابی مجدد ارزی موجب افزایش بدهی به‌صورت دلاری شده است.

در محاسبه به لئوی مولداوی، بدهی خارجی دولتی تا پایان نوامبر ۲۰۲۵ به ۷۹٫۶ میلیارد لئو رسیده، در حالی که این رقم در ابتدای سال ۷۷٫۴ میلیارد لئو بود. این تفاوت هم بازتاب‌دهنده وام‌های جدید است و هم اثر نوسانات نرخ ارز.

در عین حال، هزینه‌های خدمت‌رسانی بدهی خارجی دولتی شامل پرداخت بهره و کارمزدها در ۱۱ ماه نخست سال 2025 به ۹۸٫۹ میلیون دلار رسیده که تقریباً هم‌سطح با دوره مشابه در سال ۲۰۲۴ است.

سایت خبری «پوینت»

https://point.md/ru/novosti/ekonomika/moldova-dobavila-eshchio-polmilliarda-dollarov-k-vneshnemu-dolgu/