احساس خطر از حذف پول نقد در سوئد
تا چندی پیش، یکی از افتخارات سوئدیها، این بود که دارند به دیجیتال ترین کشور در پرداخت های روزانه ( Cashless ) تبدیل میشوند و در این زمینه در رتبه نخست دنیا قرار دارند. گزارش های بانک مرکزی هم این ادعا را ثابت میکرد: در سال گذشته تنها 13 درصد مردم سوئد از پرداخت نقدی استفاده کردند که بیشتر آنها سالمندان یا مهاجر بودند.
پیش بینی میشود؛ اگر همین روند رو به رشد ادامه یابد، تا سه سال دیگر، سوئد کاملا از پرداخت های نقدی پاک خواهد شد. این در صورتی است که در کشوری مانند سوییس که یکی از قطب های بانکداری جهان است، روند کاملا برعکس است و حتی اسکناس یک هزار فرانکی را به عنوان باارزش ترین اسکناس جهان، وارد بازار کرده اند و بنابر گزارش ها، 90 درصد مردم سوییس ترجیح می داهند پول نقد به همراه داشته باشند.
احساس خطر از سوی دولت:
ظاهرا شرکت ها و فروشگاههای سوئدی به دلایل مختلفی مانند؛ امنیت بیشتر و هزینه کمتر، روش پرداخت دیجیتال را ترجیح می دهند و سیستم های خود را به سرعت به این سو میبرند. هم اکنون فروشگاههای زیادی هستند که دیگر با پول نقد کار نمیکنند و هر روز بر تعداد آنها افزوده میشود.
بر خلاف جهت گیری بخش خصوصی، دولت و نهادهای رسمی در آستانه رسیدن به قله نقدزدایی Cashless، ناگهان احساس خطر کردند و می خواهند در این مسیر، سرعت گیر نصب کنند. نخستین هشدار را رییس بانک مرکزی در دو سال پیش داده بود و از پارلمان خواسته بود که قانونگذاریهای لازم را انجام دهند. ظاهرا رییس بانک مرکزی تشخیص داد که بدون الزام قانونی، نمیتواند شتاب شرکت ها و بانک را در تبدیل جامعه به جامعه ای عاری از پول نقد Cashless بگیرد. این هفته طرحی در این زمینه به پارلمان ارائه شده و انتظار می رود در ماه آینده مورد بحث قرار گیرد.
از جمله بندهای طرح ارائه شده آن است که موسسات پولی و مالی بزرگ ملزم به ارائه خدمات نقدی در سراسر کشور شوند به گونه ای که هیچ شهروند سوئدی نباید بیش از 25 کیلومتر با نخستین خدمات دهنده نقدی فاصله داشته باشد.
هشدار دوم را سال گذشته، سازمان دفاع شهری سوئد MSB (همتای سازمانهای حوادث غیرمترقبه و پدافند غیرعامل) داد که از مردم خواست؛ پول نقد را مانند غذا، آب و دارو، در لیست کالاهای اضطراری بگنجانند و در خانه داشته باشند.
اطلاع رسانی رسانهها:
از دو سال پیش که نخستین زنگ خطر از سوی رییس بانک مرکزی به صدا درآمد، روزنامههای سوئدی به طور منظم مقالاتی در این زمینه منتشر میکنند.
این هفته، خانم ماریا لارسون Maria Larsson استاندار اروبرو Orebro واقع در مرکز کشور، با نوشتن مقاله ای، از روند نقدزدایی کشور انتقاد کرده و وظیفه دولت دانست که چاره اندیشی کند. وی نوشت: دو سال پیش در استان اوربرو 28 جایگاه خدمات نقدی وجود داشت که امسال به 12 جایگاه کاهش یافت.
به تشبیه استاندار، پیشرفت فناوری مانند یک قطار پرسرعت است که راه خود را می رود ولی دولت وظیفه دارد سرعت آن را به گونه ای تنظیم کند که همه سوار شوند و کسی از آن، جا نماند.
چندی پیش نیز روزنامه معروف داگنز نیتر DN در مقاله سردبیری خود، بانک ها و موسسات پولی و مالی را متهم کرد که مردم را از داشتن پول نقد می ترسانند ولی واقعیت این است که بر خلاف نظر بانک ها، کار سالمندان که پول را در رختخواب و بالش خود جا سازی میکنند، خیلی هوشمندانه بود چون آنها، دوران سخت را دیدند و هنوز به یاد دارند، دورانی که ما ندیدیم ولی دیر یا زود برای ما هم بر میگردند. در آن دوران، سوئد خیلی آسیب پذیر خواهد بود.
جامعه «بدون پول نقد Cashless» که ما با سرسختی و آرام آرام، آن را ساختیم، قدرتمندتر از ارتباطات اینترنتی نیست پس به محض این که برق قطع شود، فرو میپاشد و دیگر بدون پول نقد نمیتواند نیازمندیهای خود را فراهم کند. هنگامی در می یابیم داشتن پول نقد، هوشمندی است که خیلی دیر شده باشد».