اخبار اقتصادی تاجیکستان-دوشنبه
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی تاجیکستان در هفته اول مهرماه 1405 مندرج در روزنامهها و رسانههای این کشور به شرح زیر میباشد:
روند اجرای پروژه «ساخت خط لوله گاز تاجیکستان-چین، بخش«D» مورد بررسی قرار گرفت
مسائل مربوط به روند اجرای پروژه "ساخت خط لوله گاز تاجیکستان-چین، بخش D در دیدار وزیر انرژی و منابع آب جمهوری تاجیکستان و مدیریت شرکت "TTGP" - Trans-Tajik Gas Pipeline Company Ltd در دوشنبه مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
خبرگزاری «خاور» با استناد به وزارت انرژی و منابع آب جمهوری تاجیکستان اعلام کرد که در این دیدار، مسائل مربوط به چارچوب این پروژه، پیشرفت کارهای مربوط به اجرای آن و همچنین راههای حل مسائل موجود و هماهنگی بیشتر فعالیتهای طرفین مورد بررسی قرار گرفت. لازم به ذکر است که شرکت خط لوله گاز ترانس-تاجیک (TTGP) یک شرکت مشترک بین تاجیکستان و چین است که برای ساخت بخش D خط لوله گاز تاجیکستان-چین تأسیس شده است.
https://khovar.tj/2026/09/ravandi-tatbi-i-loi-ai-sohtmoni-l-lai-gazguzari-to-ikiston-chin-ismati-d-barras-shud
افتتاح یک نیروگاه خورشیدی ۲۵۰ مگاواتی در شهرستان اشت
امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، در تاریخ ۲۱ سپتامبر در چارچوب سفر کاری خود به منطقه سغد، از شهرستان اشت بازدید کرد. او یک نیروگاه خورشیدی ۲۵۰ مگاواتی را در روستای شیدون به بهرهبرداری رساند. ساخت نیروگاه فتوولتائیک اشت در نوامبر ۲۰۲۵ به ابتکار شرکت Ayon Energy LLC آغاز شد. این تأسیسات در زمینی به مساحت ۷۹۳۳ هکتار واقع شده است. این پروژه همچنین شامل کارهایی برای اتصال نیروگاه به شبکه برق یکپارچه کشور بود. برای انتقال برق تولیدی، یک خط هوایی ۲۲۰ کیلوولت دو مداره به طول ۹.۸ کیلومتر از نیروگاه تا پست ۲۲۰/۱۱۰/۶ کیلوولت اشت احداث شد. سی و شش پایه روی این خط نصب شد. متخصصان داخلی و چینی در ساخت این نیروگاه مشارکت داشتند.
در مجموع، بیش از ۵۰۰ کارمند از شرکت سهامی خاص تاجیکستان هیدروالکترومونتاژ و متخصصانی از چین در این پروژه مشارکت داشتند. پس از راهاندازی نیروگاه، برای ۴۰ متخصص محلی شغل دائمی ایجاد شد. بر اساس دادههای ارائه شده، پس از راهاندازی این نیروگاه، منبع تولید برق در منطقه سغد ۶۱ درصد افزایش یافت. این نیروگاه ۴۰ درصد از نیاز برق این منطقه را تأمین خواهد کرد. همچنین انتظار میرود بهرهبرداری از آن، تلفات انرژی مرتبط با انتقال برق از جنوب کشور به مسافتهای طولانی را کاهش دهد. امامعلی رحمان دستور ساخت و راهاندازی نیروگاههای فتوولتائیک اضافی با ظرفیت کلی ۷۰۰ مگاوات در منطقه سغد را در سال ۲۰۲۷ صادر کرد. علاوه بر این، برای تقویت سیستم انرژی منطقه، توصیه میشود در اسرع وقت تأسیسات ذخیرهسازی انرژی الکتریکی با ظرفیت حداقل ۲۰۰ مگاوات ساعت راهاندازی شود
https://avesta.tj/2026/09/21/v-ashtskom-rajone-zapustili-solnechnuyu-elektrostantsiyu-moshhnostyu-250-mvt/ Avesta.tj
تولید مواد شیمیایی تاجیکستان در ماه مه ۲۰۲۶ ، به میزان ۱.۶ برابر افزایش یافت.
تولید مواد شیمیایی در تاجیکستان در دوره ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶ به ۴۸۳.۱ میلیون سامانی (۵۲.۴ میلیون دلار) رسید که در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۵، به ۱.۶ برابر افزایش یافته است. این اطلاعات توسط اداره آمار تحت ریاست جمهوری تاجیکستان اعلام شد.طبق گزارش آژانس آمار، در ژوئیه ۲۰۲۶، تولید مواد شیمیایی به ۱۱۵.۴ میلیون سامانی (۱۲.۵ میلیون دلار) رسید که در مقایسه با ژوئیه ۲۰۲۵، به ۱.۷ برابر افزایش یافته است. برای مقایسه، تولید مواد شیمیایی در ژوئیه ۲۰۲۵ در مقایسه با ژوئیه ۲۰۲۴، به ۲۰.۶ درصد افزایش یافته است، در حالی که تولید ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۵ نسبت به سال گذشته ۷.۴ درصد افزایش یافته است.
اداره آمار تاجیکستان خاطرنشان کرد: «کل تولیدات صنعتی در تاجیکستان در ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶ به۲۰.۳۲ میلیارد سامانی (۲.۲ میلیارد دلار) رسید که در مقایسه با ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۵، به ۷. ۲۴ درصد افزایش یافته است. در ژوئیه ۲۰۲۶، تولیدات صنعتی به ۲.۷۸ میلیارد سامانی (۳۰۱.۹ میلیون دلار) رسید که نسبت به سال قبل ۱۷ درصد افزایش یافته است. برای مقایسه، تولیدات صنعتی در ژوئیه ۲۰۲۵ در مقایسه با ژوئیه ۲۰۲۴، به ۹.۶ درصد افزایش یافته است، در حالی که تولیدات صنعتی از ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۵ در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۴، به ۶ درصد افزایش یافته است.»
کل تولیدات صنعتی در تاجیکستان در ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶ به ۳۹.۴۶ میلیارد سامانی (۴۲.۸ میلیارد دلار) رسید که در مقایسه با ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۵، به میزان ۱۳.۱درصد افزایش یافته است. در ژوئیه ۲۰۲۶، تولیدات صنعتی به ۵.۷۴ میلیارد سامانی (۶۲۱.۸ میلیون دلار) رسید که در مقایسه با ژوئیه ۲۰۲۵، به میزان ۹.۴درصد افزایش یافته است. علاوه بر این، در ژوئیه ۲۰۲۵، کل تولید صنعتی در مقایسه با ژوئیه ۲۰۲۴، به ۲۳.۶ درصد افزایش یافت، در حالی که تولید صنعتی از ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل ۲۴.۵ درصد افزایش یافت.
تحلیلها نشان میدهد که ادامه گسترش تولید مواد شیمیایی میتواند سهم صنایع شیمیایی را در بخش تولید تاجیکستان افزایش دهد و از تولید داخلی بیشتر نهادههای صنعتی و کالاهای فرآوری شده حمایت کند. اگر میانگین تولید ماهانه مواد شیمیایی ثبت شده در ژانویه تا ژوئیه ۲۰۲۶ تا پایان سال حفظ شود، بر اساس یک محاسبه ساده ترند، تولید سالانه میتواند تقریباً به ۸۲۸.۲ میلیون سامانی (۸۹.۸میلیون دلار) برسد.
اگر تولید مواد شیمیایی نرخ رشد سالانه معتدلتری معادل ۲۰ تا ۳۰ درصد را در سال ۲۰۲۷ حفظ کند، تولید میتواند به طور بالقوه به حدود ۹۹۴ میلیون تا ۱.۰۸ میلیارد سامانی (۱۰۷.۸ تا ۱۱۷.۱ میلیون دلار) برسد. گسترش بیشتر میتواند از توسعه تولید داخلی حمایت کند و وابستگی به برخی از محصولات شیمیایی وارداتی را کاهش دهد..
https://www.trend.az/casia/tajikistan/4226019.html
نمایشگاه بینالمللی حمل و نقل و لجستیک سازمان همکاری شانگهای در دوشنبه برگزار میشود
نمایشگاه بینالمللی "حمل و نقل و لجستیک سازمان همکاری شانگهای" در تاریخ ۱۹ و ۲۰ اکتبر در دوشنبه برگزار خواهد شد. این نمایشگاه به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد سازمان همکاری شانگهای برگزار میشود و بستری مؤثر برای نمایش پتانسیل کشورهای عضو در زمینههای حمل و نقل، لجستیک، مهندسی خودرو، توسعه زیرساختهای حمل و نقل و فناوریهای نوین لجستیک است.
شرکت در این نمایشگاه به شرکتها این فرصت را میدهد تا فعالیتهای خود را ارائه دهند، شرکای تجاری جدید پیدا کنند و همکاریهای خود را گسترش دهند. گزارش شده است که در چارچوب این نمایشگاه، جلسه گروه کاری شورای کاری سازمان همکاری شانگهای در زمینه حمل و نقل، لجستیک و کشاورزی برگزار خواهد شد. کارشناسان برجسته، نمایندگان وزارتخانههای مربوطه و روسای شرکتهای لجستیکی، سازماندهی مسیرهای لجستیکی یکپارچه در چارچوب سازمان همکاری شانگهای را مورد بحث و بررسی قرار خواهند داد.
https://khovar.tj/2026/09/dar-dushanbe-namoishgo-i-bajnalmilalii-na-liyot-va-logistikai-sozmoni-amkorii-shanhaj-doir-meshavad/
ایجاد فرصتهای جدیدی هوش مصنوعی، با استفاده منطقی برای توسعه اقتصاد دیجیتال تاجیکستان
در دوران مدرن، توسعه سریع فناوریهای دیجیتال تأثیر جدی بر تمام حوزههای زندگی اجتماعی دارد. یکی از مهمترین دستاوردهای دوران دیجیتال، هوش مصنوعی است. امروزه، هوش مصنوعی نه تنها یک ابزار فناوری، بلکه یکی از مسیرهای مهم توسعه اقتصادی، اجتماعی و علمی محسوب میشود. دنیای مدرن چالشهای جدیدی را برای دولتها ایجاد میکند. تضمین توسعه اقتصادی، بهبود سطح زندگی مردم، استفاده کارآمد از منابع طبیعی، حفاظت از محیط زیست و بهبود مدیریت عمومی از جمله این چالشها هستند. استفاده منطقی و مسئولانه از پتانسیل هوش مصنوعی میتواند نقش مهمی در حل این مشکلات داشته باشد.
قابلیتهای هوش مصنوعی به فناوریهایی اشاره دارد که به رایانهها و سیستمهای دیجیتال اجازه میدهد تا حجم زیادی از دادهها را تجزیه و تحلیل کنند، الگوها را شناسایی کنند، نتایج را پیشبینی کنند و تصمیمگیری را تسهیل کنند. استفاده از چنین فناوریهایی میتواند فعالیتهای شرکتها، مؤسسات و سازمانهای دولتی را کارآمدتر کند. به عنوان مثال، تجزیه و تحلیل دادههای آماری با استفاده از هوش مصنوعی امکان مطالعه سریعتر فرآیندهای اقتصادی و اجتماعی و تصمیمگیری آگاهانه برای برنامهریزیهای آینده را فراهم میکند.
یکی از زمینههای مهم کاربرد هوش مصنوعی، بهبود مدیریت عمومی و دولتی است. فناوریهای مدرن میتوانند در پردازش اسناد، تجزیه و تحلیل دادهها، ارائه خدمات الکترونیکی و بهبود کیفیت خدمات به شهروندان مورد استفاده قرار گیرند. در عین حال، استفاده از هوش مصنوعی در بخش عمومیباید مطابق با قوانین، حقوق و آزادیهای بشر، حفاظت از دادههای شخصی و الزامات امنیت اطلاعات انجام شود. زیرا پیشرفت فناوری باید در خدمت منافع مردم و جامعه باشد.
هوش مصنوعی همچنین فرصت بزرگی برای توسعه اقتصاد دیجیتال ارائه میدهد. با کمک فناوریهای جدید، شرکتها میتوانند فرآیندهای تولید را کارآمدتر کنند، هزینهها را کاهش دهند و کیفیت محصولات و خدمات را بهبود بخشند. در تاجیکستان، استفاده از هوش مصنوعی میتواند نتایج مثبتی در بخشهای انرژی، کشاورزی، صنعت، حمل و نقل، امور مالی و خدمات به همراه داشته باشد. به عنوان مثال، در کشاورزی، میتوان از فناوریهای دیجیتال برای تجزیه و تحلیل وضعیت زمین، تعیین نیاز به آبیاری و پیشبینی میزان برداشت استفاده کرد. در بخش انرژی، تجزیه و تحلیل دادهها میتواند به پیشبینی تقاضای برق و استفاده کارآمدتر از منابع کمک کند.
هوش مصنوعی برای حفاظت از محیط زیست و پیشگیری از بلایای طبیعی و توسعه پایدار بدون حفاظت از محیط زیست غیرممکن است. تاجیکستان طبیعتی کوهستانی و منابع آبی غنی دارد، اما در عین حال در معرض اثرات تغییرات اقلیمی و مخاطرات طبیعی قرار دارد. هوش مصنوعی نیز میتواند فرصتهای جدیدی را در این زمینه فراهم کند. با استفاده از دادههای ماهوارهای، حسگرها و سیستمهای تحلیلی، میتوان تغییرات محیطی را مشاهده و خطر برخی از بلایای طبیعی را پیشبینی کرد. این گزینهها میتوانند به ویژه برای جلوگیری از عواقب سیل، رانش زمین، خشکسالی و سایر پدیدههای طبیعی مهم باشند.
یکی از عوامل اصلی توسعه فناوریهای جدید، آموزش پرسنل با صلاحیت بالا است. بنابراین، توسعه هوش مصنوعی باید پایه و اساس با توسعه آموزش و علوم مرتبط باشد. جوانان باید در یادگیری فناوریهای دیجیتال، برنامهنویسی، تحلیل دادهها و استفاده صحیح از هوش مصنوعی مشارکت داشته باشند. در عین حال، استفاده از هوش مصنوعی در آموزش میتواند دسترسی به مواد آموزشی و فرصتهای یادگیری را گسترش دهد.
با وجود پتانسیل بالای هوش مصنوعی، این فناوری نباید جایگزین مسئولیت انسانی شود. تصمیمات مهم به ویژه آنهایی که بر حقوق و آزادیهای بشر تأثیر میگذارند - باید تحت کنترل انسان و مطابق با قانون گرفته شوند. بنابراین، توسعه فناوری باید با مسئولیتهای قانونی و اخلاقی سازگار باشد. مهم است که استفاده از هوش مصنوعی در جهت حفاظت از حقوق بشر، عدالت، شفافیت و منافع جامعه باشد.
تاجیکستان در چشمانداز توسعه فناوریهای جدید، بهرهبرداری از پتانسیل هوش مصنوعی میتواند جزء مهمی از توسعه اقتصاد دیجیتال و اجرای اهداف توسعه پایدار باشد. برای این منظور، توسعه زیرساختهای دیجیتال، آموزش متخصصان، حمایت از تحقیقات علمی، توسعه کارآفرینی فناورانه و بهبود چارچوب قانونی از اهمیت بالایی برخوردار است. هوش مصنوعی میتواند فرصتهای جدیدی برای دولت ایجاد کند، اما نتیجه آن به نحوه استفاده از این فناوری بستگی دارد. اگر به شیوهای قانونی، مسئولانه و انسانی مورد استفاده قرار گیرد، میتواند به توسعه اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی کمک کند. در این راستا، باید گفت که هوش مصنوعی یکی از مهمترین پدیدههای قرن بیست و یکم است. این فناوری میتواند تأثیر قابل توجهی بر توسعه بخشهای مختلف - از اقتصاد و آموزش گرفته تا انرژی و حفاظت از محیط زیست - داشته باشد.
برای جمهوری تاجیکستان، استفاده منطقی از پتانسیل هوش مصنوعی میتواند گامی مهم در جهت توسعه اقتصاد دیجیتال و تضمین توسعه پایدار باشد. در این فرآیند، فناوری باید وسیلهای برای بهبود زندگی بشر، توسعه جامعه و پیشرفت دولت باشد. آینده توسعه پایدار تاجیکستان به این بستگی دارد که چقدر میتوانیم دستاوردهای علم و فناوری را با ارزشهای انسانی، الزامات قانون و منافع جامعه ترکیب کنیم و جامعه را در سطح کشورهای توسعهیافته قرار دهیم.
https://khovar.tj/2026/09/ze-ni-sun-istifodai-o-ilonai-on-baroi
-rushdi-i-tisodi-ra-amii-to-ikiston-imkonoti-nav-faro-am-meorad/
کشاورزان تاجیک بیش از ۶۱۴ هزار تن گندم برداشت کردند
وزارت کشاورزی جمهوری تاجیکستان اعلام کرد که در سال ۲۰۲۶، گندم در ۱۸۲ هزار و ۲۵۲ هکتار در تاجیکستان کاشته شد که از این میزان، ۱۸۲ هزار و ۰۹۵ هکتار تا ۱۱ سپتامبر برداشت شد. کل برداشت به ۶۱۴ هزار و ۲۵۴ تن رسید و عملکرد هر هکتار تا ۴۶ سنت افزایش یافت . به گفته دانشمندان کشاورزی، گندم یکی از مهمترین محصولات تاجیکستان است. بنابراین، گندم محصولی است که قابلیت نگهداری بیشتری دارد. دانههای گندم حاوی مقدار زیادی پروتئین، کربوهیدرات، روغن، نمکهای معدنی، ویتامینها، آنزیمها و غیره هستند. به گفته کارشناسان، افزایش عملکرد گندم به کاشت به موقع و استفاده از فناوری کشت بستگی دارد. استفاده و رعایت قوانین کشاورزی (آگروتکنیکی) برای کشت با عملکرد بالای غلات از اهمیت بالایی برخوردار است. دانه گندم مغذی و پرکالری است و ذخایر آن را میتوان تا دو سال ذخیره کرد. دانه گندم حاوی مقادیر زیادی پروتئین، کربوهیدرات، روغن، نمک های معدنی، ویتامینها، آنزیم ها و غیره است.
دوره کاشت گندم زمستانه در منطقه سغد از ۲۰ سپتامبر تا ۲۰ اکتبر است. در دره وخش، گندم زمستانه از اواسط آگوست تا نوامبر کاشته میشود. در شهرستانهای تابع جمهوری و منطقه ختلان (کولاب و دنغره)، گندم زمستانه از ۲۰ اکتبر تا ۱۰ نوامبر کاشته میشود. میزان کاشت بسته به شرایط آب و هوایی، خاک، ویژگیهای انواع گندم و ذخایر رطوبت تعیین میشود.
https://khovar.tj/2026/09/kishovarzoni-to-ikiston-besh-az-614-azor-tonna-gandum-amovar-
تاجیکستان تأسیسات اجتماعی و صنعتی جدیدی را در منطقه سغد راهاندازی میکند
تاجیکستان تأسیسات آموزشی، ورزشی و اجتماعی جدیدی را در مناطق بوبوجان غفوراف و اسپیتامن در منطقه سغد راهاندازی کرده است. امامعلی رحمان، رئیس جمهور این کشور، این شرکت جدید را در تاریخ 20 سپتامبر از راه دور و به عنوان بخشی از راهاندازی ۱۱ تأسیسات با اهداف مختلف، افتتاح کرد.
در این بیانیه آمده است: «کارخانه تولید کاشی روکار شرکت Zartakhta LLC که ۳۰ شغل ایجاد کرده است، موسسه آموزشی پیشدبستانی خصوصی Durakhshi Istiqlol برای ۲۴۰ کودک، سالن ورزشی هفت کالون با ظرفیت ۵۰ نفر و آسایشگاه مرحبو با ۳۰ تخت در شهرک غفوروف و مجتمعهای یووا، غوزیون و اوندژی در شهرستان بوبوجان غفوروف به عنوان بخشی از طرحهای ساختمانی و بهسازی اختصاص داده شده به سی و پنجمین سالگرد استقلال دولتی جمهوری تاجیکستان ساخته شدهاند. اجرای چنین طرحهایی به توسعه بیشتر صنعت، آموزش، مراقبتهای بهداشتی و ورزش در سطح محلی کمک میکند.» تأسیسات پزشکی و صنعتی در این دو منطقه نیز به عنوان بخشی از این رونمایی از راه دور ارائه شدند.در مجموع، بیش از ۳۰۰ شغل دائمی در ۱۱ تأسیساتی که در ولسوالیهای بوبوجان غفوروف و اسپیتامن راهاندازی شدند، ایجاد شد.
https://www.trend.az/casia/tajikistan/4226159.html
برداشت پنبه تاجیکستان در مقایسه با سال گذشته بیش از نصف کاهش یافته است
طرح برداشت تنها ۱۷.۳ درصد محقق شده است. تاجیکستان تا ۲۰ سپتامبر ۶۸۲۰۷ تن پنبه برداشت کرده است که ۱۷.۳درصد از هدف سالانه خود را تکمیل میکند. به گفته وزارت کشاورزی، این رقم بیش از دو برابر کمتر از میزان جمعآوری شده در مدت مشابه سال گذشته است.
برای فصل برداشت ۲۰۲۶، مقامات هدف برداشت ۳۹۴،۷۰۰ تن پنبه از ۱۶۴،۸۰۰ هکتار زمین کشاورزی را تعیین کردهاند. در مقام مقایسه، تا ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۵، کشاورزان ۱۴۲,۸۴۴ تن پنبه برداشت کرده بودند. بنابراین، برداشت فعلی ۷۴,۶۰۰ تن یا ۵۲.۲٪ کمتر از رقم سال گذشته است. تنها در ۲۰ سپتامبر، کشاورزان ۵۳۲۷ تن پنبه جمع آوری کردند. بیش از ۹۲۷۰۰ نفر در کارزار برداشت محصول مشارکت دارند. با وجود کاهش سرعت برداشت، هدف ۲۰۲۶ تنها کمیبالاتر از میزان واقعی تولید سال گذشته است. در سال ۲۰۲۵، تاجیکستان ۳۹۲۲۰۰ تن پنبه برداشت کرد.
در چندین شهر و منطقه، برداشت همچنان کند است و کمتر از ۱۰٪ از حجم برنامهریزیشده جمعآوری میشود.
از کشاورزان خواسته شده است که از شرایط آب و هوایی مساعد استفاده کنند، ماشین آلات و نیروی کار بیشتری جذب کنند و از تحویل به موقع پنبه برداشت شده به نقاط جمع آوری اطمینان حاصل کنند. صادرات پنبه همچنان بر مواد خام متمرکز است و هنوز تحت سلطه مواد خام است، در حالی که محصولات فرآوری شده با ارزش افزوده بالاتر سهم کمتری را به خود اختصاص میدهند.
طبق گزارش اداره گمرک دولت تاجیکستان، در سال ۲۰۲۵ این کشور حدود ۹۳۰۰۰ تن الیاف پنبه به ارزش ۱۴۲.۱ میلیون دلار صادر کرده است. صادرات نخ پنبه نیز ۱۱۲۴۰ تن به ارزش ۲۵.۰۵ میلیون دلار بوده است.
این کشور همچنین ۳۲۵۰ تن پارچه و محصولات نساجی نهایی به ارزش ۹.۴۵ میلیون دلار صادر کرده است.
تحت برنامه دولتی توسعه نوآورانه کشت پنبه برای سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ ، تاجیکستان قصد دارد فناوریهای مدرن کشت را معرفی کند، استفاده از مالچپاشی فیلمی و آبیاری قطرهای را گسترش دهد و ظرفیت فرآوری پنبه داخلی را افزایش دهد.
https://asiaplus.news/en/2026/09/22/tajikistan-falls-behind-in-
cotton-harvesting-twice-less-collected-than-a-year-ago/
تاجیکستان اولویتهای خود را برای احیای سایتهای میراث اورانیوم مشخص میکند.
برای تاجیکستان، احیای سرزمینهای آسیبدیده از فعالیتهای صنعت سابق استخراج و فرآوری اورانیوم یکی از زمینههای مهم تضمین ایمنی تشعشعات و محیط زیست است. تاجیکستان در مراسم ویژهای که در هفتادمین اجلاس کنفرانس عمومی آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) در وین برگزار شد، پیشرفتها و اولویتهای خود را در بازسازی سرزمینهای آسیبدیده از فعالیتهای سابق استخراج و فرآوری اورانیوم ارائه کرد.
این رویداد با عنوان «احیای سایتهای میراث اورانیوم: پیشرفت، چالشها و اولویتها» نمایندگان دولت تاجیکستان، آژانس بینالمللی انرژی اتمی، کمیسیون اروپا، روسیه، سازمانهای بینالمللی، کارشناسان فنی و شرکای توسعه را گرد هم آورد.این جلسه توسط الهام میرسعیدزاده، مدیر آژانس ایمنی و امنیت شیمیایی، بیولوژیکی، رادیولوژیکی و هستهای (CBRN SSA) تحت نظر آکادمی ملی علوم، و هیلدگارد واندنوف، مدیر بخش ایمنی تشعشعات، حمل و نقل و ایمنی پسماند در دپارتمان ایمنی و امنیت هستهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی افتتاح شد. طبق بیانیه مطبوعاتی منتشر شده توسط CBRN SSA، شرکتکنندگان خاطرنشان کردند که بازسازی مناطق آسیبدیده از صنعت اورانیوم سابق، همچنان یکی از اولویتهای کلیدی تاجیکستان در تضمین ایمنی تشعشعات و محیط زیست، حفاظت از سلامت عمومی و حفاظت از منابع آب است.
عزیز نظر، معاون وزیر صنایع و فناوریهای نوین تاجیکستان، پیشرفتها و اولویتهای این کشور در رسیدگی به سایتهای اورانیوم قدیمی را ارائه داد. الهام میرسعیدزاده در مورد سازوکارهای نظارتی و مقررات دولتی صحبت کرد و خاطرنشان کرد که تاجیکستان در سالهای اخیر سیستم جامعتری از جمله بررسی اسناد پروژه، رویههای صدور مجوز، بازرسیها، نظارت بر تشعشعات و نظارت پس از بازسازی را توسعه داده است.نقش پشتیبانی علمی و فنی نیز برجسته شد. بختیار باروتزاده، مدیر سازمان پشتیبانی علمی و فنی CBRN SSA، اطلاعاتی در مورد دلیل تأثیر بالقوه آنها بر محیط زیست، بهداشت عمومی و منابع آب، همچنان در اولویتهای تاجیکستان قرار دارند.این کشور در چارچوب برنامه دوم دولتی برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ با هدف رسیدگی به پیامدهای فعالیتهای استخراج و فرآوری اورانیوم سابق، به دنبال حمایت فنی و مالی بینالمللی بیشتری است.
ادگار کاروالیو، دبیر علمیگروه هماهنگی آژانس بینالمللی انرژی اتمی در مورد سایتهای میراث اورانیوم (CGULS)، حمایت و ابتکارات همکاری آژانس در آسیای مرکزی را ارائه کرد. مارینا بیلیایوا، مدیر پروژههای بینالمللی در شرکت دولتی روساتم، در مورد سهم روسیه در رسیدگی به مسائل میراث اورانیوم صحبت کرد، در حالی که اینته استوکمن، رئیس بخش ایمنی هستهای، مدیریت پسماندهای رادیواکتیو و پادمانهای کمیسیون اروپا، موضع و کمکهای اتحادیه اروپا را ارائه داد.
این جلسه با بحثی با حضور نمایندگان کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی اتمی، سازمانهای بینالمللی و شرکای توسعه به پایان رسید. شرکتکنندگان تأکید کردند که هدف تاجیکستان تبدیل مناطقی است که تحت تأثیر صنعت اورانیوم سابق قرار گرفتهاند و از طریق تلاشهای ملی مداوم و همکاریهای بینالمللی، به سرزمینهای امن، تحت نظارت و با مدیریت پایدار تبدیل میشوند.
https://asiaplus.news/en/2026/09/22/tajikistan-presents-
priorities-for-rehabilitation-of-uranium-legacy-sites/
کارخانه معدن آدراسمون پس از ۱۳ سال تعطیلی، فعالیت خود را از سر گرفت.
کارخانه معدن و فرآوری آدراسمون (MPP) که سنگ معدن سرب و نقره را فرآوری میکند و از سال ۲۰۱۳ غیرفعال بود، پس از یک پروژه بازسازی بزرگ، فعالیت خود را در ۲۱ سپتامبر از سر گرفت. به گزارش وبسایت رسمی رئیس جمهور، امامعلی رحمان، که در یک سفر کاری به استان سغد است، در مراسم بازگشایی شرکت کرد.
این کارخانه بر اساس ذخایر سرب و نقره شرق و غرب کانی منصور فعالیت میکند. طبق دادههای رسمی، این ذخایر ظرفیت استخراج سالانه ۲ میلیون تن سنگ معدن را دارند. طرح این پروژه تولید سالانه تا ۲۰۰ تن نقره و ۲۰ هزار تن سرب را پیشبینی میکند. این شرکت تحت توافقنامه سرمایهگذاری بین دولت تاجیکستان و شرکت یاسین چین که مطابق با مصوبه دولت مورخ ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۵ امضا شده بود، احیا و گسترش یافت.
این کارخانه در حدود یک سال و نیم بازسازی و با ماشین آلات شرکت هایی از سوئد، فنلاند و چین مجهز شده است. این تأسیسات ارتقا یافته شامل سه واحد خردایش، یک واحد آسیاب، یک واحد فلوتاسیون، واحدهای تغلیظ و فیلترهای پرس صنعتی است. راهاندازی و تنظیم تجهیزات تکمیل شده و تولید آزمایشی کنسانتره سرب و نقره آغاز شده است. در حال حاضر حدود ۱۰۰۰ نفر در این شرکت مشغول به کار هستند.
به عنوان بخشی از پروژه بازسازی، زیرساختهای کارخانه نیز ارتقا یافت. خوابگاهها، آسایشگاه، هتل، ساختمانهای اداری و تأسیسات تولید بازسازی شدند. دو خط لوله، هر کدام به طول ۴.۴ کیلومتر، برای انتقال زبالههای فرآوری و استفاده مجدد از آب صنعتی ساخته شد. برای اطمینان از تأمین برق پایدار، یک پست برق ۳۵/۱۰ کیلوولت مجهز به دو ترانسفورماتور ۱۶۰۰۰ کیلوواتی به همراه بیش از ۱۵ کیلومتر خطوط برق فشار قوی ساخته شد. زیرساختهای معدنی نیز گسترش یافت. یک تونل حمل و نقل دوم، به طول بیش از ۲ کیلومتر، ساخته شد و تجهیزات زیرزمینی قدیمیبا ماشینآلات مدرن جایگزین شدند.
علاوه بر این، ۱۱ حلقه چاه برای تأمین آب صنعتی و آشامیدنی این کارخانه حفر و راهاندازی شد. بیش از ۲۰۰ واحد تجهیزات مدرن برای این شرکت وارد شد. همچنین انتظار میرود راهاندازی مجدد این کارخانه، تعهدات مالی انباشته شده آن را نیز برطرف کند. به گفته سرویس مطبوعاتی ریاست جمهوری، بدهیهای مربوط به دستمزدها، مالیات، برق و سایر پرداختهای انباشته شده طی ۱۲ سال از ۴۴ میلیون سامانی فراتر رفته و به تدریج بازپرداخت خواهد شد. کارخانه معدن و فرآوری آدراسمون در ژوئن ۲۰۱۳ به دلیل کاهش قیمت جهانی نقره فعالیت خود را متوقف کرد. این شرکت بعداً ورشکسته اعلام شد و در سال ۲۰۱۷ به مالکیت دولتی منتقل شد.
https://asiaplus.news/en/2026/09/22/adrasmon-mining-plant-resumes-operations-after-13-year-shutdown/
برگزاری سومین نشست گروه کاری مقامات سازمان همکاری شانگهای در امور صنعت در دوشنبه
اجرای پروژههای مشترک برای توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی تاجیکستان با بانک توسعه اسلامی مورد بحث و بررسی قرار گرفت. جلسهای بین فیضالدین کهورزاده، وزیر دارایی جمهوری تاجیکستان، و حماد ظفر هندال، رئیس جدید دفتر منطقهای بانک توسعه اسلامی، در دوشنبه برگزار شد.
طرفین در مورد زمینههای اولویتدار همکاریهای آینده، از جمله جذب سرمایهگذاری در بخش انرژی، با در نظر گرفتن نقش کلیدی نیروگاه برق آبی راغون در تضمین امنیت انرژی و توسعه انرژی «سبز» در منطقه، توسعه زیرساختهای حمل و نقل منطقهای و اتصال، و ساخت و نوسازی مؤسسات آموزشی، گفتگو کردند .در پایان این دیدار، طرفین آمادگی خود را برای ادامه گفتگوهای سازنده و اجرای مداوم پروژههای اولویتدار مشترک برای توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی تاجیکستان ابراز کردند.
https://khovar.tj/2026/09/tatbi-i-loi-a-oi-mushtarak-baroi-rushdi-ustuvori
-i-tisod-va-i-timoii-to-ikiston-bo-bonki-islomii-rushd-barras-shud/
مشارکت ۱۱۵ شرکت گردشگری در نمایشگاه بینالمللی «دوشنبه-۲۰۲۶»
نمایشگاه بینالمللی گردشگری دوشنبه ۲۰۲۶ (DITE 2026) در پایتخت تاجیکستان برگزار خواهد شد. انتظار میرود ۱۱۵ شرکت، از جمله ۲۲ شرکت خارجی، در این نمایشگاه شرکت کنند. این خبر طی جلسه کمیته برگزارکننده مجمع بینالمللی در دوشنبه با موضوع «یکپارچگی شهری در تحقق فرصتهای گردشگری پایدار» و نمایشگاه بینالمللی گردشگری دوشنبه ۲۰۲۶ (DITE 2026) اعلام شد.
به گزارش اداره توسعه گردشگری نهاد اجرایی شهر دوشنبه، این جلسه به ریاست بختیار شریفی، معاون اول شهردار دوشنبه و رئیس کمیته سازماندهی برگزار شد. در این جلسه هماهنگی مقدمات رویدادهای بینالمللی آینده با هدف توسعه بیشتر صنعت گردشگری، گسترش همکاریهای بینالمللی و ارتقای پتانسیل گردشگری تاجیکستان مورد بحث و بررسی قرار گرفت. شرکتکنندگان در DITE 2026 شامل شرکتهای مسافرتی، هتلها، خطوط هوایی، شرکتهای خدماتی، مؤسسات فرهنگی، سرمایهگذاران، نمایندگان شهرهای خواهرخوانده و شریک دوشنبه، سازمانهای بینالمللی، دانشگاهها و جامعه تجاری هستند. مجمع بینالمللی دوشنبه و DITE 2026 در تاریخ ۲۴ تا ۲۶ سپتامبر ۲۰۲۶، در آستانه روز جهانی گردشگری برگزار خواهد شد. این رویدادها بر توسعه پایدار گردشگری، تقویت همکاری بین شهرها، جذب سرمایهگذاری خارجی، اجرای پروژههای مشترک، به اشتراک گذاشتن بهترین شیوهها و ایجاد مشارکتهای تجاری جدید در بخش گردشگری تمرکز خواهند داشت.
این نمایشگاه فرصتهایی را برای نمایندگان صنعت گردشگری فراهم میکند تا محصولات و خدمات گردشگری را ارائه دهند، ارتباطات تجاری جدید برقرار کنند و قراردادهای همکاری منعقد کنند. این برنامه شامل جلسات B2B، مذاکرات تجاری و ارائه مقاصد جدید گردشگری و فرصتهای سرمایهگذاری است. بهبود کیفیت خدمات گردشگری از محورهای اصلی این برنامه خواهد بود. به طور خاص، کلاسهای کارشناسی ارشد در زمینه بهبود خدمات هتل و رستوران، افزایش مهارتهای حرفهای راهنمایان تور و توسعه مسیرهای جدید گردشگری برنامهریزی شده است. این مجمع بینالمللی در دوشنبه، بستری برای بحث در مورد چشمانداز همکاری بین شهرها در گردشگری پایدار فراهم خواهد کرد. انتظار میرود نمایندگانی از بخش گردشگری شهرهای خواهرخوانده و شریک دوشنبه، وزارتخانهها و سازمانهای مربوطه از کشورهای منطقهای، هیئتهای دیپلماتیک، سازمانهای بینالمللی، دانشگاهها، سرمایهگذاران، شرکتهای گردشگری و سایر ذینفعان این صنعت در آن شرکت کنند.
این همایش به مسائل مربوط به توسعه پایدار گردشگری، گسترش همکاریهای بینالمللی و بین شهری، جذب سرمایهگذاری، اجرای طرحهای مشترک و بهرهبرداری مؤثر از فرصتهای جدید برای توسعه گردشگری خواهد پرداخت. یکی از مؤلفههای کلیدی این رویدادها، ارائه پتانسیل گردشگری تاجیکستان، به ویژه دوشنبه، در حوزههای فرهنگی و تاریخی، زیستمحیطی، کوهستانی، سلامت و تندرستی و سایر حوزههای گردشگری خواهد بود. پس از این جلسه، به وزارتخانهها، ادارات و ساختارهای شهری مسئول دستور داده شد تا کارهای مقدماتی را تقویت کنند، اجرای به موقع فعالیتهای برنامهریزی شده را تضمین کنند و فعالیتهای همه ساختارهای مسئول را هماهنگ سازند. لازم به ذکر است که مجمع بینالمللی «همگرایی شهری در تحقق فرصتهای گردشگری پایدار» در دوشنبه، اولین بار در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۴ به ابتکار هیئت اجرایی شهر دوشنبه برگزار شد.
پس از این همایش، شرکتهای شرکتکننده توافقنامههای همکاری امضا کردند. در سالهای اخیر، نمایشگاه بینالمللی گردشگری در دوشنبه به بستری برای نمایش پتانسیل گردشگری تاجیکستان، ایجاد ارتباطات تجاری جدید و گسترش همکاریهای بینالمللی در بخش گردشگری تبدیل شده است.
https://avesta.tj/2026/09/22/v-mezhdunarodnoj-vystavke-dushanbe-
2026-primut-uchastie-115-turisticheskih-kompanij/ Avesta.tj
برگزاری سومین نشست گروه کاری مقامات سازمان همکاری شانگهای در امور صنعت در شهر دوشنبه
در چارچوب چهارمین نشست وزیران کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) در امور صنعت در دوشنبه برگزار شد . در این نشست، نمایندگان کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) مسائل مربوط به توسعه همکاریهای صنعتی، گسترش پیوندهای اقتصادی و تجاری، استفاده از فرصتهای موجود برای تقویت ظرفیت تولید و اجرای ابتکارات مشترک را مورد بحث و بررسی قرار دادند.
در این دیدار تأکید شد که توسعه بخش صنعت یکی از محورهای مهم تقویت همکاریهای اقتصادی بین کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (اکو) است. در این زمینه، گسترش همکاری بین شرکتهای صنعتی، جذب سرمایهگذاری، اجرای پروژههای مشترک، توسعه فناوریهای مدرن و تقویت همکاریهای منطقهای از اهمیت ویژهای برخوردار است. شرکتکنندگان در این نشست همچنین در مورد دستور کار چهارمین اجلاس وزرای کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی در حوزه صنعت تبادل نظر کرده و پیشنهادهای مشخصی را برای توسعه بیشتر همکاریهای بین کشورهای عضو در حوزه صنعت ارائه دادند.
شرکت کنندگان گفتند که برگزاری چنین جلساتی به شناسایی حوزههای اولویتدار همکاری صنعتی، تقویت روابط بین کشورهای عضو سازمان و ایجاد فضای مساعد برای اجرای پروژههای اقتصادی مشترک کمک خواهد کرد.سومین نشست گروه کاری عالی رتبه سازمان همکاری اقتصادی (ECO) در حوزه صنعت، در چارچوب چهارمین نشست وزرای کشورهای عضو سازمان همکاری اقتصادی (ECO) در حوزه صنعت برگزار شد و نتایج آن برای بحثهای بیشتر در سطح وزرا ارائه خواهد شد.
https://khovar.tj/2026/09/dar-dushanbe-alasai-seyumi-gur-i-korii-sat-i-balandi-s-i-oid-ba-sanoat-doir-gardid/
حجم صنایع تولیدی تاجیکستان به ۳۴.۷ میلیارد سامانی رسید
طبق آمار، تولید صنعتی تاجیکستان در سالهای ۲۰۲۵-۲۰۲۰ از ۱۹.۱ میلیارد به ۳۴.۷ میلیارد سامانی افزایش یافته است (نرخ ارز در زمان انتشار این گزارش ۱ دلار آمریکا معادل ۹.۲۴۹۵ سامانی بوده است) یا تقریباً ۱.۸ برابر شده است. طبق گزارش آژانس آمار وابسته به ریاست جمهوری تاجیکستان، بیشترین حجم تولید در سال ۲۰۲۵ توسط تولید مواد غذایی، از جمله نوشیدنیها و دخانیات، با ۱۲.۴۳۹ میلیارد سامانی و همچنین متالورژی و تولید محصولات فلزی نهایی با ۱۰.6۲۵ میلیارد سامانی تأمین شده است.
حجم تولید مواد غذایی طی پنج سال ۷۵ درصد و متالورژی و محصولات فلزی نهایی ۱۱۳ درصد افزایش یافته است. تولید محصولات نساجی و پوشاک با ۴۲ درصد افزایش به ۴.۰۸۷ میلیارد سامانی و محصولات معدنی غیرفلزی نیز با ۴۲ درصد افزایش به ۳.۸۵۳ میلیارد سامانی رسید. سهم صنایع تولیدی در کل حجم تولیدات صنعتی در سال ۲۰۲۵، به ۵۲.۲ درصد در مقایسه با 65.6 درصد در سال ۲۰۱۵ بود.
https://avesta.tj/2026/09/23/obyom-obrabatyvayushhej-promyshlennosti-
tadzhikistana-dostig-34-7-mlrd-somoni/ Avesta.tj