برنامه ملی حمایت از کشاورزی خانوادگی در جمهوری کنگو (برازاویل)

جمهوری کنگو از سال ۲۰۲۴ فرآیند تدوین برنامه اقدام ملی (PAN) خود را برای اجرای دهه سازمان ملل متحد برای کشاورزی خانوادگی (DNUAF) ۲۰۱۹-۲۰۲۸ آغاز کرده است. این فرآیند که توسط شورای ملی سازمان‌‌های کشاورزی و تولیدکنندگان کشاورزی کنگو (Cnop-Congo) با حمایت فنی سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) و پشتیبانی مالی صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی (FIDA)، سازمان بین‌المللی کار (BIT)، برنامه جهانی غذا (PAM) و بانک توسعه آفریقا (BAD) هدایت می‌شود، با هدف تجهیز کشور به یک نقشه راه استراتژیک برای تقویت پایدار مزارع خانوادگی صورت می‌گیرد. این جمهوری گام مهمی در تدوین برنامه اقدام ملی خود برای کشاورزی خانوادگی برداشته است. کارگاه ملی همفکری که در ژوئن ۲۰۲۶ در برازاویل برگزار شد، امکان گردآوری تمامی ذینفعان حول یک چشم‌انداز مشترک را فراهم آورد. با این حال، در میانه دهه ۲۰۱۹-۲۰۲۸، کشور با تأخیر نهادی روبروست که باید به سرعت جبران شود. تجارب پایلوت انجام شده در چارچوب برنامه «دانه‌هایی برای فردا» و روش‌شناسی STED، امکانپذیری و تأثیر بالقوه یک رویکرد یکپارچه را نشان می‌دهند. چالش کنونی، گسترش این تجارب با تأمین منابع مالی مورد نیاز و تقویت هماهنگی بین‌بخشی است.

اعلام دهه (۲۰۱۹-۲۰۲۸) از سوی سازمان ملل متحد برای کشاورزی خانوادگی، چارچوبی منحصر به فرد برای کشور‌های عضو فراهم آورده است تا سیاست‌ها و سرمایه‌گذاری‌های عمومی‌ به نفع کشاورزی خانوادگی را تدوین، بهبود و اجرا کنند. هدف این است که به جامعه بین‌المللی فرصتی داده شود تا به این الگوی کشاورزی از منظری کل‌نگر بپردازد و بدین ترتیب به تحقق اهداف توسعه پایدار (SDGs)، به ویژه هدف ۱ (ریشه‌کنی فقر)، هدف ۲ (گرسنگی صفر)، هدف ۸ (کار شایسته و رشد اقتصادی) و هدف ۱۳ (مبارزه با تغییرات اقلیمی) کمک کند.

در جمهوری کنگو (برازاویل)، اگرچه بخش کشاورزی همچنان یک اولویت ملی است، با این حال، به دلیل عوامل متعددی همچون سرمایه‌گذاری ناکافی، زیرساخت‌های نامناسب، دسترسی کم به اعتبار، کمبود مهارت‌های فنی و کارآفرینی و ناکافی بودن سازکار‌های هماهنگی بین‌بخشی، نتایج کمتر از حد انتظار باقی مانده است، و این در حالی است که، کشاورزی خانوادگی به عنوان ستون فقرات نظام غذایی کنگو، از ظرفیت قابل توجهی دارد ۱۰ میلیون هکتار زمین قابل کشت، آب و هوای مساعد، شبکه آبی انبوه و تقاضای داخلی رو به رشد، برخوردار است.

در این زمینه، سؤال اساسی که مطرح می‌شود، این است:

چگونه کنگو می‌تواند از طریق یک برنامه اقدام ملی فراگیر، مشارکتی و بودجه‌بندی شده، کشاورزی خانوادگی را به طور پایدار تقویت کند تا امنیت غذایی را تضمین، فقر روستایی را کاهش و مدیریت پایدار منابع طبیعی را تا سال ۲۰۲۸ ترویج کند؟

این مسئله در قالب پنج چالش استراتژیک به هم پیوسته قابل بررسی است:

چالش	موضوع
۱. تقویت سیاست‌های عمومی	تصویب چارچوب‌های حقوقی و مقرراتی مساعد برای کشاورزی خانوادگی (قانون راهبردی کشاورزی، نظام مالیاتی متناسب، دسترسی به اراضی)
۲. توسعه سرمایه انسانی	کاهش عدم تطابق بین عرضه آموزش و نیاcهای بخش کشاورزی، به ویژه برای زنجیره‌های ارزش ذرت و مانیوک
۳. دسترسی به بازار‌ها و تأمین مالی	تسهیل دسترسی کشاورزان خانوادگی به بازار‌های محلی، منطقه ای و نهادی (تغذیه مدارس) و توسعه سازکار‌های تأمین مالی متناسب
۴. نوسازی زیرساخت‌ها	سرمایه‌گذاری در جاده‌های روستایی، سیستم‌های آبیاری، زنجیره‌های سرد، انبار‌های ذخیرهسازی و تجهیزات کشاورزی
۵. مدیریت پایدار منابع	ترویج کشاورزی بوم‌‌‌‌شناختی، تنوع‌بخشی به کشت، مبارزه با جنگل‌زدایی و بهره‌برداری از خدمات اکوسیستمی

۲. چارچوب نهادی و مشارکتی

۲.۱. ساختار نهادی فرآیند

فرآیند تدوین برنامه اقدام ملی (PAN) بر اساس یک نظام مدیریتی چندجانبه شامل دولت، سازمان‌های کشاورزی، شرکای فنی و مالی و جامعه مدنی استوار است.

نهاد	نقش و مسئولیت‌ها
دولت کنگو	رهبری فرآیند؛ تأیید و تصویب برنامه اقدام ملی (PAN)؛ تامین منابع بودجه‌ای؛ هماهنگی بین‌بخشی
وزارت کشاورزی، دامداری و شیلات	کانون هماهنگی ملی؛ مدیریت کمیته فنی بین‌بخشی
شورای ملی سازمان‌های کشاورزی (Cnop-Congo)	هدایت فرآیند تدوین؛ نمایندگی کشاورزان خانوادگی؛ دفاع از منافع و پیگیری
سازمان خواربار و کشاورزی سازمان ملل متحد (FAO)	حمایت فنی و روش‌شناختی؛ تخصص در سیاست‌های کشاورزی؛ تسهیل کارگاه‌های ملی
صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی (FIDA)	شریک فنی و مالی؛ حمایت از تدوین برنامه‌های سرمایه‌گذاری
سازمان بین‌المللی کار (BIT)	حمایت از توسعه مهارت‌های بخشی
برنامه جهانی غذا (PAM)	تخصص در تغذیه مدارس و دسترسی به بازار‌های محلی
بانک توسعه آفریقا (BAD)	تأمین مالی برنامه Prodivac؛ حمایت از زنجیره‌های ارزش کشاورزی
مجلس کنگو	ارتباط بین فعالان میدانی و قانونگذار؛ نظارت پارلمانی
جامعه مدنی/سازمان‌های غیردولتی	مشارکت در فرآیند فراگیر؛ دفاع از منافع و آگاهی‌بخشی

۲.۲. وضعیت پیشرفت فرآیند

منبع: شورای ملی سازمان‌های کشاورزی کنگو (Cnop-Congo)، ۲۰۲۶

مرحله	تاریخ پیشبینی‌شده	وضعیت پیشرفت
آغاز رسمی فرآیند	دسامبر ۲۰۲۴	انجام شده
کارگاه ملی همفکری	۱۷-۱۹ ژوئن ۲۰۲۶	انجام شده
تأیید نقشه راه	جولای ۲۰۲۶	در دست انجام (در انتظار)
شناسایی اقدامات اولویتدار	اوت-سپتامبر ۲۰۲۶	در دست انجام
تدوین برنامه اقدام ملی (نسخه مقدماتی)	اکتبر-دسامبر ۲۰۲۶	در دست انجام
تأیید فنی و سیاسی	ژانویه-مارس ۲۰۲۷	در دست انجام
تصویب توسط دولت	آوریل-ژوئن ۲۰۲۷	در دست انجام
آغاز اجرا	جولای ۲۰۲۷	در دست انجام

۳. تشخیص عمیق بخش کشاورزی خانوادگی

۳.۱. ویژگی‌های کشاورزی خانوادگی کنگو

شاخص	داده بهروز شده	منبع
تعداد مزارع خانوادگی	حدود ۴۵۰,۰۰۰	Cnop-Congo، ۲۰۲۵
متوسط سطح زیر کشت هر مزرعه	۱٫۵ تا ۲ هکتار	Cnop-Congo، ۲۰۲۵
سهم از جمعیت فعال کشاورزی	~۷۰٪	FAO، ۲۰۲۴
سهم در تولید مواد غذایی	> ۸۰٪	FAO، ۲۰۲۴
سهم در تولید ناخالص داخلی (GDP) کشاورزی	~۸۰٪	BAD، ۲۰۲۵
سهم در صادرات کشاورزی	< ۱۰٪	BAD، ۲۰۲۵
نرخ مکانیزاسیون	< ۵٪	BIT/STED، ۲۰۲۵
دسترسی به اعتبارات کشاورزی	< ۱۰٪ از مزارع	FIDA، ۲۰۲۴
نرخ پشتیبانی فنی	< ۱۵٪	FAO، ۲۰۲۴
سهم زنان در تولید	~۶۰٪	FAO، ۲۰۲۴

۳.۲. ماتریس SWOT (نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها، تهدید‌ها) بخش کشاورزی خانوادگی کنگو

نقاط قوت (Strengths)	نقاط ضعف (Weaknesses)
ظرفین بالای اراضی (۱۰ میلیون هکتار)	استفاده کم از اراضی (۴٪)
آب و هوای مساعد و منابع آبی فراوان	زیرساخت‌های جاد‌ه‌ای و ذخیره‌سازی نامناسب
کشاورزی خانوادگی غالب و مقاوم	دسترسی کم به اعتبار(کمتر از ۱۰٪ مزارع)
وجود سازمان‌های کشاورزی ساختاریافته (Cnop-Congo)	کمبود مهارت‌های فنی و کارآفرینی
مشارکت‌های بین‌المللی قوی (FAO، BIT، PAM، BAD)	عدم تطابق آموزش با مشاغل کشاورزی
تجارب موفق پایلوت طرح «دانه‌هایی برای فردا»  (Seeds for Tomorrow)	ظرفیت محدود تعاونی‌های کشاورزی
	مکانیزاسیون پایین (کمتر از ۵٪)
	ناکافی بودن تحقیقات کشاورزی کاربردی
	جنگل‌زدایی فزاینده (۶۵,۰۰۰ هکتار در سال)
	دسترسی محدود زنان به اراضی و اعتبارات
فرصت‌ها (Opportunities)	تهدید‌ها (Threats)
دهه سازمان ملل برای کشاورزی خانوادگی ۲۰۱۹-۲۰۲۸: چارچوب بین‌المللی مساعد	تغییرات اقلیمی (نوسانات بارندگی، خشکسالی)
توسعه تغذیه مدارس با محصولات محلی	فشار جمعیتی بر اراضی و جنگل‌ها
رشد تجارت الکترونیک کشاورزی	نوسان قیمت نهاده‌ها و محصولات کشاورزی
همکاری جنوب-جنوب (صندوق IBSA با برزیل)	رقابت با واردات ارزان قیمت
جمعیت جوان و پویا (۷۰٪ جمعیت زیر ۳۵ سال)	ناامنی اراضی در برخی مناطق روستایی
ظرفین برق‌آبی برای آبیاری	تأمین مالی عمومی ناکافی
بازار‌های منطقه‌ای (CEMAC، CEEAC)	جذابیت کم بخش کشاورزی برای جوانان
بهره‌برداری از اعتبارات کربن جنگلی	همه‌گیری‌های دامی و گیاهی

 ۳.۳. تحلیل زنجیره‌های ارزش اولویتدار

زنجیره ارزش ذرت

شاخص	داده	منبع
تولید سالانه	~۳۵,۰۰۰ تن	BIT/STED، ۲۰۲۵
سطح زیر کشت	~۲۵,۰۰۰ هکتار	BIT/STED، ۲۰۲۵
متوسط عملکرد	۱٫۴ تن در هکتار (در مقابل ظرفین ۴-۵ تن)	BIT/STED، ۲۰۲۵
کمبود مهارت	زیاد (مکانیزاسیون، پس از برداشت، فرآوری)	BIT/STED، ۲۰۲۵

زنجیره ارزش مانیوک

شاخص	داده	منبع
تولید سالانه	~۱٫۲ میلیون تن	BIT/STED، ۲۰۲۵
سطح زیر کشت	~۳۵۰,۰۰۰ هکتار	BIT/STED، ۲۰۲۵
متوسط عملکرد	۳٫۴ تن در هکتار (در مقابل ظرفین ۱۰-۱۵ تن)	BIT/STED، ۲۰۲۵
کمبود مهارت	متوسط تا زیاد (فرآوری، نگهداری)	BIT/STED، ۲۰۲۵

۴. اقدامات اولویتدار پیشنهادی برای برنامه اقدام ملی (PAN)

پنج محور استراتژیک برای برنامه اقدام ملی (PAN) پیشنهاد شده اند:

محور ۱: تقویت سیاست‌های عمومی و حکمرانی

• تصویب قانون راهبردی کشاورزی مختص کشاورزی خانوادگی؛
• ایجاد چارچوب مالیاتی تشویقی برای مزارع خانوادگی (معافیت‌ها، اعتبارات مالیاتی)؛
• استقرار نظام نظارت و ارزیابی با شاخص‌های قابل اندازه‌گیری؛
• ایجادبستر هماهنگی بین‌بخشی شامل وزارتخانه‌های کشاورزی، آموزش، بهداشت، بازرگانی، بودجه و محیط زیستی؛
• تأمین امنیت دسترسی به اراضی برای کشاورزان خانوادگی، به ویژه زنان؛
• بودجه تخمینی: ۲ میلیارد فرانک کنگو (معادل ۳ میلیون دلار آمریکا)

محور ۲: توسعه سرمایه انسانی و مهارت‌ها

• آموزش۱۵,۰۰۰ کشاورز خانوادگی (که ۶۰٪ آن‌ها زن هستند) در زمینه فنون تولید، فرایند پس از برداشت و مدیریت کارآفرینی؛
• توسعه مراکز آموزش کشاورزی در ۱۲ استان کشور؛
• اجرای روش‌شناسی STED سازمان بین‌المللی کار (BIT) برای زنجیره‌های ذرت و مانیوک در ۶ استان پایلوت؛
• ایجاد برنامه مربی‌گری برای کشاورزان جوان (۱۸-۳۵ سال) با همکاری کشاورزان باتجربه؛
• ادغام ماژول‌های جنسیتی در تمام برنامه‌های آموزشی؛
• بودجه تخمینی: ۶ میلیارد فرانک کنگو (معادل ۹ میلیون دلار آمریکا)

محور ۳: دسترسی به بازار‌ها، تأمین مالی و نهاده‌ها

• اهداف ۲۰۲۶-۲۰۲۸:
• گسترش برنامه «دانه‌هایی برای فردا» (Seeds for Tomorrow) برای تغذیه مدارس به ۱۰۰ مدرسه (در مقابل ۱۰ مدرسه فعلی)، که ۳۰,۰۰۰ دانش‌آموز و ۱,۰۰۰ کشاورز خانوادگی را تحت پوشش قرار دهد.
• ایجاد بستر ملی تجارت الکترونیک کشاورزی برای اتصال تولیدکنندگان و خریداران؛
• را‌ه‌اندازی صندوق تضمین کشاورزی به مبلغ ۱۰ میلیارد فرانک CFA برای تسهیل دسترسی به اعتبار (پوشش ۳۰٪ از نیاز‌ها)؛
• یارانه ۵۰٪ برای نهاده‌های کشاورزی (بذر‌های اصلاح شده، کود‌ها، سموم) برای کشاورزان خانوادگی؛
• توسعه خطوط اعتباری خاص برای زنان کشاورز؛
• بودجه تخمینی: ۲۵ میلیارد فرانک کنگو (معادل ۳۸ میلیون دلار آمریکا) 

محور ۴: نوسازی زیرساخت‌ها و تجهیزات

• بازسازی ۲,۰۰۰ کیلومتر از جاده‌های روستایی (از ۱۲,۰۰۰ کیلومتر شناسایی شده)؛
• ساخت ۱۰۰ انبار ذخیره‌سازی به ظرفیت ۱۰۰ تن هر کدام در مناطق تولیدی؛
• نصب زنجیره‌های سرد در بازار‌های اصلی استانی؛
• توزیع ۱۰,۰۰۰ دستگاه تجهیزات کشاورزی یارانه‌ای (گاوآهن، موتور خاک‌ورز، بذرکار)؛
• توسعه سیستم‌های آبیاری در ۵,۰۰۰ هکتار (آبیاری میکرو، پمپاژ خورشیدی)؛
• بودجه تخمینی: ۴۰ میلیارد فرانک کنگو (معادل ۶۰ میلیون دلار آمریکا)

محور ۵: مدیریت پایدار منابع طبیعی

• ترویج کشاورزی بوم‌شناختی در ۵۰,۰۰۰ هکتار (کشاورزی حفاظتی، جنگل-کشاورزی، کمپوست‌سازی)؛
• را‌ه‌اندازی برنامه جنگل‌کاری ۱۰,۰۰۰ هکتار در مناطق روستایی (ترکیب درختان با کشاورزی)؛
• ایجاد مشوق‌های مالی برای کاهش جنگل‌زدایی (پرداخت برای خدمات زیست محیطی)؛
• بهره‌برداری از اعتبارات کربن حاصل از کشاورزی پایدار و حفاظت از جنگل‌ها؛
• بودجه تخمینی: ۸ میلیارد فرانک کنگو (۱۲ میلیون دلار آمریکا)

۵. برنامه تأمین مالی بودجه بندی شده

محور	بودجه تخمینی (میلیارد فرانک)	منابع بالقوه	شرکا
محور ۱	۲ (۳ میلیون دلار آمریکا)	بودجه ملی، BAD	دولت، FAO
محور ۲	۶  (۹ میلیون دلار آمریکا)	BIT، FIDA، BAD	BIT، FIDA، BAD
محور ۳	۲۵ (۳۸ میلیون دلار آمریکا)	FIDA، PAM، صندوق IBSA، بودجه ملی	FIDA، PAM، برزیل
محور ۴	۴۰ (۶۰ میلیون دلار آمریکا)	BAD، بانک جهانی، شرکای خصوصی	BAD، بانک جهانی
محور ۵	۸ (۱۲ میلیون دلار آمریکا)	صندوق سبز اقلیم، CAFI، FAO	صندوق سبز اقلیم، CAFI، FAO
مجموع	۸۱ میلیارد فرانک (۱۲۲ میلیون دلار آمریکا)

۶. مقایسه منطقه‌ای

کشور	وضعیت پیشرفت	چالش‌های اصلی	تجارب موفق
کنگو	در دست تدوین	تأیید نقشه راه؛ هماهنگی بین‌بخشی	Seeds for Tomorrow؛ STED؛ نمایشگاه نهال
گابن	در دست تدوین	اندازه کوچک بخش کشاورزی؛ وابستگی به نفت	برنامه‌های تنوع‌بخشی
کامرون	در دست تدوین	دسترسی به تأمین مالی؛ زیرساخت‌ها	نظام اعتبارات کشاورزی
جمهوری دموکراتیک کنگو	در دست تدوین	مناقشات؛ ناامنی؛ بهره‌وری پایین	برنامه‌های اضطراری غذایی
جمهوری آفریقای مرکزی	تدوین نشده	مناقشه؛ بحران انسانی	برنامه‌های اضطراری

کنگو با داشتن تجارب پایلوت عینی، از پیشرفت نسبی برخوردار است، اما باید فرآیند تأیید نهادی را تسریع بخشد تا از همسایگان خود عقب نماند.

۷. نقشه راه عملیاتی ۲۰۲۶-۲۰۲۸

دوره	اقدام کلیدی	مسئول	شاخص‌های نظارتی
ژوئن-سپتامبر ۲۰۲۶	تأیید نقشه راه؛ شناسایی اقدامات اولویتدار	Cnop-Congo، وزارت کشاورزی	تأیید نقشه راه
اکتبر-دسامبر ۲۰۲۶	تدوین برنامه اقدام ملی (نسخه مقدماتی)؛ مشاوره‌های منطقه‌ای	کمیته فنی	سند مقدماتی برنامه اقدام ملی
ژانویه-مارس ۲۰۲۷	تأیید فنی و سیاسی برنامه اقدام ملی	دولت	تصویب برنامه اقدام ملی در شورای وزیران
آوریل-ژوئن ۲۰۲۷	تصویب و انتشار رسمی	مجلس ملی	انتشار قانون/دستورالعمل
جولای-دسامبر ۲۰۲۷	آغاز اجرا (مرحله پایلوت در ۳ استان)	تمامی ذینفعان	تحت پوشش قرار گرفتن ۵,۰۰۰ مزرعه
۲۰۲۸	گسترش ملی؛ بازبینی می‌اندور‌های	کمیته نظارت	ارزیابی تأثیر

۸. تجارب موفق و نوآوری‌های قابل بهره‌برداری

۸.۱. برنامه "Seeds for Tomorrow"

عنصر	جزئیات
تأمین مالی	صندوق IBSA (۱ میلیون دلار آمریکا، ۲۰۲۳-۲۰۲۵)
مناطق مداخله	بوئنزا، پلاتو، پول
نتایج کسب شده	آموزش ۶۰ تکنسین؛ آموزش ۱۰۰ کشاورز؛ تجهیز ۱۰ مدرسه؛ بهره‌مندی ۳,۰۰۰ دانش‌آموز
درس‌های آموخته شده	این مدل از نظر عملیاتی قابل اجراست و باید در سطح ملی گسترش یابد.

۸.۲. روش‌شناسی STED (سازمان بین‌المللی کارBIT)

هدف: کاهش عدم تطابق بین عرضه آموزش و نیاز‌های بازار کار در زنجیره‌های ذرت و مانیوک؛  

روش‌شناسی:

• ارزیابی مهارت‌های موجود؛
• شناسایی شکاف‌ها (تحلیل شکاف)؛
• تدوین توصیه‌های استراتژیک؛
• توسعه برنامه‌های آموزشی هدفمند؛
• ایجاد اشتغال مولد و شایسته؛

نتایج مورد انتظار: آموزش ۱۵,۰۰۰ کشاورز تا سال ۲۰۲۸

۸.۳. نمایشگاه نهال

- نهمین دوره (اکتبر ۲۰۲۵): افتتاح توسط نخست‌وزیر

- دستاورد ۸ دوره: فروش ۲۰۵,۰۰۰ نهال؛ کسب درآمد ۲۴۲ میلیون فرانک CFA.

روند: تعداد بازدیدکنندگان سه برابر و غرفه‌داران دو برابر بین سال‌های ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ شده است.

جوانان: مشارکت رو به رشد جوانان (اهرمی‌ برای دهه ۲۰۲۷-۲۰۳۷). 

۹. خلاصه چالش‌های ساختاری و راهکار‌های پیشنهادی

دسته‌بندی	چالش	راهکار پیشنهادی	شاخص نتیجه
سیاستی	تأخیر در تأیید نقشه راه	تسریع فرآیند دولتی	تأیید نقشه راه تا سپتامبر ۲۰۲۶
تولیدی	استفاده کم از اراضی (۴٪)	برنامه توسعه کشاورزی	کشت ۱۰٪ اراضی تا ۲۰۲۸
انسانی	عدم تطابق آموزش و اشتغال	STED  و مراکز آموزشی	آموزش ۱۵,۰۰۰ کشاورز
اقتصادی	مشکلات دسترسی به اعتبار	صندوق تضمین ۱۰ میلیارد فرانک	اعطای ۵,۰۰۰ فقره تسهیلات
زیرساختی	شبکه جاد‌ه‌ای تخریب‌شده	بازسازی ۲,۰۰۰ کیلومتر جاده	کاهش ۳۰٪ هزینه‌های حمل و نقل
زیست محیطی	جنگل‌زدایی (۶۵,۰۰۰ هکتار در سال)	کشاورزی بوم‌شناختی و جنگل‌کاری	50 هزار هکتار تحت کشاورزی بوم‌شناختی
جنسیتی	دسترسی محدود زنان به اراضی و اعتبارات	خطوط اعتباری اختصاصی و تأمین امنیت اراضی	۵۰٪ از ذینفعان زن باشند.

۱۰. تحلیل ریسک‌ها و اقدامات کاهشی

ریسک	احتمال	تأثیر	اقدام کاهشی
ناکافی بودن تأمین مالی عمومی	بالا	بالا	تنوع‌بخشی به منابع مالی (مشارکت عمومی-خصوصی، صندوق‌های اقلیمی)
بی‌ثباتی سیاسی	متوسط	بالا	نهادینه‌سازی برنامه اقدام ملی (قانون راهبردی)
تغییرات اقلیمی	بالا	بالا	ادغام اقدامات سازگاری در تمام پروژه‌ها
هماهنگی ضعیف بین‌بخشی	بالا	متوسط	ایجاد بستر هماهنگی با جلسات فصلی
استقبال کم توسط ذینفعان	متوسط	متوسط	تقویت سازکار‌های مشارکتی و ارتباطات
فساد در مدیریت وجوه	متوسط	بالا	ایجاد سازکار‌های نظارت و شفافیت

۱۱. چشم‌انداز‌ها و تعهدات

دهه اعلامی از سوی سازمان ملل متحد برای کشاورزی خانوادگی، فرصتی تاریخی برای کنگو فراهم می‌آورد تا بخش کشاورزی خود را متحول و کشاورزی خانوادگی را به موتور توسعه پایدار تبدیل کند و اجرای قاطعانه برنامه اقدام ملی (PAN) با حمایت شرکای فنی و مالی، برای رسیدن به اهداف یادشده در بالا امکان‌پذیر خواهد ساخت

• Adiac Congo. Appui à l'agriculture familiale: le plan d'action national en élaboration. 17 juin 2026.
• Congo: Le gouvernement invité à accélérer la validation de la Feuille de route. 5 décembre.
• South-South Galaxy. Launch of South-South Cooperation Initiative on
• School Feeding and Smallholder Farming between Brazil and the Republic of Congo. 22 décembre 2023.
• United Nations Office for South-South Cooperation. IBSA Fund: Republic of
• Congo Advances Home-Grown School Feeding Through South-South Cooperation. 27 février 2026.
• United Nations Economic Commission for Africa. ECA and Republic of
• Congo explore e-commerce solutions to strengthen agricultural value chains and combat hunger. 15 juillet 2025.
• Adiac Congo. Secteur agricole: le Congo doté d'un document stratégique d'identification des compétences. 30 juin 2025.
• Ministère de l'Économie Forestière. Promotion de l'économie verte:
• Le Premier ministre Anatole Collinet MAKOSSO lance la 9ème édition de la foire aux plants. 23 octobre 2025.
• Décennie des Nations Unies pour l'agriculture familiale 2019-2028: Plan d'action mondial. Rome, 2019.
• Méthodologie STED: Rapport de diagnostic des compétences dans les filières maïs et manioc au Congo. Brazzaville, 2025.
• Cnop-Congo. Rapport de l'atelier national de concertation sur la DNUAF. Brazzaville, 19 juin 2026.
• Banque mondiale. République du Congo: Améliorer la gestion du capital produit,
• humain et naturel. Rapport sur la situation économique, 12e édition. Brazzaville, septembre 2025.
• Perspectives économiques en Afrique centrale 2025. Abidjan, 2025.
• Programme Alimentaire Mondial (PAM). Évaluation de la sécurité alimentaire au Congo. Brazzaville, 2024.