اجرای پروژه موتوکو برای کاهش ۳۰۰ میلیون دلاری هزینه واردات نفت خام
افتتاح پارک صنعتی اقتصاد زیستی فاینالت زیمبابوه نیاز این کشور به واردات نفت خام را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد. این کارخانه که در شرق زیمبابوه افتتاح خواهد شد، قرار است با استفاده از مواد اولیه داخلی در یک بسته یکپارچه بیودیزل، صابون و روغن خوراکی تولید کند. پسماند و تفاله این کارخانهها نیز در صنعت دام مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
پارک صنعتی اقتصاد زیستی «فاینالت» (Finealt) به زودی توسط رییسجمهور زیمبابوه در شهر موتوکو افتتاح خواهد شد. این اقدام گام بزرگی در راستای تحقق برنامههای دولت برای شتاببخشی به صنعتیسازی روستایی، ارتقای فرآوری و ایجاد ارزش افزوده و همچنین ایجاد فرصتهای اقتصادی پایدار برای جوامع محلی به شمار میرود. این بهرهبرداری یکی از نخستین پروژههای شاخص تحت «راهبرد توسعه ملی ۲» (NDS2) است؛ راهبردی که صنعتیسازی روستایی، ایجاد ارزش افزوده و فرآوری محصولات را به عنوان ارکان اصلی تبدیل زیمبابوه از یک اقتصاد مبتنی بر مواد خام اولیه به یک اقتصاد تولیدی متنوع و صادراتمحور تا سال ۲۰۳۰ معرفی میکند.
این پروژه که توسط شرکت مهندسی فاینالت از زیرمجموعههای وزارت آموزش عالی، نوآوری، علم و توسعه فناوری، راهاندازی میشود، یک قطب صنعتی یکپارچه برای تولید بیودیزل، روغن خوراکی و صابون است و در مراحل بعدی، کارخانه تولید خوراک دام نیز به آن اضافه خواهد شد. این پارک صنعتی از منابع طبیعی و فرآوردههای جانبی موجود در استان «ماشونالند شرقی» استفاده خواهد کرد تا ضمن تولید محصولات با ارزش افزوده بالاتر، مشارکت جوامع محلی را در اقتصاد استانی افزایش دهد. پروژه همسو با راهبرد NDS2 است که در آن تاکید شده: «دولت اولویت خود را بر تبدیل بخش کشاورزی به یک صنعت رقابتی، صادراتمحور و ارزشآفرین قرار خواهد داد تا به عنوان لنگرگاه صنعتیسازی روستایی و رشد تجاری عمل کند.»
فانوئل تاگویرا، معاون وزیر آموزش عالی، نوآوری، علم و توسعه فناوری در مصاحبهای اظهار داشت که این پروژه جلوهای عملی از فلسفه «آموزش مبتنی بر میراث ۵.۰» است؛ رویکردی که به دنبال بهرهگیری از منابع بومی، دانش و نوآوریهای زیمبابوه برای هدایت صنعتیسازی، رشد اقتصادی و توسعه ملی است. او افزود: «هدف ما این است که از طریق منابع زیستی موجود در ماشونالند شرقی، ارزش اقتصادی جدیدی برای بهرهمندی جوامع محلی ایجاد کرده و اشتغالزایی کنیم. حداقل ۲۰ هزار خانوار در ماشونالند شرقی برای کشت گل آفتابگردان جهت تامین مواد اولیه این کارخانه تحت قرارداد قرار خواهند گرفت. علاوه بر این، کارکنانی نیز در خود کارخانه مشغول به فرآوری محصولات خواهند شد که این امر فرصتهای شغلی فراوانی ایجاد میکند.»
تاگویرا گفت که این پارک صنعتی فراتر از اشتغالزایی و ارتقای ارزش افزوده، وابستگی زیمبابوه به واردات روغنهای خوراکی را به طور چشمگیری کاهش داده و در منابع ارزی کمیاب کشور صرفهجویی خواهد کرد. انتظار میرود این مدل فرآوری یکپارچه، از طریق بهرهبرداری کامل از زنجیره ارزش آفتابگردان، سالانه بیش از ۳۰۰ میلیون دلار از هزینه واردات روغن خوراکی کشور را کاهش دهد. وی تصریح کرد: «زیمبابوه سالانه ۳۰۰ میلیون دلار صرف واردات نفت و روغن خام میکند و سپس روغن خام را به روغن خوراکی تصفیه مینماید. در حالی که این کارخانه باعث میشود کل زنجیره ارزش دانههای روغنی مورد بهرهبرداری قرار گیرد. بیست هزار خانوار در ماشونالند شرقی دانههایی را تامین خواهند کرد که به روغن خوراکی تبدیل میشوند. از تفاله و ضایعات آن نیز خوراک دام تهیه خواهیم کرد.»
انتظار میرود کارخانه فرآوری بیودیزل روزانه ۲۲ هزار لیتر بیودیزل تولید کند، در حالی که کارخانه روغن خوراکی ظرفیت فرآوری سالانه ۶ هزار تن دانه آفتابگردان را خواهد داشت. این پارک صنعتی همچنین یک کارخانه صابونسازی برای تولید صابونهای جامد، قالبهای صابون و شویندهها در خود جای میدهد و کارخانه خوراک دام نیز در فاز بعدی اضافه میشود. تاگویرا گفت که این پارک صنعتی به عنوان یک پروژه پیشرو (پایلوت) عمل خواهد کرد و قرار است این مدل در سایر استانهای کشور نیز شبیهسازی شود تا از ظرفیتهای طبیعی هر منطقه بر اساس مزیتهای نسبی آنها برای صنعتیسازی همهجانبه روستایی استفاده شود.
انتظار میرود پارک صنعتی اقتصاد زیستی موتوکو به عنوان نقشه راهی برای قطبهای صنعتی روستایی مشابه در سراسر زیمبابوه عمل کند و از چشمانداز دولت برای توسعه صنعتی تمرکززداییشده، اشتغالزایی، جایگزینی واردات و رشد اقتصادی فراگیر حمایت کند.
پاتریک امپالا، سرپرست مدیرعاملی شرکت مهندسی فاینالت اظهار داشت که این سه کارخانه به عنوان یک سیستم تولیدی یکپارچه طراحی شدهاند که اجازه میدهد محصولات جانبی یک فرآیند به مواد اولیه فرآیند دیگر تبدیل شوند. او گفت: «کارخانه روغن خوراکی مادهای به نام پسماند صابون (soap stock) تولید میکند که مواد اولیه کارخانه صابونسازی میشود، در حالی که کارخانه بیودیزل، گلیسیرین تولید میکند که آن هم در ساخت صابون کاربرد دارد. این سه کارخانه در کنار هم کار میکنند تا انواع مختلفی از کالاها و خدمات اقتصاد زیستی را تولید کنند.» او اعلام کرد که فاز بعدی پروژه شامل تولید خوراک دام با استفاده از کنجاله آفتابگردان (تفاله باقیمانده از روغنکشی) و همچنین فرآوری آرد ذرت خواهد بود.