اخبار اقتصادی روسیه - کازان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی حوزه کازان روسیه در هفته سوم دی ماه 1404مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

افزایش واردات میوه‌ها و سبزیجات به باشقیرستان

در سال ۲۰۲۵، حجم واردات میوه‌ها و سبزیجات به باشقیرستان از ۴٫۵ هزار تن فراتر رفت. عمده واردات از کشورهای چین، ترکیه و ازبکستان بود و بیش از ۲ هزار تن زردآلو، هندوانه، انگور، نارنگی، شلیل، هلو، گیلاس و آلوسیاه، به‌علاوه ۲۹٫۷ هزار تن بادام زمینی وارد شد. همچنین ۳۲۸ هزار تن گل چیده‌شده از ارمنستان و چین و ۴۰ هزار تن دانه گندم و ۱۵۶ تن برنج شکسته از بلاروس و قزاقستان وارد منطقه گردید. در مجموع، در سال گذشته ۳ هزار و ۸۶۷ کیلوگرم میوه و سبزیجات وارد شد که نسبت به سال قبل رشد ۱۶٫۴ درصدی را نشان می‌دهد. (خبرگزاری «اینترفاکس-روسیه»)

پیش بینی قیمت ارز در سال 2026

روبل روسیه در سال ۲۰۲۵ به‌طور غیرمنتظره‌ای به یکی از قدرتمندترین ارزهای جهان تبدیل شد، اما این تقویت چشمگیر عملاً سود محسوسی نه برای مصرف‌کنندگان و نه برای بودجه دولت به همراه داشت. اقتصاددانان علت این «روبل فوق‌قوی» را سیاست پولی سخت‌گیرانه بانک مرکزی روسیه، کاهش تقاضا برای ارز خارجی در داخل کشور و انتظارات ژئوپلیتیکی می‌دانند. کارشناسان در گفت‌وگو با رسانه‌ها توضیح داده‌اند که در سال ۲۰۲۶ چه آینده‌ای در انتظار نرخ ارز ملی خواهد بود. به گفته تحلیلگران، در سال ۲۰۲۵ روبل به یکی از غیرقابل‌پیش‌بینی‌ترین متغیرهای بازار مالی روسیه تبدیل شد. حتی بانک امریکا  (Bank of America) در میانه سال، روبل را موفق‌ترین ارز سال ۲۰۲۵ نامید. در مجموع، از ابتدای سال ۲۰۲۵ روبل حدود ۲۴ درصد در برابر دلار، ۱۴ درصد در برابر یورو و ۲۱ درصد در برابر یوآن تقویت شد. از مهم‌ترین دلایل این روند می‌توان به سیاست پولی سخت بانک مرکزی اشاره کرد؛ به‌طوری‌که نرخ کلیدی بهره در نیمه نخست سال به ۲۱ درصد رسید و تا پایان سال به‌تدریج به ۱۶ درصد کاهش یافت. نرخ‌های بالای بهره، دارایی‌های روبلی را برای سرمایه‌گذاران جذاب‌تر کرد. عامل دوم، کاهش تقاضای داخلی برای ارز به دلیل افت فعالیت‌های سرمایه‌گذاری و مصرفی بود. عامل سوم نیز شرایط ژئوپلیتیکی و امید به توافق‌های سیاسی عنوان شده است. با این حال، تقویت روبل به ارزان‌شدن محسوس کالاهای وارداتی منجر نشد و بسیاری از واردکنندگان با زیان مواجه شدند. همچنین صادرکنندگان و بودجه دولت از این وضعیت متضرر شدند؛ به‌طوری‌که دولت به دلیل کاهش درآمدهای نفت و گاز، حدود یک و نیم تریلیون روبل درآمد از دست داد که وزارت دارایی قصد دارد بخشی از آن را از طریق افزایش مالیات بر ارزش افزوده در سال ۲۰۲۶ جبران کند. سوفیا دونتس، اقتصاددان ارشد شرکت «تی-اینویستیسی»، تأکید می‌کند که روبل در سال ۲۰۲۵ به یکی از غیرقابل‌پیش‌بینی‌ترین متغیرهای بازار مالی روسیه تبدیل شد. به گفته او، تقویت روبل عمدتاً ناشی از نرخ بهره بسیار بالا، افت تقاضای ارزی از سوی مردم و کسب‌وکارها و انتظار برای کاهش تنش‌های ژئوپلیتیکی بوده است. دونتس معتقد است که این وضعیت پایدار نیست و در سال ۲۰۲۶ تضعیف روبل محتمل و از نظر اقتصادی توجیه‌پذیر است. پیش‌بینی او برای سال ۲۰۲۶ به‌طور متوسط حدود ۹۲ تا ۹۳ روبل برای هر دلار، ۱۰۰ تا ۱۰۵ روبل برای هر یورو و حدود ۱۲ روبل برای هر یوآن است.

در مقابل، ایگور بالینین، دانشیار دانشگاه مالی وابسته به دولت روسیه، دیدگاهی خوش‌بینانه‌تر دارد. او بر این باور است که روبل نه‌تنها در سال ۲۰۲۶ تضعیف نخواهد شد، بلکه حتی امکان تقویت بیشتر آن نیز وجود دارد. به گفته بالینین، نبود عوامل مؤثر برای تقویت ارزهای «غیردوست» و همچنین رشد استقلال فناورانه روسیه می‌تواند به حفظ روبل قوی کمک کند. بر اساس نظر او، نرخ دلار ممکن است تا حدود ۷۰ روبل و نرخ یورو تا حدود ۸۰ روبل کاهش یابد.

واسیلی کولتاشوف، اقتصاددان و تحلیلگر سیاسی، نیز تأکید می‌کند که پیش‌بینی‌های رسمی دولت درباره نرخ ارز الزام‌آور نیستند و تصمیم‌ها بر اساس شرایط واقعی اتخاذ می‌شوند. از نظر او، نوسانات روبل در سال ۲۰۲۶ بیش از هر چیز به تحولات ژئوپلیتیکی و تصمیم‌های سیاسی وابسته خواهد بود. (سایت خبرگزاری «تاتاراینفورم»)

ایجاد نمونه داخلی جعبه‌دنده ویژه ماشین‌آلات تخصصی در تاتارستان

در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۶ (۲۳ دی ۱۴۰۴)، در شرایطی که به‌دلیل تحریم‌های اقتصادی و گسست زنجیره‌های لجستیکی، صنعت ماشین‌سازی روسیه با کمبود قطعات حیاتی مواجه شده است، یکی از چالش‌های اصلی کمبود جعبه‌دنده هیدرومکانیکی مورد استفاده در ماشین‌آلات ساختمانی و کشاورزی بود. در همین راستا، گروه صنعتی «کوم» از شهر نابِرژنیه چِلنی به‌همراه کارخانه خودروسازی یِلابوگا، نمونه‌ای بومی از جعبه‌دنده را به‌عنوان جایگزین محصول وارداتی طراحی و تولید کردند. مهندسان این پروژه در مدت‌زمانی بی‌سابقه و کمتر از یک سال موفق شدند بدنه جعبه‌دنده، مجموعه چرخ‌دنده‌ها و سامانه کنترل الکترونیکی را طراحی و تولید کنند. این طرح نتیجه همکاری میان شرکت‌های روسی و شرکای صنعتی از کشورهای عضو بریکس بوده است. پروژه تولید جعبه‌دنده داخلی، از حمایت مالی بلاعوض آژانس توسعه فناوری برخوردار شد؛ نهادی که اپراتوری آن بر عهده صندوق توسعه صنعتی جمهوری تاتارستان است. این جعبه‌دنده با موفقیت آزمون‌های آزمایشگاهی و جاده‌ای را پشت سر گذاشته و گواهی تأیید منشأ روسی محصول را دریافت کرده است. همچنین نخستین قرارداد تأمین ۲۰۰ دستگاه جعبه‌دنده با کارخانه یلابوگا امضا شده که گامی مهم در مسیر جایگزینی واردات به‌شمار می‌رود؛ بازاری که نیاز سالانه آن حدود چهار هزار واحد برآورد می‌شود. (سایت وزارت تجارت و صنعت جمهوری تاتارستان)

کاهش 40 درصدی افراد زیر خط فقر در اودمورت

تعداد ساکنان اودمورت که زیر خط فقر قرار دارند، در فاصله سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ با کاهش ۴۰,۶ درصدی به ۹۵ هزار و ۸۰۰ نفر رسیده است. این جمهوری از نظر سرعت کاهش جمعیت نیازمند در رتبه هفتم مناطق روسیه قرار دارد. این نتایج در گزارشی از سوی مؤسسه تحلیلی «پروم‌رِیتینگ» بر اساس داده‌های روس‌استات منتشر شده است. در این گزارش آمده است: «بر اساس داده‌های سال ۲۰۲۴، شمار شهروندان روسیه با درآمدهای کمتر از سطح فقر به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است. در مجموع کشور، این شاخص طی سه سال ۳۷,۲ درصد و در بازه پنج‌ساله ۴۴ درصد کاهش داشته است.» بر اساس محاسبات نشریه «کومرسانت–اودمورت»، در سراسر روسیه ۱۰,۳ میلیون نفر با درآمد کمتر از خط فقر زندگی می‌کنند. بیشترین کاهش تعداد افراد نیازمند طی سه سال گذشته در ناحیه خودمختار چوکوچکا ثبت شده است؛ جایی که این شاخص ۴۵,۶ درصد کاهش یافته است. در مقابل، مسکو، استان مسکو و سرزمین کراسنودار در فهرست سه منطقه‌ای قرار دارند که بیشترین تعداد افراد زیر خط فقر را به خود اختصاص داده‌اند. در این مناطق به‌ترتیب ۵۲۹,۵ هزار نفر، ۴۲۳,۷ هزار نفر و ۴۱۱ هزار نفر با درآمدی کمتر از حداقل معیشت زندگی می‌کنند. کمترین تعداد افراد نیازمند نیز در ناحیه خودمختار چوکوچکا ثبت شده است که تنها ۱,۸ هزار نفر را شامل می‌شود. (خبرگزاری کومرسانت)

افزایش صادرات آرد جمهوری باشقیرستان

مدیریت سازمان نظارت کشاورزی روسیه در باشقیرستان در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۰,۶ هزار تن آرد گندم و چاودار صادرشده از این منطقه به آذربایجان، ارمنستان، گرجستان، قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان را کنترل کرد. نمونه‌های انتخاب‌شده از ۵۶۸ محموله صادراتی تمامی آزمایش‌های لازم را پشت سر گذاشتند. اداره نظارت تأکید کرد: «بر اساس نتایج بررسی‌ها، هیچ موجود مضر قرنطینه‌ای شناسایی نشده است و آرد باشقیرستان با استانداردهای کشورهای واردکننده مطابقت دارد». برای مقایسه، در سال ۲۰۲۴ باشقیرستان بیش از ۲۰,۳ هزار تن آرد گندم و چاودار به همان کشورها صادر کرده بود. شایان ذکر است که در چارچوب هدف ملی «کار شایسته و کارآمد و کارآفرینی موفق»، پروژه ملی «همکاری بین‌المللی و صادرات» اجرا می‌شود. هدف این پروژه، افزایش واقعی صادرات کالاهای غیرخام و غیرانرژی تا حداقل ۷۰٪ نسبت به سال ۲۰۲۰ تا سال ۲۰۳۰ است. (سایت خبرگزاری «باش اینفورم»)

برگزاری اولین کنگره بانکداری اسلامی در حاشیه کازان فروم

 تالیا مینولینا، رئیس آژانس توسعه سرمایه‌گذاری جمهوری تاتارستان، در نشست سالانه این نهاد از برگزاری اولین کنگره بانک‌های اسلامی در چارچوب اجلاس اقتصادی بین المللی «روسیه-جهان اسلام: کازان فروم-2026» خبر داد. به گفته مینولینا، اجلاس کازان فورم طی سال‌های اخیر به بزرگ‌ترین رویداد روسیه در تعامل با کشورهای اسلامی تبدیل شده و در شرایط کنونی، توسعه ابزارها و نهادهای مالی اسلامی می‌تواند پنجره‌ای از فرصت‌ها برای اقتصاد روسیه باشد. وی همچنین یادآور شد که سال گذشته در کازان، مرکز نمایندگی AAOIFI سازمان بین‌المللی تدوین‌کننده استانداردهای مالی اسلامی افتتاح شد که گامی مهم در جهت تقویت زیرساخت‌های مالی اسلامی در روسیه به شمار می‌رود. اجلاس اقتصادی بین المللی «روسیه-جهان اسلام: کازان فروم-2026» در تاریخ 14-17 مه 2026 در شهر کازان برگزار خواهد شد و انتظار می‌رود برگزاری نخستین کنگره بانک‌های اسلامی، جایگاه این رویداد را در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی بیش از پیش تقویت کند. (خبرگزاری تاتاراینفورم)

پیشتازی جمهوری ماری‌ال در تقاضای وام مسکن در سال ۲۰۲۵

جمهوری ماری‌ال در سال ۲۰۲۵ به منطقه ای پیشرو در تقاضا برای وام مسکن در روسیه تبدیل شد. همچنین استان تامبوف و جمهوری موردوویا در میان سه منطقه برتر از نظر تقاضای وام رهنی قرار گرفتند. در جمهوری ماری‌ال، حجم اعطای وام مسکن نسبت به سال قبل نزدیک به ۷۸ درصد افزایش یافت و به ۱۵,۴ میلیارد روبل رسید. در استان تامبوف این رشد ۵۲ درصد بود و حجم وام‌ها به ۱۰,۳ میلیارد روبل رسید. در جمهوری موردوویا نیز اعطای وام مسکن ۴۹,۱ درصد افزایش یافت و به ۹٫۱ میلیارد روبل رسید. بر اساس داده‌های کارشناسان «دُم‌کلیک»، بازار وام‌دهی رهنی در سال ۲۰۲۵ روند بهبودی را آغاز کرد. به‌طوری‌که حجم کلی وام‌های مسکن ۲۲ درصد افزایش یافت و از ۲,۵ تریلیون روبل در سال ۲۰۲۴ به بیش از ۳ تریلیون روبل در پایان سال ۲۰۲۵ رسید. پیش‌تر رسانه «مدیاپوتوک» گزارش داده بود که در سال ۲۰۲۵، فعالیت راه‌اندازی کسب‌وکارهای جدید بیش از همه در جمهوری ماری‌ال مشاهده شده است. (سایت خبرگزاری «باش اینفورم»)

اودمورت در جمع 5 منطقه برتر روسیه از حیث درآمد پیک‌ها

به گزارش ریانووستی، جمهوری اودمورت در فهرست مناطقی قرار گرفته است که بیشترین حقوق را به پیک‌ها پیشنهاد می‌دهند. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، میانگین حقوق پیشنهادی برای پیک‌ها در سراسر روسیه در ماه ژانویه به حدود ۱۷۰ هزار روبل رسیده است. بیشترین حقوق پیک‌ها در جمهوری اوستیای شمالی–آلانیا با ۱۹۰,۸ هزار روبل پیشنهاد می‌شود. در این رتبه‌بندی، اودمورت در جایگاه پنجم قرار دارد و در این منطقه حقوقی معادل ۱۸۹,۶ هزار روبل برای پیک‌ها پیشنهاد شده است. یادآوری می‌شود که پیش‌تر گزارش شده بود میانگین حقوق در اودمورتیا از ۸۰ هزار روبل فراتر رفته است. (خبرگزاری اودمورت اینفو)