اخبار اقتصادی روسیه - کازان
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی حوزه کازان روسیه در هفته سوم آذرماه 1404مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد:
متوسط دستمزد در تاتارستان
در تاریخ ۶ دسامبر ۲۰۲۵ (۱۵ آذر ۱۴۰۴)، بر اساس دادههای آژانس آمار روسیه (روساستات)، میانگین دستمزد در تاتارستان طی نه ماه نخست سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۶ هزار روبل بوده و در سپتامبر به بیش از ۹۲ هزار روبل رسیده است که نسبت به دوره مشابه سال گذشته به ترتیب افزایش ۲۰,۵٪ و ۱۹,۴٪ داشته است. در هر دو شاخص، جمهوری تاتارستان مقام اول را در منطقه فدرال ولگا کسب کرده است. یادآور میشود که میانگین دستمزد از ژانویه تا آگوست برابر با ۸۴ هزار و ۸۸۶ روبل و در آگوست ۸۶ هزار و ۱۹۲ روبل بوده و این جمهوری در همان بازه نیز مقام اول را در منطقه فدرال ولگا داشته است. پیشتر کمیته اجرایی کازان اعلام کرد که میانگین دستمزد در شرکتهای بزرگ و متوسط طی هشت ماه نخست سال جاری ۱۸,۲٪ افزایش یافته و از مرز ۱۰۵ هزار روبل فراتر رفته است. (سایت خبرگزاری «realnoevremya.ru»)
تولیدات کشاورزی تاتارستان در دهماهه ۲۰۲۵
در ده ماه نخست سال ۲۰۲۵، ارزش تولیدات بخش کشاورزی جمهوری تاتارستان به ۳۳۹ میلیارد روبل رسیده و شاخص تولید نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۰۷,۱ درصد افزایش یافته است. این آمار را مارات زیاباروف، معاون نخستوزیر و وزیر کشاورزی و مواد غذایی تاتارستان، در نشستی در ساختمان دولت جمهوری ارائه و ضمن تشریح روند توسعه این بخش، نتایج پیشبینیشده تا پایان سال را اعلام کرد. این نشست بهصورت ویدئوکنفرانس با حضور تمامی مناطق شهری برگزار شد و رستم مینیخانوف، رئیس جمهوری تاتارستان، ریاست آن را بر عهده داشت و الکسی پسوشین، نخستوزیر جمهوری، نیز در آن حضور داشت. بر اساس برآوردها، رشد سالانه بخش کشاورزی با وجود برنامهریزی اولیه ۱۰۱,۸ درصد، به حدود ۱۰۷ درصد خواهد رسید و حجم تولیدات از ۴۰۰ میلیارد روبل فراتر میرود؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۴ برابر با ۳۵۰,۴ میلیارد روبل بوده است.
با احتساب صنایع غذایی و فرآوری، حجم کل تولیدات به حدود ۷۷۵ میلیارد روبل میرسد که در مقایسه با ۶۹۸ میلیارد روبل سال گذشته، افزایش قابلتوجهی را نشان میدهد. بخش عمده این رشد به حوزه زراعت اختصاص دارد؛ بهطوریکه برای نخستینبار تولید دانههای روغنی از مرز یک میلیون تن عبور کرده و میزان برداشت میوه و محصولات باغی نیز با ثبت ۱۳۴ هزار تن، نسبت به سال گذشته دو برابر شده است. در قالب طرح توسعه باغهای متراکم، تاکنون ۱۷۰۰ هکتار باغ احداث شده و برای سال آینده افزوده شدن ۶۰ هکتار دیگر پیشبینی شده است. در بخش دامپروری نیز رشد ۱,۵ درصدی پیشبینی میشود و ارزش تولیدات این حوزه از ۲۱۰ میلیارد روبل فراتر خواهد رفت.
در این میان، صنعت لبنیات سهم قابلتوجهی داشته و میزان تولید شیر به ۲ میلیون و ۳۵۸ هزار تن خواهد رسید که ۷۰ هزار تن بیش از سال گذشته است. تولید گوشت به ۵۲۰ هزار تن با رشد ۲ درصدی و تولید تخممرغ با افزایش ۳ درصدی همراه بوده است. درآمد سالانه این بخش حدود ۲۵۶ میلیارد روبل برآورد میشود که رشد ۱۲ درصدی نسبت به سال پیش را نشان میدهد و این افزایش عمدتاً ناشی از رشد حجم تولید و فروش است. سودآوری تولید با احتساب حمایتهای دولتی در سطح ۱۰,۵ درصد و بدون آن کمیبیش از ۶ درصد پیشبینی میشود. همچنین سهم واحدهای سودده کشاورزی در سطح ۹۰ درصد تثبیت شده که نشاندهنده بهینهسازی جدی هزینههاست.
طی پنج سال گذشته بیش از ۱۹۳ میلیارد روبل سرمایهگذاری به بخش کشاورزی و صنایع وابسته جذب شده که تنها در سال جاری حدود ۴۶ میلیارد روبل آن محقق شده است. زیاباروف تأکید کرد که در شرایط کنونی توجه به صرفهجویی در هزینهها ضروری است و ارتقای بهرهوری بدون انگیزهبخشی به نیروی کار امکانپذیر نخواهد بود؛ بهگونهای که میانگین حقوق ماهانه کارکنان بخش کشاورزی در دهماهه ۲۰۲۵ به ۷۰ هزار روبل رسیده که نسبت به سال گذشته ۲۳ درصد افزایش یافته و طی پنج سال اخیر بیش از دو برابر شده است، هرچند این روند همچنان کافی تلقی نمیشود. وی در پایان تصریح کرد که نتایج مثبت سال جاری تا حد زیادی حاصل حمایتهای گسترده جمهوری و دولت فدرال است و میزان کل حمایتهای دولتی در سال جاری به ۱۶,۷ میلیارد روبل خواهد رسید؛ حمایتی که موجب افزایش بهرهوری هر روبل سرمایهگذاریشده شده و او به نمایندگی از جامعه روستایی، از رئیس جمهوری تاتارستان بهدلیل توجه مستمر به توسعه بخش کشاورزی و مناطق روستایی قدردانی کرد. (سایت وزارت تجارت و صنعت جهموری تاتارستان)
تعیین حوزههای همکاری میان تاتارستان و ترکمنستان
هیأتی از جمهوری تاتارستان به سرپرستی اولگ کوروبچنکو، معاون نخستوزیر و وزیر صنعت و تجارت این جمهوری، در دهمین نشست کمیسیون مشترک کاری ترکمنستان و تاتارستان در حوزههای همکاری تجاری–اقتصادی، علمی–فنی و فرهنگی حضور یافت و در جریان این نشست، اجرای توافقهای پیشین بررسی و حوزههای دارای چشمانداز همکاری مشخص گردید. بر اساس نتایج گفتوگوها، بخشهای تجاری و اقتصادی، نفت و گاز، انرژی و صنعت بهعنوان محورهای اصلی همکاری تعیین شدند و در کنار آن، بر توسعه تعاملات در زمینههای حملونقل، ارتباطات و فناوری اطلاعات، صنایع نساجی، کشاورزی، حفاظت از محیط زیست، علم، آموزش، بهداشت، صنایع دارویی، فرهنگ، ورزش و سیاستهای جوانان تأکید شد؛ اولگ کوروبچنکو در گفتوگو با رسانهای در ترکمنستان با اشاره به تحصیل شمار زیادی از دانشجویان ترکمن در کازان اظهار کرد که ظرفیت علمی و انسانی آنان باید در قالب پروژهها و بنگاههای مشترک به کار گرفته شود تا موجب رشد قابل توجه اقتصاد ترکمنستان، روسیه و تاتارستان گردد، ضمن آنکه دانشجویان ترکمنستانی با بیش از ۹ هزار نفر، بیشترین جمعیت دانشجویان خارجی در تاتارستان را تشکیل میدهند و این رفتوآمدها در نهایت به تحقق اهداف طرح ملی «همکاری بینالمللی و صادرات» کمک خواهد کرد. (سایت وزارت تجارت و صنعت جهموری تاتارستان)
توسعه پهپادهای غیرنظامی در تاتارستان
در چارچوب اجرای پروژه ملی «سامانههای هوایی بدون سرنشین» و در جریان هفته حملونقل، تاتارستان و سازمان نظارت بر هوانوردی روسیه (روسآویاتسیا)، توافقنامهای برای توسعه پهپادهای غیرنظامی در قلمرو جمهوری امضا کردند. این سند توسط دیمیتری یادروف، رئیس سازمان فدرال حملونقل هوایی روسیه، و اولگ کوروبچنکو، معاون نخستوزیر و وزیر صنعت و تجارت تاتارستان، به نمایندگی از دولت جمهوری، امضا شد. تاتارستان اولین منطقهای شد که چنین توافقنامه ویژهای را با سازمان نظارت بر هوانوردی روسیه امضا کرد. این توافقنامه به طور قابل توجهی تنظیم قانونی پرواز پهپادهای غیرنظامی را ساده میکند و از این طریق توسعه این بخش صنعتی در تاتارستان را تشویق میکند. (سایت وزارت تجارت و صنعت جهموری تاتارستان)
زمینههای همکاری اقتصادی با نیجریه
در روز ۲۸ نوامبر ۲۰۲۵ (۷ آذر ۱۴۰۴)، به ریاست گرمان لرنر، معاون وزیر صنعت و تجارت تاتارستان، جلسه آنلاین با عنوان «یک ساعت با نماینده تجاری» با حضور ماکسیم پتروف، نماینده تجاری فدراسیون روسیه در نیجریه، برگزار شد و بیش از ۷۰ شرکت تاتارستانی در آن شرکت کردند. گرمان لرنر به مناسبت ۶۵ سالگی برقراری روابط دیپلماتیک میان روسیه و جمهوری فدرال نیجریه اشاره کرد و یادآور شد که نیجریه از این سال به جمع کشورهای شریک گروه بریکس پیوسته است که افقهای همکاری را گسترش میدهد. بر اساس گفتههای نماینده تجاری روسیه در نیجریه، حجم مبادلات تجاری روسیه و آفریقا در سال ۲۰۲۵ به ۳۰ میلیارد دلار خواهد رسید و تولید ناخالص داخلی نیجریه بیش از ۴۰۰ میلیارد دلار است که عمدتاً بر پایه صادرات نفت خام شکل گرفته است. صادرات اصلی روسیه به نیجریه شامل فرآوردههای نفتی، گندم و کودهای شیمیایی و واردات اصلی از نیجریه شامل دانههای کاکائو، گیاهان عطری و گلهای شاخه بریده شده است. نرخ مالیات بر ارزش افزوده ۷,۵ درصد تعیین شده و تجهیزات و مواد اولیه برای تولید دارو و فرآوری محصولات کشاورزی معاف از گمرک هستند. همچنین، گواهینامهها تنها توسط شخص حقوقی با شماره شناسایی مالیاتی نیجریه صادر میشوند. حوزههای امیدوارکننده همکاری شامل تجهیزات کشاورزی مانند تراکتورها و دستگاههای کاشت، انرژی شامل ژنراتورها و پالایشگاهها، صنایع شیمیایی مانند کودها، صنایع پزشکی شامل واکسنها و تجهیزات و داروها، و همچنین محصولات غذایی به ویژه مسیرهای حلال است. در تعامل با شرکای نیجریهای باید دید بلندمدت داشت و ویژگیهای فرهنگی و زبانشناختی را مدنظر قرار داد. (سایت وزارت تجارت و صنعت جهموری تاتارستان)
برگزاری بزرگترین همایش تخصصی وسایل نقلیه مخصوص حمل و نقل در تاتارستان
برای نخستین بار بزرگترین همایش تخصصی خودروهای مخصوص حملونقل روسیه با عنوان «کامترانس 2026» در کازان برگزار خواهد شد. این رویداد از ۶ تا ۹ اکتبر 2026 (14 تا 17 مهر 1405) در محل نمایشگاه کازان اکسپو برگزار میشود و در یک کنفرانس خبری مربوط به نمایشگاه و همایش اعلام شد. سخنرانان شامل اولگ کوروبچنکو، معاون نخستوزیر و وزیر صنعت و تجارت تاتارستان، رومان کوزمین، مدیر نمایشگاه و همایش کامترانس ایگور آستافیف اولین معاون مدیرعامل کازان اکسپو و آندری سولوخین، مدیرعامل شرکت «آیتی یاماف اکسپو» بودند. کوروبچنکو خاطرنشان کرد که تاتارستان تجربه گستردهای در برگزاری نمایشگاههای بینالمللی دارد و زمانی که همکاران پیشنهاد برگزاری نمایشگاه خودرو را در تاتارستان دادند، این پیشنهاد مورد حمایت قرار گرفت. او افزود که در این منطقه کارخانههایی برای تولید وسایل نقلیه مخصوص حملونقل از جمله کاماز، سولرس آلابوگا و آئوروس وجود دارد و حدود ۶۰ تولیدکننده قطعات خودرو نیز فعال هستند. برای نخستین بار در تاریخ نمایشگاه کامترانس، بازدیدکنندگان قادر خواهند بود تجهیزات را در عمل مشاهده کنند و آزمایش رانندگی خودروهای مخصوص حملونقل شامل کامیونها، خودروهای سبک تجاری و اتوبوسها برگزار خواهد شد. همچنین برنامه گستردهای از فعالیتهای تجاری نیز پیشبینی شده است. پیشتر، نمایشگاه و همایش هر دو سال یک بار در مسکو برگزار میشد و انتخاب تاتارستان بهعنوان محل برگزاری در سال ۲۰۲۶ بیدلیل نیست، زیرا این جمهوری مرکز اصلی خوشه مهندسی روسیه و یکی از مراکز پیشرو در تولید خودروهای تجاری است. (سایت وزارت تجارت و صنعت جهموری تاتارستان)
همکاری شرکتهای بزرگ صنعتی تاتارستان با مدارس
در تاریخ ۳ دسامبر ۲۰۲۵ (۱۲ آذر ۱۴۰۴)، رودین کارپوف، معاون اول وزیر صنعت و تجارت تاتارستان، در میزگرد «کد مهندسی: سیستم یکپارچه مدرسه–کالج–دانشگاه–شرکت» اعلام کرد که تاکنون ۷۷ شرکت بزرگ صنعتی ۱۲۹ توافقنامه همکاری با ۱۳۴ مدرسه و ۱۳ مؤسسه آموزش تکمیلی امضا کردهاند و بیش از ۸۳ هزار دانشآموز تحت پوشش فعالیتهای حرفهای قرار گرفتهاند. همکاری منظم با مدارس توسط شرکتهایی چون کاماز، آمونی، تاتنفت، سیبور، تاتانرگو، کارخانه هلیکوپترسازی کازان انجام میشود. کارپوف افزود که هدف اصلی این برنامه، ایجاد مسیرهای شغلی برای فارغالتحصیلان است و در تمامی دانشگاهها و کالجها مراکز شغلی ایجاد شده تا ارتباط بین دانشآموزان و کارفرمایان برقرار شده و اشتغال فارغالتحصیلان ثبت شود، بهطوری که هر دانشآموز بتواند شغل متناسب با رشته تحصیلی خود را پیدا کند. (سایت وزارت تجارت و صنعت جهموری تاتارستان)
جایگاه شصت و چهارم جمهوری ماری ال در میان مناطق روسیه از نظر قابلیت خرید خودرو
جمهوری ماری ال از نظر توانایی خرید خودرو در میان مناطق روسیه در جایگاه شصت و چهارم قرار دارد. به گزارش خبرگزاری «ریا نووستی»، تنها ۱۲,۵ درصد از خانوادههای این جمهوری با استفاده از وام بانکی قادر به خرید و نگهداری یک خودروی جدید ارزانقیمت تا سقف ۱,۳ میلیون روبل هستند و تنها ۳,۷ درصد از خانوادهها میتوانند خودرویی با قیمت متوسط تا سقف ۲,۹ میلیون روبل خریداری و نگهداری کنند. برای مقایسه، تاتارستان در رتبه هجدهم با ۲۲,۸ درصد و ۶,۴ درصد، چواش در رتبه شصت و دوم با ۱۲,۷ درصد و ۲,۹ درصد، استان کیروف در رتبه پنجاه و ششم با ۱۳,۴ درصد و ۲,۶ درصد و استان نیژنی نووگورود در رتبه سی و سوم با ۱۸,۷ درصد و ۵ درصد قرار دارند. (کانال تلگرامی «مدیا پاتوگ»)
راهاندازی واحدهای تولیدی جدید در استان اورنبورگ با حمایت دولتی
در تاریخ ۸ دسامبر ۲۰۲۵ (۱۷ آذر ۱۴۰۴)، با اتکا به حمایتهای دولتی، واحدهای تولیدی جدیدی در استان اورنبورگ راهاندازی شد. در شهر اورنبورگ، شرکت «کرُولاین» با استفاده از وام ترجیحی صندوق توسعه صنعت منطقهای، تولید قطعات کلیدی نماهای خشک از جمله پروفیلهای شیاردار، الشکل و اتصالات براکت را آغاز کرد. خط تولید جدید، بازار ساختوساز منطقه را بدون افزایش قیمت تمامشده برای مشتریان تأمین میکند و همه محصولات با استفاده از فولاد روسی و تجهیزات فرمدهی جدید ساخته میشوند. پیش از نوسازی، بخشی از این قطعات از شرکتهایی تهیه میشد که به نمونههای وارداتی وابسته بودند. به گفته وزیر صنعت و انرژی استان اورنبورگ، بومیسازی تولید موجب افزایش حجم تولید صنعتی، شکلگیری پایهای پایدار از تولیدکنندگان داخلی در بخش ساختوساز و تقویت اقتصاد منطقه میشود. راهاندازی این خط تولید همچنین به ایجاد فرصتهای شغلی جدید و تقویت جایگاه شرکت در بازار منطقه کمک میکند. وامهای ترجیحی، یارانهها و سایر تدابیر حمایتی منطقهای با هدف ایجاد و نوسازی واحدهای تولیدی، دیجیتالیسازی، توسعه و استقرار فناوریهای نوین و جایگزینی واردات اجرا میشود. در سال ۲۰۲۵ صندوق توسعه صنعت منطقهای ۳۳۵ میلیون روبل وام ترجیحی اعطا کرده و از سال ۲۰۱۹ تاکنون مجموع حمایتها به ۲,۵ میلیارد روبل رسیده است. (سایت رسمی دولت استان اوررنبورگ)
ایجاد دو پارک فناوری جدید در تاتارستان
در تاتارستان، برنامهریزی شده است دو پارک فناوری جدید در شهرهای زلنودولسک و نیژنیکامسک ایجاد شود. پارک زلنودولسک به مساحت ۴ هزار متر مربع قرار است مرحله به مرحله میزبان شرکتهای فناوری اطلاعات از سایر مناطق روسیه باشد و هدف جذب ۵۰ پروژه تا سال 2026 است. در دسامبر، نمایندگان پارک به چواش، ماری ال و منطقه کیروف برای معرفی و تبلیغ پروژهها سفر خواهند کرد. پارک نیژنیکامسک به مساحت ۱۸ هزار متر مربع بر صنعت نفتشیمی متمرکز خواهد بود. هماکنون در تاتارستان سه پارک فناوری اطلاعات فعالیت دارند؛ دو پارک در کازان و یک پارک در نابرژنیه چلنی قرار دارد و مجموعاً حدود ۱۰۰۰ شرکت مستقر را شامل میشوند. علاوه بر این، ۲۷ شعبه در سراسر جمهوری فعالیت دارند و با همکاری تکنوپارک «ایدِیا»، در حال طراحی یک مرکز توزیعشده تخصصها برای تبدیل تاتارستان به نقطه جذب راهکارهای نوآورانه در زمینه آموزش و صنعت هستند. (سایت خبرگزاری «rt.rbc.ru»)