اخبار اقتصادی تاجیکستان-دوشنبه

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی تاجیکستان در هفته سوم شهریورماه 1405 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

۳۵ سال استقلال و مرحله جدیدی از توسعه برای جامعه مدرن، این سه دهه، با تغییرات جدی فکری، فناوری و مدیریتی در تاجیکستان

 استقلال دولتی جمهوری تاجیکستان، که امسال سی و پنجمین سالگرد آن را جشن می‌گیریم، فقط یک تاریخ تقویمی یا یک نقطه عطف تاریخی نیست. این، قبل از هر چیز، تاریخ شکل‌گیری یک مدل منحصر به فرد از نظام دولتی، ثبات اقتصادی و گذار کامل از بحران ساختاری به توسعه پایدار است. برای جامعه مدرن ما، این سه دهه و نیم، قرنی از تحولات جدی فکری، فناوری و مدیریتی محسوب می‌شود.

اگر در سال‌های اول استقلال، وظیفه اصلی دولت و جامعه حفظ یکپارچگی و تضمین امنیت اساسی بود، امروز صحبت از دیجیتالی شدن اقتصاد، پتانسیل صادراتی و رقابت‌پذیری محصولات ملی در بازارهای جهانی است. این جهش کیفی دقیقاً با سیاست دوراندیشانه و سازنده رئیس جمهور تاجیکستان، رهبر ملت، امامعلی رحمان محترم و کار شبانه‌روزی تک تک ساکنان کشور امکان‌پذیر شد.

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که اقتصاد تاجیکستان از سه مرحله اصلی توسعه تشکیل شده است، از جمله مرحله بهبود و ثبات اقتصاد کلان (۱۹۹۱-۲۰۰۰) - دوره‌ای که پایه‌های سیستم مالی و واحد پول ملی گذاشته شد و اولین اصلاحات ساختاری آغاز شد. همزمان، مرحله توسعه زیرساخت‌ها (۲۰۰۱-۲۰۱۵) - دوره غلبه بر بن‌بست ارتباطی و راه‌اندازی پروژه‌های بزرگ انرژی. جاده‌ها، تونل‌ها و خطوط برق، مناطق کشور را به یک بازار واحد تبدیل کردند. همچنین، مرحله صنعتی شدن سریع و دیجیتالی شدن (از سال ۲۰۱۶ تا به امروز) - اعلام صنعتی شدن سریع به عنوان چهارمین هدف استراتژیک نشان داد که این کشور از یک مدل کشاورزی به یک مدل کشاورزی-صنعتی و فناوری در حال حرکت است.

امروز، وقتی به شاخص‌های اقتصاد کلان نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که تولید ناخالص داخلی (GDP) این جمهوری طی این سال‌ها ده‌ها برابر افزایش یافته است. اما مهم‌تر از این اعداد، تحول ساختاری اقتصاد است. سهم بخش خصوصی و شرکت‌های داخلی در تشکیل تولید ناخالص داخلی و ایجاد شغل به طور قابل توجهی افزایش یافته است. هیچ کشوری نمی‌تواند بدون پایه محکمی از تولید و خدمات مدرن، ثبات استراتژیک را تضمین کند. شرکت‌های ما امروزه نه تنها مالیات‌دهندگان یا تأمین‌کنندگان شغل هستند، بلکه مراکزی برای معرفی نوآوری و فرهنگ کاری جدید نیز می‌باشند.

در شرایط فعلی جهانی شدن و تغییرات در زنجیره‌های تأمین جهانی، شرکت‌های داخلی با وظایف جدید و پیچیده‌ای روبرو هستند. به طور خاص، ما موفق شده‌ایم وابستگی کشور را به بسیاری از انواع محصولات حیاتی (از جمله مصالح ساختمانی، محصولات غذایی و صنایع سبک) کاهش دهیم، در حالی که برندهای تاجیکی به تدریج در حال فتح بازار منطقه‌ای هستند. کیفیت محصولات ما به استانداردهای بین‌المللی نزدیک می‌شود.

مشاهده می‌شود که چگونه منابع انسانی (مهندسان، تکنسین‌ها، کارگران و مدیران جوان) در حال تغییر هستند. نسل جدید متخصصان زمان استقلال، تفکر پیشرفته‌ای دارند، به زبان‌های مختلف مسلط هستند و آماده رقابت با همکاران خارجی خود هستند. این بزرگترین سرمایه‌گذاری ۳۵ سال استقلال است.

یک تحلیل واقع‌بینانه مستلزم آن است که نه تنها در مورد موفقیت‌ها صحبت کنیم، بلکه مشکلات موجود را نیز به درستی ارزیابی کنیم. در دنیای مدرن که با سرعت کیهانی در حال تغییر است، سکون به معنای عقب‌گرد است. برای حفظ ثبات در 35 سال آینده، باید در چندین جهت کلیدی، از جمله ادغام کامل دیجیتال، حرکت کنیم. گذار از فرآیندهای تولید و مدیریت به فناوری‌های دیجیتال دیگر یک گزینه نیست، بلکه شرط بقای شرکت‌ها است. این امر بهره‌وری نیروی کار را افزایش داده و هزینه‌های غیرضروری را کاهش می‌دهد.

در عین حال، جذب متخصصان در زمینه‌های مختلف ضروری است. زیرا حتی مدرن‌ترین فناوری‌ها نیز بدون پرسنل بسیار ماهر قابل استفاده نیستند. خود شرکت‌ها باید به مراکز آموزش و توسعه حرفه‌ای تبدیل شوند.

علاوه بر این، گذار به فناوری‌های «سبز» نیز اجتناب‌ناپذیر است. تاجیکستان، به عنوان یکی از کشورهای فعال در زمینه انرژی «سبز»، فرصت بی‌نظیری برای معرفی محصولات خود به بازارهای جهانی با برچسب «از نظر زیست‌محیطی پاک» دارد. این مزیت رقابتی ماست.

۳۵ سال استقلال دولتی ثابت کرده است که تاجیکستان خود را به عنوان یک نهاد و بازیگر مستقل سیاسی و اقتصادی در نقشه جهان تثبیت کرده است. امروز، ما در مرحله‌ای هستیم که کمیت باید به کیفیت تبدیل شود.

۳۵ سال استقلال نه تنها پایه‌ای برای افتخار، بلکه مسئولیت جدیدی را برای دهه‌های آینده برای ما ایجاد می‌کند. دنیای مدرن به سمت اقتصاد دیجیتال و توسعه سبز در حال حرکت است و آژانس استاندارد تاجیکستان نمی‌تواند از این فرآیندها دور بماند. زیرا استقلال به ما فرصت تاریخی بی‌نظیری داد تا استانداردها و کیفیت زندگی خود را تعیین کنیم. من مطمئن هستم که کار روزانه کارکنان ما از بازرسان و مترولوژیست‌ها گرفته تا متخصصان آزمایشگاه ، سهم ارزشمندی در توسعه پایدار تاجیکستان خواهد داشت. ما همچنان تمام انرژی، دانش و توانایی‌های فنی خود را صرف حمایت از کارآفرینی، حفاظت از حقوق مصرف‌کننده و افزایش نفوذ اقتصادی کشورمان در عرصه بین‌المللی خواهیم کرد.

اسلام الدین رحمان - مدیر آژانس استاندارد تاجیکستان

https://khovar.tj/2026/08/35-soli-isti-lol-va-mar-ilai-navi-rushd-baroi-omeai-muosiri

-mo-in-se-da-sola-asri-ta-avvuloti-iddii-fikr-tehnolog-va-mene-ment-ba-shumor-meravad/

 

۳۵ سال بعد از استقلال تاجیکستان و افزایش ظرفیت انرژی به ۷۰ مگاوات در بدخشان

آژانس آمار تحت ریاست جمهوری تاجیکستان  اعلام کرد : در منطقه خودمختار کوهستان بدخشان، اگر در سال 1991 کل ظرفیت انرژی 10.4 مگاوات بود، تا سال 2025 به 70 مگاوات افزایش یافت.  همچنین چندین پروژه سرمایه گذاری دولتی به ارزش بیش از ۷۰۰ میلیون سامانی در این منطقه اجرا شده است.

در سال ۲۰۲۱، در مجموع ۱۳ نیروگاه با ظرفیت ۴۴ مگاوات در منطقه خودمختار گورنو-بدخشان فعالیت می‌کردند. در سال ۲۰۲۶، تعداد نیروگاه‌های این منطقه به ۳۶ نیروگاه افزایش یافت. در شهرستان مرغاب، ۲۰ نیروگاه خورشیدی با ظرفیت ۱۲ مگاوات در سال ۲۰۲۵ و در شهرستان روشت‌کالا، نیروگاه برق آبی سبزور با ظرفیت ۱۱ مگاوات به بهره‌برداری رسید

https://khovar.tj/2026/08/35-soli-so-ibisti-lolii-to-ikiston-dar-badahshon-i-tidori-energetik-ba-70-mvt-rasonida-shud/

 

دیجیتالی شدن عامل مهمی در توسعه امنیت غذایی در مرزها و حمل و نقل است.

در دیدار رئیس کمیته ایمنی مواد غذایی تحت نظر دولت جمهوری تاجیکستان با کارمندان دپارتمان کمیته ایمنی مواد غذایی در مرز دولتی و حمل و نقل، دیجیتالی شدن این بخش مورد بحث قرار گرفت. همانطور در اشاره به کمیته ایمنی مواد غذایی گزارش شده است، در این جلسه روند اجرای دستورالعمل‌ها و دستورالعمل‌های رئیس جمهور، امامعلی رحمان، برای گذار به اقتصاد دیجیتال در چارچوب سال‌های توسعه اقتصاد دیجیتال و نوآوری (2030-2025) مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

تأکید شد که اجرای فناوری‌های دیجیتال مدرن در زیرساخت‌های مرزی و حمل و نقل به بهبود کیفیت و ایمنی محصولات وارداتی و صادراتی و بهبود شفافیت کار کمک خواهد کرد. توصیه‌های مشخصی به کارکنان بخش‌ها برای فعال کردن خدمات الکترونیکی و افزایش سواد دیجیتالی ارائه شد

https://khovar.tj/2026/08/ra-amikunon-omili-mu-imi-rushdi-behatarii-ozu-avor-dar-sar-ad-va-na-liyot

 

میزان برداشت زغال سنگ در 7 ماه اول سال 2026

در 7 ماه اول سال 2026، به مقدار 1 میلیون و 495 هزار تن زغال سنگ در تاجیکستان استخراج شد که 200 هزار تن بیشتر از مدت مشابه سال 2025 است که 332 هزار تن آن عمدتاً به ازبکستان صادر شده است. این مطلب را بهرام یونس زاده، رئیس اداره صنعت زغال سنگ وزارت صنایع و فناوری‌های جدید جمهوری تاجیکستان، در مصاحبه با خبرنگار روزنامه خاور بیان کرد.

در طول دوره استقلال دولتی جمهوری تاجیکستان، اهمیت توسعه این بخش در کنار سایر بخش‌های صنعتی جمهوری مورد توجه قرار گرفت و حجم استخراج زغال‌سنگ در این جمهوری برای اولین بار در سال 2025 به 2.8 میلیون تن رسید. از این مقدار، 550 هزار تن صادر شده است که بالاترین رقم در تاریخ این کشور است.

بهرام یونس زاده افزود که در حال حاضر، صنعت زغال سنگ ارتباط نزدیکی با سایر بخش‌های اقتصاد جمهوری دارد و نقش مهم و قابل توجهی در توسعه اقتصاد ملی ایفا می‌کند. در سال‌های اخیر، کارکنان این صنعت برای تأمین زغال سنگ برای مردم، سازمان‌ها، نهادها و شرکت‌های صنعتی کارهای زیادی انجام داده‌اند. امسال، شرکت‌های این صنعت تصمیم گرفته‌اند تولید زغال سنگ را به ۳ میلیون تن افزایش دهند که این نشان دهنده نتایج کار صادقانه هر متخصص در این صنعت است. تأمین زغال‌سنگ مورد نیاز نیروگاه برق و گرمایش دوشنبه-۲ یکی از وظایف اصلی مدیران شرکت‌های استخراج زغال‌سنگ است.

به گفته طرف مقابل، امسال، به منظور اجرای مصوبه دولت جمهوری تاجیکستان «در مورد آماده‌سازی به موقع بخش‌های اقتصادی و اجتماعی جمهوری برای فعالیت منظم و مؤثر در دوره پاییز-زمستان 2027-2026» و برای تأمین سوخت نیروگاه برق و گرمایش دوشنبه-2، قرار است 850 هزار تن زغال سنگ حمل شود. تا تاریخ 26 آگوست، 515 هزار تن زغال سنگ طبق برنامه مصوب حمل شده است. کار در این راستا ادامه دارد و مقدار برنامه‌ریزی شده زغال سنگ در مدت زمان مشخص شده تأمین خواهد شد. وزارت صنایع و فناوری‌های نوین جمهوری تاجیکستان «برنامه تدوین توسعه صنعت زغال سنگ جمهوری تاجیکستان برای سال‌های 2030-2026» را تدوین کرده و در حال حاضر توسط وزارتخانه‌ها و ادارات مربوطه در حال بررسی است. نماینده وزارت صنایع و فناوری‌های نوین جمهوری می‌گوید اجرای آن به توسعه این بخش کمک خواهد کرد.ساخت کارخانه تولید، فرآوری و غنی‌سازی آنتراسیت با استفاده از منابع معدن نظر-ایلوق و تولید زغال کک از منابع زغال سنگ معدن فون-یغنوب، تولید محصولات جایگزین واردات و صادرات آنها به کشورهای خارجی می‌تواند به توسعه صنعت زغال سنگ و افزایش پتانسیل صادراتی جمهوری کمک کند.

زغال سنگ مقرون به صرفه ترین و پایدارترین منبع انرژی جهان است و به طور سنتی یکی از سوخت های اصلی در صنعت انرژی جهانی بوده است. در حال حاضر زغال سنگ بیش از ۵۵ درصد از تولید برق جهانی را تشکیل می دهد. زغال سنگ نقش کلیدی در امنیت انرژی کشورهایی دارد که ذخایر هیدروکربنی قابل توجهی ندارند.

بهرام یونس زاده گفت که بخش معدن زغال سنگ در اقتصاد جمهوری تاجیکستان چشم‌انداز وسیعی برای توسعه اقتصادی بیشتر دارد، زیرا بدون واردات سایر منابع انرژی به کشور، زغال سنگ تنها منبعی است که می‌توان دسترسی و عرضه آن را با هزینه کم افزایش داد و تقاضای داخلی را به طور کامل برآورده کرد. زغال سنگ نه تنها به عنوان منبع گرما، بلکه برای نیازهای تکنولوژیکی، صنایع شیمیایی و انرژی، متالورژی غیرآهنی و آهنی نیز قابل استفاده است که فرصت‌های گسترده‌ای را برای توسعه بیشتر این بخش فراهم می‌کند. جمهوری تاجیکستان دارای ذخایر سوخت زیادی است. با در نظر گرفتن منابع موجود، راه‌اندازی شرکت‌های جدید، تولید محصولات با کیفیت بالا، تأمین زغال سنگ بازار داخلی و صادرات آن به خارج از کشور، مصلحت است.

این مقام مسئول در صنعت زغال‌سنگ می‌گوید: «امید است متخصصان باتجربه این صنعت به تلاش‌های خود برای افزایش حجم استخراج و فرآوری زغال‌سنگ، تأمین به‌موقع آن برای بخش‌های اقتصادی و اجتماعی کشور، افزایش حجم صادرات، به حداکثر رساندن استفاده از ظرفیت‌ها و ایجاد شرکت‌های جدید ادامه دهند و از این طریق نقش مهمی در توسعه اقتصاد ملی ایفا کنند. در همین راستا، معدنچیان زغال‌سنگ این صنعت مصمم هستند که صادرات زغال‌سنگ را در آینده به ۱ میلیون تن افزایش دهند.»

https://khovar.tj/2026/08/imr-z-r-zi-angishtkanon-istihro-i-angisht-to-ba-3-million-tonna-rasonida-meshavad/

 

به گفته یک کارشناس تاجیک، سازمان همکاری شانگهای اهمیت کشورهای آسیای مرکزی را افزایش می‌دهد.

عضویت در سازمان همکاری شانگهای و مشارکت فعال در فعالیت‌های این سازمان، اهمیت ژئوپلیتیکی کشورهای آسیای مرکزی را افزایش می‌دهد و شرایطی را برای آنها فراهم می‌کند تا به عنوان شرکت‌کنندگان مستقل در روابط بین‌الملل عمل کنند. این نظر را شیرعلی ریزویون، دانشمند علوم سیاسی تاجیک و کارشناس روابط بین‌الملل و مسائل امنیتی در آسیای مرکزی، در مصاحبه‌ای با خبرنگار کازینفورم در دوشنبه بیان کرد.

این کارشناس گفت: «در فضای سازمان همکاری شانگهای، کشورهای منطقه در حال ترویج گفتمان «آسیای مرکزی هسته اصلی سازمان همکاری شانگهای است» هستند که قطعاً با مشارکت کلیدی قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان در تأسیس، توسعه و رشد این سازمان تأیید می‌شود. با گسترش سازمان همکاری شانگهای، ایجاد قالب «SCO+» و ورود شرکای جدید، این سازمان به عنوان یک نهاد معتبر در حوزه مسئولیت خود در حال ظهور است.»

این کارشناس سیاسی خاطرنشان کرد که در طول ۲۵ سال گذشته، سازمان همکاری شانگهای اهمیت خود را برای کشورهای منطقه در زمینه‌های مختلف از جمله سیاست، اقتصاد، امنیت، حمل و نقل و ترانزیت و همچنین جنبه‌های فرهنگی و بشردوستانه نشان داده است. شیرعلی ریزویون جنبه‌های زیر را به عنوان وظایف مهم کشورهای آسیای مرکزی در آینده نزدیک شناسایی می‌کند:

اول، عامل مشارکت در فرآیندهای جهانی و حفظ تعادل استراتژیک. عضویت کشورهای منطقه در سازمان همکاری شانگهای به کشورهای آسیای مرکزی این امکان را می‌دهد که در شکل‌دهی به دستور کار توسعه آینده مشارکت داشته باشند و روابط خود را با چین، روسیه، هند، پاکستان و ایران در قالبی چندجانبه تقویت و توسعه دهند. سازمان همکاری شانگهای امکان حفظ تعادل استراتژیک را در همکاری با بازیگران بزرگ و متوسط فراهم می‌کند.

دوم، عامل همکاری اقتصادی و سرمایه‌گذاری.

شیرعلی ریزویون خاطرنشان می‌کند: «در سال‌های اخیر، سایر اعضای سازمان همکاری شانگهای در حال بازنگری و توسعه همکاری‌های خود با کشورهای آسیای مرکزی، چه به صورت دوجانبه و چه چندجانبه، بوده‌اند. برای کشورهای منطقه، مهمترین هدف، جذب سرمایه‌گذاری برای ایجاد زنجیره‌های تولید با ارزش افزوده بالا است. همه کشورهای منطقه از تشدید تلاش‌ها برای ایجاد بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای حمایت می‌کنند، که می‌تواند تأمین مالی تولید، زیرساخت‌ها، حمل و نقل و ترانزیت و سایر پروژه‌های درون سازمان را تسهیل کند.» 

سوم، همکاری در فناوری، هوش مصنوعی و توسعه انسانی بسیار مهم است. کشورهای منطقه به دلیل داشتن سرمایه انسانی جوان، منابع معدنی حیاتی و موقعیت حمل و نقل و ترانزیت نوظهور، برای همکاری در این حوزه‌ها ارزش قائل هستند. همکاری چندجانبه در این حوزه‌ها، خطر وابستگی به یک کشور واحد را به حداقل می‌رساند و از فرصت‌های موجود برای توسعه پایدار بهره می‌برد.

به گفته این کارشناس، وجه تمایز و اهمیت سازمان همکاری شانگهای برای کشورهای آسیای مرکزی در پتانسیل آن برای همکاری چندجانبه با چین، روسیه، هند، پاکستان و ایران نهفته است. این کشورها از این نظر منحصر به فرد هستند که در زمینه‌های مختلف از پتانسیل قابل توجهی برخوردارند. این امر سازمان همکاری شانگهای را از سایر سازمان‌ها و قالب‌هایی که کشورهای منطقه در آنها شرکت می‌کنند، متمایز می‌کند.

سخنران تأکید کرد: «همین عضویت در سازمان همکاری شانگهای و مشارکت فعال در فعالیت‌های این سازمان، اهمیت کشورهای منطقه را در عرصه ژئوپلیتیک افزایش می‌دهد و شرایطی را برای آنها فراهم می‌کند تا به عنوان شرکت‌کنندگان مستقل در روابط بین‌الملل باشند. گسترش قالب «آسیای مرکزی پلاس» به ۱۲ کشور، به همراه کشورهای بزرگ و انجمن‌های منطقه‌ای، می‌تواند این موضوع را تأیید کند.»این کارشناس در پایان افزود که با توجه به نقش مهم سازمان همکاری شانگهای، کشورهای منطقه باید توجه بیشتری به اجرای عملی توافقات حاصل شده، به ویژه در حوزه حمل و نقل و ترانزیت، داشته باشند. شیرعلی ریزویون در پایان گفت: «امسال شاهد تجارت ترانزیتی بین قزاقستان و قرقیزستان از طریق چین و پاکستان بودیم. بنابراین، زیرساخت‌های حمل و نقل چین به کشورهای آسیای مرکزی اجازه می‌دهد تا به بنادر پاکستان دسترسی داشته باشند، همکاری با هند را توسعه دهند و با آسیای جنوبی ارتباط برقرار کنند.»

https://www.inform.kz/ru/shos-povishaet-znachimost-stran-tsentralnoy-azii-ekspert-iztadzhikistana-b0c512c7

 

طبق طبقه‌بندی بانک جهانی، تاجیکستان در گروه کشورهای با درآمد متوسط رو به پایین قرار دارد.

درآمد ناخالص ملی سرانه در تاجیکستان در پایان سال 2025 بالغ بر 2080 دلار بود. این پایین‌ترین شاخص در بین پنج کشور آسیای مرکزی است. در عین حال، در طول سال تقریباً 26 درصد رشد داشته است. این امر توسط داده‌های بانک جهانی که طبقه‌بندی کشورها را بر اساس سطح درآمد به‌روزرسانی کرده است، مشهود است. این طبقه‌بندی جدید از اول ژوئیه ۲۰۲۶ تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ لازم‌الاجرا است و بر اساس شاخص‌های سرانه درآمد ناخالص ملی (GNI) برای سال ۲۰۲۵ محاسبه می‌شود.

طبق طبقه‌بندی جدید، تاجیکستان در گروه کشورهای با درآمد متوسط رو به پایین باقی می‌ماند. این دسته شامل کشورهایی می‌شود که درآمد ناخالص ملی سرانه آنها از ۱۱۷۶ دلار تا ۴۶۳۵ دلار متغیر است. در پایان سال ۲۰۲۵، سرانه تولید ناخالص داخلی در تاجیکستان به ۲۰۸۰ دلار رسید. یک سال قبل، این شاخص ۱۶۵۰ دلار بود. بنابراین، در طول سال ۴۳۰ دلار یا تقریباً ۲۶ درصد افزایش یافته است. در مقایسه با سال ۲۰۲۰، این رشد حتی قابل توجه‌تر است. در آن زمان، سرانه درآمد ناخالص ملی در تاجیکستان تقریباً ۱۰۳۰ دلار بود. طی پنج سال، این شاخص بیش از دو برابر شده است.

با این حال، تاجیکستان هنوز راه درازی برای رفتن به رده بعدی در پیش دارد. طبق طبقه‌بندی فعلی بانک جهانی، گروه کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا از ۴۶۳۶ دلار برای هر نفر شروع می‌شود . این رقم بیش از دو برابر شاخص فعلی تاجیکستان است. در عین حال، آستانه‌های درآمدی تغییرناپذیر نیستند. بانک جهانی هر ساله درآمد کشورها را با در نظر گرفتن تورم بین‌المللی بررسی می‌کند.

سرانه درآمد ناخالص ملی در تاجیکستان به نزدیک ۲,۱۰۸ دلار رسید، اما همچنان پایین‌ترین رقم در آسیای مرکزی است طبق طبقه‌بندی جدید بانک جهانی، تاجیکستان همچنان در گروه کشورهای با «درآمد متوسط رو به پایین» قرار دارد.

وضعیت تاجیکستان: درآمد ناخالص ملی (GNI) سرانه تاجیکستان در پایان سال ۲۰۲۵ به ۲,۰۸۰ دلار رسید. این رقم نسبت به سال قبل (۱,۶۵۰ دلار) حدود ۲۶ درصد (۴۳۰ دلار) افزایش یافته است.

رتبه‌بندی در آسیای مرکزی (سال ۲۰۲۵):

قزاقستان: ۱۳,۷۴۰ دلار (درآمد متوسط رو به بالا)

ترکمنستان: ۶,۳۴۰ دلار (درآمد متوسط رو به بالا)

ازبکستان: ۳,۶۷۰ دلار (درآمد متوسط رو به پایین)

قرقیزستان: ۲,۸۰۰ دلار (درآمد متوسط رو به پایین)

تاجیکستان: ۲,۰۸۰ دلار (درآمد متوسط رو به پایین)

دسته‌بندی‌های بانک جهانی بر اساس درآمد سرانه کشورها :

درآمد پایین: تا ۱,۱۷۵ دلار

درآمد متوسط رو به پایین: ۱,۱۷۶ تا ۴,۶۳۵ دلار

درآمد متوسط رو به بالا: ۴,۶۳۶ تا ۱۴,۳۷۵ دلار

درآمد بالا: بیش از ۱۴,۳۷۵ دلار

سرانه درآمد ناخالص ملی در تاجیکستان به نزدیک به ۲۱۰۰ دلار افزایش یافت. اما همچنان پایین‌ترین رقم در آسیای مرکزی است.

https://asiaplus.news/en/2026/09/02/gni-per-capita-in-tajikistan-rose-to-

nearly-2100-but-it-remains-the-lowest-in-central-asia/

امکان بررسی سبد پروژه‌های سرمایه‌گذاری دولتی تاجیکستان در آسیای غربی

به دلیل خطرات موجود در منطقه مقامات تاجیک می‌خواهند از قبل ارزیابی کنند که چگونه افزایش قیمت‌ها، افزایش هزینه‌های حمل و نقل و تغییرات در شرایط تأمین مالی ممکن است بر اجرای پروژه تأثیر بگذارد.به گفته کمیته دولتی سرمایه‌گذاری و مدیریت املاک دولتی، این موضوع در تاریخ 28 آگوست در دوشنبه در یک نشست ویژه به ریاست حکیم خولیک‌زاده، معاون اول نخست وزیر تاجیکستان، مورد بحث قرار گرفت .در این جلسه، نمایندگان نهادهای دولتی و شرکای توسعه، پیامدهای احتمالی تغییرات در وضعیت جهانی برای اقتصاد کشور را بررسی کردند.

خاطرنشان شد که افزایش تنش‌های ژئوپلیتیکی، از جمله خطرات مربوط به اوضاع خاورمیانه، می‌تواند بر قیمت سوخت و مواد غذایی، هزینه‌های حمل و نقل و لجستیک، تجارت خارجی و جریان‌های سرمایه‌گذاری تأثیر بگذارد.

شرکت‌کنندگان در جلسه در مورد اقداماتی که به کاهش پیامدهای منفی احتمالی و تضمین پایداری اجرای برنامه‌های اقتصادی کمک می‌کند، بحث و تبادل نظر کردند.توجه ویژه‌ای به مسائل مربوط به جذب منابع مالی اضافی و بررسی سبد پروژه‌های سرمایه‌گذاری دولتی با توجه به تغییر اوضاع جهانی مبذول شد.

با این حال، بیانیه کمیته دولتی سرمایه‌گذاری نشان نمی‌دهد که تصمیمی‌برای بررسی سبد سرمایه‌گذاری گرفته شده است. بحث فقط مربوط به بررسی چنین رویکردی و ارزیابی خطرات احتمالی است.این جلسه همچنین فرصت‌های گسترش استفاده از ابزارهای مالی مختلف، از جمله تأمین مالی بلاعوض و اعطایی، مشارکت‌های دولتی-خصوصی و تأمین مالی ترکیبی را بررسی کرد. شرکت‌کنندگان در جلسه خاطرنشان کردند که همچنان یک جهت‌گیری مهم، جستجوی منابع مالی بیشتر برای حمایت از پروژه‌های اولویت‌دار و حفظ سرعت توسعه اقتصادی است.

طبق داده‌های کمیته دولتی سرمایه‌گذاری ، تا ابتدای سال ۲۰۲۶، تاجیکستان ۸۲ پروژه سرمایه‌گذاری دولتی با هزینه کل ۴۳.۲ میلیارد سامانی (تقریباً ۴.۶۸ میلیارد دلار) را اجرا می‌کرد. از این تعداد، ۵۵ پروژه به طور کامل از طریق کمک‌های بلاعوض، پنج پروژه از طریق وام و ۲۲ پروژه دیگر شامل تأمین مالی ترکیبی از اعتبار و کمک‌های بلاعوض بودند. کمک‌های بلاعوض ۲۸.۸ میلیارد سامانی یا ۶۶.۷٪ از کل ارزش سبد سرمایه‌گذاری را تشکیل می‌دادند، وام‌ها ۱۲.۹ میلیارد سامانی یا ۳۰٪ را تشکیل می‌دادند. سهم دولت تاجیکستان تقریباً ۱.۴ میلیارد سامانی بود.

https://asiaplus.news/en/2026/09/01/tajikistan-may-review-its-portfolio-of

-state-investment-projects-due-to-risks-in-the-middle-east/

 

در ده سال گذشته، حجم تولید ناخالص داخلی بیش از ۳ برابر افزایش یافته است.

 با استناد به آژانس آمار تحت ریاست جمهوری تاجیکستان ،در سال 1991 تولید ناخالص داخلی جمهوری تاجیکستان تنها 13.4 میلیون سامانی بود، در شش ماه اول سال 2026 به 81.7 میلیارد سامانی رسید. اجرای سیاستی که دولت تاجیکستان در سال‌های استقلال دنبال کرد، باعث افزایش چندین برابری رشد اقتصاد ملی شد. به ویژه، در سال 2025، تولید ناخالص داخلی کشور به 173 میلیارد سامانی رسید که نرخ رشد واقعی آن 8.4 درصد بود.امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، تأکید کرد که طی ده سال گذشته، حجم تولید ناخالص داخلی 3.4 برابر افزایش یافته و اقتصاد ملی ما سالانه به طور متوسط 7.6 درصد رشد داشته است.

طبق گزارش کمیته اجرایی کشورهای مستقل مشترک المنافع، در سه ماهه اول سال جاری، تولید ناخالص داخلی کشورهای مستقل مشترک المنافع در مقایسه با مدت مشابه در سال 2025، 8 درصد افزایش یافته است. بالاترین نرخ رشد در بین کشورها مربوط به قرقیزستان با 10.1 درصد، ازبکستان با 8.7 درصد و تاجیکستان با 8 درصد بوده است. بر اساس تحلیل اقتصاددانان، اجرای «برنامه توسعه میان‌مدت جمهوری تاجیکستان برای سال‌های 2026-2030» امکان افزایش 1.8 برابری حجم تولید ناخالص داخلی تا سال 2030 و رسیدن آن به 325 میلیارد سامانی را فراهم می‌کند. همچنین، با اجرای «برنامه دولتی توسعه صادرات جمهوری تاجیکستان برای سال‌های 2026-2030»، حجم صادرات محصولات داخلی تا سال 2030 به 2 برابر افزایش خواهد یافت.

https://khovar.tj/2026/09/dar-da-soli-ohir-a-mi-ma-mui-ma-suloti-dohil-besh-az-3-barobar-ziyod-gardidaast/

 

پیشنهادرئیس جمهور جهت ایجاد مناطق رشد اقتصادی و پلتفرم کشاورزی دیجیتال در سازمان همکاری شانگهای

رئیس جمهور تاجیکستان در اجلاس بیشکک همچنین خواستار تسریع در راه اندازی مراکز مبارزه با مواد مخدر و تهدیدات امنیتی و حل مناقشات بین المللی از طریق سیاسی و دیپلماتیک شد. امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، پیشنهاد توسعه مناطق رشد اقتصادی و یک پلتفرم کشاورزی-اکولوژیکی دیجیتال منطقه‌ای را در چارچوب سازمان همکاری شانگهای (SCO) ارائه داد. او این ابتکار را در اول سپتامبر در نشست شورای سران کشورهای عضو SCO در بیشکک، که به مناسبت بیست و پنجمین سالگرد SCO برگزار شد، مطرح کرد. رحمان در ابتدای سخنان خود از ریاست قرقیزستان بر این سازمان بسیار تمجید کرد و از رئیس جمهور سدیر جپاروف به خاطر مهمان‌نوازی و سازماندهی این اجلاس تشکر نمود.

رئیس جمهور تاجیکستان یادآوری کرد که کشورش یکی از کشورهای بنیانگذار «شانگهای پنج» و سازمان همکاری شانگهای است و از زمان تأسیس آن در توسعه و تقویت اقتدار بین‌المللی این سازمان مشارکت داشته است . امنیت یکی از موضوعات اصلی سخنرانی او بود. رحمان توجه را به تشدید تضادهای ژئوپلیتیکی و درگیری‌های منطقه‌ای و همچنین تهدیدات فزاینده تروریسم، افراط‌گرایی و رادیکالیسم جلب کرد.

رئیس جمهور تاجیکستان اظهار داشت: «در این راستا، یک گام مشخص، راه‌اندازی سریع مرکز مبارزه با مواد مخدر و مرکز جهانی مقابله با چالش‌ها و تهدیدهای امنیتی خواهد بود.»  او همچنین بار دیگر بر لزوم حل و فصل مناقشات منطقه‌ای و بین‌المللی، از جمله در خاورمیانه و اطراف ایران، منحصراً از طریق ابزارهای سیاسی و دیپلماتیک تأکید کرد. رحمان ضمن صحبت در مورد دستور کار جهانی صلح و ثبات، از رهبران کشورهای شریک به خاطر حمایت از ابتکار تاجیکستان برای اعلام «دهه تقویت صلح برای نسل‌های آینده» تشکر کرد.

رئیس جمهور تاجیکستان همکاری‌های تجاری و اقتصادی را از دیگر اولویت‌ها عنوان کرد. به گفته وی، باید به همکاری در زمینه‌های صنعت، انرژی، حمل و نقل و ترانزیت و همچنین کشاورزی شتاب بیشتری داده شود. او توجه ویژه‌ای به اقتصاد دیجیتال، نوآوری و فناوری‌های پیشرفته، از جمله هوش مصنوعی، داشت که از نظر او باید به عوامل مهمی در توسعه بلندمدت کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای تبدیل شوند. رحمان با توجه به تنش‌های موجود در بازارهای انرژی منطقه‌ای و جهانی، پیشنهاد تقویت هماهنگی در حوزه انرژی‌های سنتی و همزمان پیشبرد فعال‌تر پروژه‌های تحول سبز را مطرح کرد.

در پایان، رئیس جمهور پیشنهادی برای توسعه مناطق رشد اقتصادی در حوزه سازمان همکاری شانگهای و همچنین یک پلتفرم کشاورزی-اکولوژیکی دیجیتال منطقه‌ای ارائه داد. رحمان همچنین از پیشرفت در تأسیس بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای که باید به یکی از سازوکارهای تأمین مالی پروژه‌های اقتصادی مشترک کشورهای عضو این سازمان تبدیل شود، استقبال کرد و به مسائل زیست‌محیطی و منابع آب پرداخت.

https://asiaplus.news/en/2026/09/01/rahmon-proposed-creating-economic-growth-zones-and-digital-agricultural-platform-in-sco/

 

برگزاری پنجمین همایش همگرایی و اتصال متقابل آسیای مرکزی (CAPIF 5) به مناسبت پنجمین سالگرد تقویت اتصال اینترنت در آسیای مرکزی

 پنجمین همایش همگرایی و اتصال متقابل آسیای مرکزی (CAPIF 5) را که در تاریخ ۲۴ و ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ در دوشنبه، تاجیکستان برگزار می‌شود. پنجمین دوره این همایش و اولین دوره آن در تاجیکستان است، جامعه اینترنتی منطقه‌ای را برای بحث در مورد فناوری‌ها، مشارکت‌ها و شیوه‌های عملیاتی شکل‌دهنده گرد هم می‌آورد.

CAPIF 5 توسط RIPE NCC با همکاری Tojiktelecom و با حمایت سرویس ارتباطات تحت نظارت دولت جمهوری تاجیکستان برگزار می‌شود. این انجمن از ارائه دهندگان خدمات اینترنتی (ISP)، اپراتورهای شبکه، نقاط تبادل اینترنت (IXP)، سیاست گذاران، تنظیم کنندگان، محققان و کارشناسان فنی از سراسر آسیای مرکزی و فراتر از آن استقبال خواهد کرد تا تجربیات عملیاتی خود را تبادل کنند، همکاری‌های منطقه ای را تقویت کنند و مشارکت های پایدار ایجاد کنند. برنامه امسال شامل ارائه‌ها، میزگردها و فرصت‌های شبکه‌سازی خواهد بود که موارد زیر را پوشش می‌دهد:

1- اتصال دیجیتال منطقه‌ای در آسیای مرکزی

2- زیرساخت‌های نوظهور اینترنت

3- اندازه‌گیری شبکه، حریم خصوصی و اتوماسیون

شرکت در این گردهمایی رایگان است. پیش از برگزاری این گردهمایی، RIPE NCC دوره‌های آموزشی فنی نیز برگزار خواهد کرد و به شرکت‌کنندگان فرصت‌های بیشتری برای توسعه مهارت‌های عملی و تعامل با جامعه فنی منطقه‌ای می‌دهد.

در طول پنج سال گذشته، CAPIF  به انجمن فنی پیشرو برای توسعه اینترنت در آسیای مرکزی تبدیل شده است که نشان دهنده بلندپروازیهای دیجیتال رو به رشد منطقه و اکوسیستم اینترنتی به طور فزاینده ای به هم پیوسته است. با افزایش سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دیجیتال در سراسر آسیای مرکزی، همکاری‌های منطقه‌ای قوی‌تر برای ایجاد اینترنتی سریع‌تر، مقاوم‌تر و امن‌تر ضروری می‌شود. CAPIF 5 بستری را فراهم می‌کند که در آن اپراتورهای شبکه، سیاست‌گذاران و کارشناسان فنی می‌توانند دانش خود را به اشتراک بگذارند، به چالش‌های عملیاتی مشترک بپردازند و مشارکت‌هایی را توسعه دهند که از رشد مداوم زیرساخت‌های اینترنتی منطقه پشتیبانی می‌کند.

هشام ابراهیم، مدیر ارشد اجتماعی در RIPE NCC، گفت: «میزبانی CAPIF 5 در تاجیکستان برای اولین بار، نقطه عطفی مهم هم برای این مجمع و هم برای منطقه است. در طول دوره‌های گذشته، CAPIF 5 به بستری قابل اعتماد تبدیل شده است که در آن جامعه اینترنتی برای تبادل دانش عملیاتی، تقویت همکاری منطقه‌ای و حمایت از توسعه مداوم اینترنت مقاوم و به هم پیوسته در سراسر آسیای مرکزی گرد هم می‌آیند.»

بهتوار عبداثتورزدا، مدیر کل OJSC "Tajiktelecom" خاطرنشان کرد:  «خوشحالم که امسال CAPIF درست همین جا در تاجیکستان برگزار می‌شود - رویدادی با این مقیاس و کیفیت برای اولین بار در کشور ما برگزار می‌شود. امروز، بخش مخابرات تاجیکستان در حال تحولی بزرگ است، تحولی که بخشی از تغییرات گسترده‌تری است که در سراسر آسیای مرکزی در حال وقوع است.

RIPE NCC ثبت منطقه‌ای اینترنت (RIR) برای اروپا، خاورمیانه و آسیای مرکزی است. به همین ترتیب، ما منابع شماره اینترنت را به ارائه دهندگان خدمات اینترنتی و سایر سازمان‌ها اختصاص داده و ثبت می‌کنیم. ما یک سازمان غیرانتفاعی هستیم که برای حمایت از جامعه RIPE و توسعه اینترنت به طور کلی فعالیت می‌کنیم.

https://asiaplus.news/en/2026/09/01/capif-5-marks-five-years-of-strengthening-internet-

در نیروگاه  GBAO، ظرفیت انرژی به 70 مگاوات رسید

 طبق گزارش اداره آمار تحت ریاست جمهوری تاجیکستان، در منطقه خودمختار گورنو-بدخشان، ظرفیت انرژی در 34 سال گذشته به طور قابل توجهی افزایش یافته است. اگر در سال ۱۹۹۱ کل ظرفیت انرژی منطقه ۱۰.۴ مگاوات بود، در سال ۲۰۲۵ این رقم به ۷۰ مگاوات رسید. برای توسعه بخش انرژی در استان خودمختار بدخشان، چندین پروژه سرمایه‌گذاری دولتی به ارزش بیش از ۷۰۰ میلیون سامانی اجرا شد. در سال ۲۰۲۱، این منطقه ۱۳ نیروگاه با ظرفیت کلی ۴۴ مگاوات داشت. تا سال ۲۰۲۶، این تعداد به ۳۶ نیروگاه افزایش یافته بود. در سال ۲۰۲۵، ۲۰ نیروگاه خورشیدی با ظرفیت کلی ۱۲ مگاوات در شهرستان مرغاب به بهره‌برداری رسید. نیروگاه برق آبی سبزور با ظرفیت ۱۱ مگاوات در شهرستان روشت‌کالا راه‌اندازی شد.

https://avesta.tj/2026/09/02/v-gbao-energeticheskaya-moshhnost-dostigla-70-mvt/ Avesta

 

آغاز یک مرحله آزمایشی سه ماهه از سیستم مالیات دیجیتال برای کارآفرینان انفرادی در بانک ملی تاجیکستان

تاجیکستان یک مرحله آزمایشی سه ماهه از یک پلتفرم دیجیتال را که به عنوان بخشی از پروژه بهبود مالیات برای کارآفرینان انفرادی توسعه یافته بود، آغاز کرد. این خبر توسط بانک ملی تاجیکستان گزارش شد. بانک ملی تاجیکستان اپراتور سیستم پروژه خودکار است. اجرای پروژه به طور مشترک با اپراتور فنی، آژانس نوآوری و فناوری‌های دیجیتال تحت ریاست جمهوری تاجیکستان، مقامات مالیاتی و مؤسسات مالی انجام می‌شود. این پروژه شامل اجرای کارهای سازمانی و فنی لازم، از جمله یکپارچه‌سازی اطلاعات، به صورت مرحله‌ای است.

هدف اصلی این پروژه ایجاد شرایط مطلوب‌تر برای کارآفرینان انفرادی، ساده‌سازی گزارش‌های مالیاتی و کاهش بار اداری است. علاوه بر این، این پروژه قصد دارد دیجیتالی شدن را افزایش داده و شفافیت پرداخت را تضمین کند. یک پلتفرم دیجیتال مربوطه برای اجرای این پروژه توسعه داده شده است. ادغام آن با سیستم‌های اطلاعاتی مقامات مالیاتی و موسسات مالی مطابق با طرح مصوب در حال انجام است. از ماه سپتامبر، این پلتفرم به مدت سه ماه در یک محیط فنی آزمایشی فعالیت خواهد کرد. این مرحله ماهیتی آزمایشی و فنی دارد و برای آزمایش جامع عملکرد سیستم طراحی شده است.

به طور خاص، آزمایش شامل تأیید صحت پردازش و تبادل داده‌ها، ارزیابی پایداری ادغام با سیستم‌های اطلاعاتی مربوطه و اطمینان از آمادگی فنی شرکت‌کنندگان پروژه برای اجرای کامل آن خواهد بود. پس از اتمام مرحله آزمایشی، عملکرد سیستم به طور جامع ارزیابی خواهد شد. انتقال به اجرای کامل پروژه در زمان مناسب و با در نظر گرفتن نتایج آزمایش و آمادگی فنی همه شرکت‌کنندگان انجام خواهد شد. بانک ملی تاجیکستان قصد دارد اطلاعات رسمی در مورد مراحل بعدی پروژه، تاریخ راه‌اندازی آن و نحوه استفاده از سیستم را منتشر کند. شهروندان، کارآفرینان فردی و سایر اشخاص ذینفع تشویق می‌شوند که اطلاعات دقیق و قابل اعتماد را از منابع رسمی دریافت کنند.

https://avesta.tj/2026/09/02/natsbank-tadzhikistana-zapustil-trehmesyachnyj

-pilotnyj-etap-tsifrovoj-sistemy-nalogooblozheniya-ip/ Avesta.tj