اخبار اقتصادی کلمبیا و جمهوری پاناما

اخبار و تحولات اقتصادی جمهوری کلمبیا و جمهوری پاناما در هفته اول شهریور ماه 1405 مندرج در رسانه‌ها و روزنامه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

تسهیلات مالی برای آسیب‌دیدگان زلزله و ال‌نینیو در کلمبیا

وزارت کشاورزی کلمبیا از "انجمن بانکی کلمبیا" (اسوبانکاریا)[1] خواسته است برای کشاورزان، دامداران و تولیدکنندگان مواد غذایی که از زلزله ۱۰ اوت و پدیده آب‌وهوایی ال‌نینیو آسیب‌دیده‌اند، یک برنامه فوق‌العاده حمایتی اجرا کند. پیشنهاد اصلی شامل توقف موقت اصل بدهی و سود وام‌های کشاورزی برای حداقل ۱۲ ماه، افزایش مهلت بازپرداخت، دوره تنفس برای پرداخت اصل بدهی و اصلاح سوابق اعتباری است. این حمایت در اولویت تولیدکنندگان مناطق اعلام‌شده به‌عنوان مناطق اضطراری قرار می‌گیرد.

دولت همچنین پیشنهاد کرده است بدهی‌های معوق بازتنظیم شوند، بدون اینکه رتبه اعتباری بدهکاران به‌طور خودکار کاهش یابد و برای حفظ فعالیت تولیدی، وام‌های جدید سرمایه در گردش در اختیار تولیدکنندگان قرار گیرد. این وام‌ها برای خرید نهاده‌ها و خوراک دام، تعمیر زیرساخت‌ها، جایگزینی موجودی کالا و فعال‌سازی دوباره کارخانه‌های صنایع غذایی استفاده خواهند شد. وزارت کشاورزی می‌گوید طبق پیش‌بینی" مؤسسه هیدرولوژی، هواشناسی و مطالعات زیست‌محیطی" (ایدئام)[2]، ال‌نینیو ممکن است تا سه‌ماهه نخست ۲۰۲۷ ادامه پیدا کند و باعث کاهش تولید دام، افزایش هزینه‌ها و کمبود آب شود. (منبع: ال‌تیمپو)

https://www.eltiempo.com/politica/gobierno/gobierno-pidio-a-asobancaria

-alivios-financieros-para-productores-afectados-por

-terremoto-y-el-nino-ampliacion-de-plazos-periodos-de-gracia-y-mas-3580774

 

فاسکولدا: پرداخت ۱۱ میلیارد پزو برای خسارت زلزله

"فدراسیون شرکت‌های بیمه کلمبیا" (فاسکولدا)[3] اعلام کرد پس از زلزله ۷.۴ ریشتری، شرکت‌های بیمه تاکنون ۳۶.۱۴۵ درخواست خسارت دریافت کرده‌اند. ارزش برآوردی این خسارت‌ها حدود ۱.۲ تریلیون پزو است و بیمه‌گران تاکنون ۱۱.۱۰۴ میلیارد پزو پرداخت کرده‌اند. گوستاوو مورالس کوبو"، رئیس فاسکولدا، گفت صنعت بیمه متعهد به بازسازی کشور و پرداخت خسارت‌های مربوط به بیمه‌نامه‌هاست. او افزود افراد تا دو سال برای ارائه درخواست خسارت فرصت دارند و با دریافت درخواست‌های جدید، میزان خسارت‌ها احتمالاً افزایش خواهد یافت. (منبع: ال‌تیمپو)

https://www.eltiempo.com/economia/sector-financiero/fasecolda-

entrego-un-balance-de-las-reclamaciones-por-danos-tras-el-terremoto

-de-magnitud-7-4-en-colombia-esto-han-desembolsado-las-aseguradoras-3580769

 

احتمال افزایش قیمت قهوه با تشدید ال‌نینیو

پدیده آب و هوایی ال‌نینیو می‌تواند تولید قهوه در برزیل و دیگر کشورهای تولیدکننده را کاهش دهد و دوباره باعث کمبود جهانی و افزایش قیمت قهوه شود. "روبرتو ولز"، مدیر پیشین فدراسیون ملی قهوه‌کاران، می‌گوید اگر تولید برزیل ۱۰ تا ۲۰ درصد کاهش یابد، بازار ممکن است با کمبود ۱۰ تا ۱۵ میلیون کیسه روبه‌رو شود و با کاهش تولید سایر کشورها، این کسری به حدود ۲۰ میلیون کیسه برسد. برزیل سالانه حدود ۷۰ میلیون کیسه قهوه تولید می‌کند، درحالی‌که تولید کلمبیا حدود ۱۳ میلیون کیسه است؛ بنابراین کاهش تولید برزیل تأثیر زیادی بر بازار جهانی خواهد داشت. در کلمبیا نیز خشک‌سالی طولانی می‌تواند برداشت اکتبر و نوامبر را کاهش دهد، اما ممکن است با افزایش گل‌دهی، به برداشت سال ۲۰۲۷ کمک کند. کلمبیا ذخایر بزرگ قهوه ندارد و تقریباً تمام تولید خود را صادر می‌کند. قیمت داخلی قهوه به قیمت جهانی و نرخ دلار بستگی دارد؛ بنابراین افزایش قیمت جهانی می‌تواند بخشی از تأثیر دلار ضعیف‌تر را جبران کند. (منبع: ال‌تیمپو)

https://www.eltiempo.com/economia/sectores/el-nino-podria-impulsar

-el-precio-del-cafe-y-volver-a-tensionar-la-oferta-mundial-advierten-expertos-3580777

 

فرکینگ؛ راهی برای نجات انرژی و اقتصاد کلمبیا

کاهش بیش از ۵۰ درصدی ذخایر گاز کلمبیا از سال ۲۰۱۸ باعث شده این کشور حدود ۳۰ درصد گاز موردنیاز خود را وارد کند. در این شرایط، کارشناسان و شرکت‌های انرژی فرکینگ (شکست هیدرولیکی) را یکی از سریع‌ترین راه‌ها برای افزایش تولید گاز و نفت و کاهش وابستگی به واردات می‌دانند. بر اساس گزارش شرکت مالی "کورفیکلمبیا"، توسعه میادین غیرمتعارف می‌توانست در سال ۲۰۲۶ تولید نفت را روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ هزار بشکه افزایش دهد، نیاز وارداتی گاز را پوشش دهد و حدود ۲۰ هزار شغل ایجاد کند. همچنین درآمد حاصل از مالیات، حق امتیازها و سود سهام شرکت نفتی اکوپترول می‌تواند معادل ۱٫۵ تا ۴٫۵ درصد تولید ناخالص داخلی باشد؛ منابعی که می‌توانند برای وضعیت مالی دولت و بازسازی مناطق آسیب‌دیده از زلزله استفاده شوند.

باوجوداین، نگرانی‌های زیست‌محیطی و بهداشتی همچنان مهم‌ترین مانع فرکینگ در کلمبیاست. دولت پترو توسعه این فناوری را متوقف کرده بود، اما گزارش تأکید می‌کند که کلمبیا طی بیش از یک دهه چارچوب‌های فنی و زیست‌محیطی لازم را ایجاد کرده است. به اعتقاد حامیان این طرح، اکنون بحث اصلی نه ممنوعیت فرکینگ، بلکه اجرای مسئولانه و کنترل‌شده آن برای تقویت امنیت انرژی و اقتصاد کشور است. (منبع: لاسمانا)

https://www.semana.com/economia/articulo/fracking-la-respuesta-para

-recuperar-la-soberania-energetica-y-ahora-para-buscar-recursos-y-atender-la-crisis-que-dejo-el-terremoto/202604/

بودجه ۲۰۲۷ کلمبیا ۶۰ تریلیون پزو افزایش یافت

وزارت دارایی کلمبیا اعلام کرد بودجه عمومی‌کشور برای سال ۲۰۲۷ به ۶۳۵ تریلیون پزو رسیده است؛ یعنی ۶۰ تریلیون پزو بیشتر از بودجه ۵۷۵ تریلیونی سال قبل. دولت دلیل این افزایش را واردکردن هزینه‌های الزامی می‌داند که در بودجه قبلی به‌طور کامل پیش‌بینی‌نشده بودند؛ ازجمله ۹٫۶ تریلیون پزو برای تثبیت قیمت سوخت، ۶٫۵ تریلیون برای پرداخت مستمری‌ها، ۴٫۵ تریلیون برای حقوق کارکنان دولت، ۲ تریلیون برای نظام سلامت و ۰٫۷ تریلیون برای دانشگاه‌های دولتی. همچنین هزینه خدمت بدهی نیز ۳۷٫۴ تریلیون پزو افزایش‌یافته است.

در کنار افزایش هزینه‌های ضروری، دولت یک برنامه ریاضت اقتصادی نیز در نظر گرفته که ۱۷٫۵ تریلیون پزو از هزینه‌های جاری دولت کم می‌کند؛ ازجمله کاهش خرید کالا و خدمات، سرمایه‌گذاری‌های غیر اولویت‌دار و بیش از ۲۵۰ ردیف هزینه‌ای. بر اساس ارقام جدید، کسری مالی بدون احتساب بهره در سال ۲۰۲۶ به ۴٫۴ درصد تولید ناخالص داخلی رسیده و دولت قصد دارد آن را در کوتاه‌مدت به ۳٫۳ درصد کاهش دهد. همچنین با ارائه "قانون نجات اقتصادی"، هدف‌گذاری شده است که کسری در سال ۲۰۲۷ به ۲٫۳ درصد تولید ناخالص داخلی برسد و روند بدهی عمومی نیز تثبیت شود. (منبع: ال پاییس)

https://www.elpais.com.co/politica/ministerio-de-hacienda

-explica-el-incremento-de-60-billones-en-el-presupuesto-general-para-2027-2744.html

 

رشد صنعت طیور کلمبیا

صنعت طیور کلمبیا با ثبت تولید بیش از ۳٫۱ میلیون تن مرغ و تخم‌مرغ در سال گذشته، به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است. تولید شامل ۲ میلیون تن گوشت مرغ و ۱٫۱ میلیون تن تخم‌مرغ بوده و مصرف سرانه به ۳۷٫۸ کیلوگرم مرغ و ۳۶۶ تخم‌مرغ رسیده است. "فدراسیون ملی پرورش‌دهندگان طیور کلمبیا" (فناوی) انتظار دارد تولید مرغ امسال ۲ تا ۳٫۵ درصد و تولید تخم‌مرغ حدود ۲ درصد رشد کند. این صنعت در کنار بازار داخلی، به دنبال افزایش صادرات به ژاپن، خاورمیانه، چین، کارائیب و آمریکای مرکزی است. از زمان آغاز صادرات در سال ۲۰۲۴ تاکنون حدود ۳۰۰ کانتینر صادرشده است. فناوی همچنین می‌خواهد مصرف مرغ خارج از خانه را افزایش دهد و مصرف سرانه را به ۳۹ و درنهایت ۴۰ کیلوگرم برساند. 

قیمت مرغ و تخم‌مرغ به دلیل افزایش عرضه کاهش‌یافته، اما هزینه مرغ آماده همچنان تحت تأثیر دستمزد، اصلاحات کار، خدمات و حمل‌ونقل است. ۷۵ تا ۸۰ درصد هزینه تولید نیز مربوط به ذرت و کنجاله سویاست. کاهش ارزش دلار می‌تواند هزینه این مواد اولیه را کاهش دهد، اما اثر آن با تأخیر ظاهر می‌شود، زیرا تولیدکنندگان مواد اولیه را چند ماه قبل خریداری کرده‌اند. (منبع: لا ریپوبلیکا)

https://www.larepublica.co/economia/inside-lr-con-gustavo-moreno

-presidente-de-fenavi-sobre-la-expansion-de-exportaciones-de-huevo-y-pollo-4468589

 

فشار اقتصادی بر گردشگری کلمبیا

بخش گردشگری و آژانس‌های مسافرتی کلمبیا در سال ۲۰۲۶ باوجود برخی شاخص‌های مثبت، با فشارهای اقتصادی روبه‌رو شده است. خروجی سفر کلمبیایی‌ها به خارج ۱۲ درصد رشد کرده، اما ورود گردشگران خارجی ۳ درصد کاهش داشته است. ترافیک هوایی داخلی نیز ۵٫۲۵ درصد افزایش‌یافته و تا ژوئن به ۲۹ میلیون مسافر رسیده است. بااین‌حال، درآمد اسمی آژانس‌های مسافرتی ۱٫۲ درصد کاهش‌یافته و اشتغال نیز حدود ۳ درصد افت کرده است. یکی از مهم‌ترین مشکلات، تقویت ارزش پزو در برابر دلار است. این موضوع باعث شده آژانس‌ها هنگام پرداخت هزینه‌های داخلی، بین ۲۵ تا ۳۰ درصد درآمد کمتری به پزو دریافت کنند.

افزایش ۲۳ درصدی حداقل دستمزد، تورم و تغییرات ناشی از اصلاحات قانون کار نیز هزینه‌های شرکت‌ها را افزایش داده است. از سوی دیگر، زلزله اخیر و بسته شدن فرودگاه پریرا به گردشگری منطقه محور قهوه‌ای آسیب‌زده و فعالیت آژانس‌های مسافرتی را محدود کرده است. انجمن آژانس‌های مسافرتی کلمبیا "آناتو" از دولت می‌خواهد برای کاهش فشار بر این بخش، اقدامات حمایتی انجام دهد. ازجمله پیشنهادهای آن‌ها مبارزه با فعالیت‌های غیررسمی، تسریع بازپرداخت مطالبات مالیاتی توسط اداره مالیات، دسترسی به وام‌های کم‌بهره و سرمایه‌گذاری بیشتر در زیرساخت‌های گردشگری است. همچنین آژانس‌ها خواهان کاهش مالیات بر ارزش‌افزوده، برای بلیت هواپیما، اقامت و خدمات گردشگری هستند. هدف اصلی این پیشنهادها کاهش هزینه سفر در داخل کشور و تشویق کلمبیایی‌ها به گردشگری داخلی است؛ زیرا هزینه‌های بالا باعث شده بسیاری ترجیح دهند به خارج از کشور سفر کنند. (منبع: ال‌تیمپو)

https://www.eltiempo.com/economia/sectores/caida-del-dolar

-inflacion-y-reforma-laboral-golpean-a-las-agencias-de-viajes-

mientras-los-colombianos-prefieren-gastar-en-el-exterior-3581366

 

تنش در تنگه هرمز دوباره قیمت نفت را بالا برد

قیمت نفت تحت تأثیر تنش‌های خاورمیانه و وضعیت تنگه هرمز افزایش یافت. نفت برنت برای تحویل در ماه اکتبر با رشد ۲٫۱۲ درصدی به ۸۹٫۷۰ دلار در هر بشکه رسید و نفت WTI نیز ۱٫۵۸ درصد افزایش یافت و به ۸۳٫۵۳ دلار رسید. باوجود مذاکرات ایران و عمان برای ایجاد یک کریدور موقت و عملیات مین‌روبی در تنگه، وضعیت همچنان متشنج است و یک کشتی نیز هدف یک پرتابه ناشناس قرارگرفته و دچار آتش‌سوزی شده است. آمریکا می‌گوید روزانه حدود ۱۰ میلیون بشکه نفت از تنگه هرمز عبور می‌کند، هرچند برخی کارشناسان این رقم را بیش‌ازحد برآورد شده می‌دانند.

بازار همچنین نگران کاهش ذخایر جهانی نفت است، زیرا برخی کشورها برای جبران اختلالات عرضه، از ذخایر خود استفاده می‌کنند. ذخایر استراتژیک نفت آمریکا نیز به پایین‌ترین سطح خود از نوامبر ۱۹۸۲ رسیده است. در کنار بحران خاورمیانه، تحولات ونزوئلا و روسیه نیز بر بازار تأثیر گذاشته‌اند؛ ازجمله احتمال دسترسی شرکت‌های نفتی آمریکایی به برخی میادین ونزوئلا و آتش‌سوزی در یکی از پالایشگاه‌های بزرگ روسیه پس از حمله‌ای که رسانه‌های اوکراینی گزارش کرده‌اند. (منبع: ال اسپکتادور)

https://www.elespectador.com/economia/ormuz

-vuelve-a-poner-presion-sobre-el-precio-mundial-del-petroleo/

 

افت ارزش دلار در کلمبیا؛ دلار به ۳٬۱۵۵ پزو رسید

دلار در آغاز معاملات ۲۸ اوت ۲۰۲۶ با روند کاهشی به ۳٬۱۵۵ پزو رسید؛ یعنی ۳٫۹۹ پزو کمتر از قیمت پایانی روز پنجشنبه و معادل کاهش ۰٫۱۲ درصدی. نرخ رسمی TRM نیز ۳٬۱۴۴٫۲۸ پزو بوده است. دلار طی یک ماه گذشته ۴٫۲۹ درصد افت کرده و به محدوده ۳٬۰۰۰ پزو نزدیک شده است. یکی از مهم‌ترین عوامل کاهش نرخ دلار، معامله انتقالی / آربیتراژ بوده است؛ یعنی سرمایه‌گذاران در کشورهایی با نرخ بهره پایین وام می‌گیرند و پول را در کشورهایی با نرخ بهره بالاتر سرمایه‌گذاری می‌کنند. با توجه به نرخ بهره ۱۲ درصدی بانک مرکزی کلمبیا، ورود این سرمایه‌ها تقاضا برای پزو را افزایش داده و نرخ دلار را پایین آورده است.

بااین‌حال، روند کاهش دلار قطعی نیست. قیمت نفت، سیاست پولی آمریکا و تحولات ژئوپلیتیکی می‌توانند بر نرخ ارز تأثیر بگذارند. بانک "داویبیندا" پیش‌بینی کرده که عواملی مانند کاهش قیمت نفت و برخی تغییرات اقتصادی می‌توانند دلار را دوباره بالا ببرند. همچنین برنامه بانک مرکزی کلمبیا برای خرید حداکثر ۴ میلیارد دلار ذخایر ارزی ممکن است مانع سقوط شدید دلار شود. باوجود جذابیت بالای سرمایه‌گذاری در کلمبیا به دلیل نرخ بهره، داویبیندا انتظار دارد کاهش قیمت نفت به اقتصاد کلمبیا فشار وارد کند و نرخ دلار در پایان سال به حدود ۳٬۵۳۰ پزو برسد. (منبع: ال اسپکتادور)

https://www.elespectador.com/economia/precio-del-dolar-hoy-28-de-agosto-en-colombia-2/

تحولات اقتصادی پاناما

توسعه بندر پوئرتو آرموئیس

دولت پاناما در حال نوسازی و توسعه اسکله چندمنظوره "پوئرتو آرموئیس" در استان "چیریکی" است تا این بندر که به‌طور تاریخی بیشتر برای ماهیگیری با آبخور کم استفاده می‌شد، به یک مرکز لجستیکی و تجاری چندمنظوره تبدیل شود. هدف، استفاده از موقعیت مرزی منطقه با کاستاریکا، ظرفیت کشاورزی و منابع طبیعی آن و جذب جریان‌های جدید تجارت بین‌المللی است. مرحله نخست پروژه اکنون حدود ۷۲ درصد پیشرفت دارد و شامل توسعه ظرفیت عملیاتی بندر، ایجاد خط اختصاصی برای صادرات روغن نخل و ساخت مسیر مخصوص بازدیدکنندگان است. این پروژه با همکاری "بانک توسعه بین‌آمریکایی "و بر اساس مطالعات اقیانوس‌شناسی و جزر و مد در حال اجراست. بخش‌های جدید حدود ۲۰ درصد از مرحله اولیه را تشکیل می‌دهند و برای آن‌ها ۱۰.۲ میلیون دلار سرمایه‌گذاری تکمیلی لازم است که هنوز منتظر تأیید رسمی است.

سازمان دریایی پاناما همچنین با حدود ۱۲ شرکت علاقه‌مند به فعالیت در بندر وارد مذاکره شده است. شرکت‌هایی از جنوب کاستاریکا و سرمایه‌گذاران حوزه‌های کشاورزی صنعتی، ماهیگیری و گردشگری نیز به فرصت‌های تجاری این بندر علاقه نشان داده‌اند. پیش‌بینی می‌شود توسعه بندر حدود ۲ هزار شغل مستقیم و تا ۶ هزار شغل غیرمستقیم ایجاد کند و فرصت‌های اقتصادی جدیدی را نیز فراهم آورد. مقام مسئول سازمان دریایی پاناما تأکید کرده که هدف دولت تبدیل علاقه سرمایه‌گذاران به سرمایه‌گذاری واقعی و منافع ملموس برای مردم است. درنهایت قرار است پورتو آرموئلس به یک پلتفرم چندمنظوره برای تجارت جهانی و دروازه لجستیکی غرب پاناما به بازارهای بین‌المللی تبدیل شود. (منبع: اینفوبائه)

https://www.infobae.com/panama/2026/08/24/expansion-de-muelle

-en-panama-proyecta-generar-2-mil-empleos-directos-y-6-mil-indirectos/

 

پاناما به شرکت‌های قوی‌تر، سرمایه‌گذاری و اشتغال بیشتر نیاز دارد

کانون بازرگانی، صنایع و کشاورزی پاناما می‌گوید اقتصاد این کشور برای رشد به شرکت‌های قوی‌تر، سرمایه‌گذاری، تأمین مالی، دانش و ایجاد فرصت‌های شغلی نیاز دارد. در نخستین کنگره ملی "بنگاه‌های خرد، کوچک و متوسط ۳۶۰ درجه" که با حضور صاحبان کسب‌وکار، نهادهای تخصصی، مقامات و سازمان‌های بین‌المللی برگزار شد، تأکید شد که ۹۶ درصد شرکت‌های پاناما را بنگاه‌های خرد، کوچک و متوسط تشکیل می‌دهند و باید دسترسی آن‌ها به منابع مالی و آموزش مالی افزایش یابد و ارتباطشان با دانشگاه‌ها و مراکز نوآوری و شرکت‌های بزرگ‌تر تقویت شود. هدف فقط حفظ شرکت‌های کوچک نیست، بلکه فروش بیشتر، استخدام نیروی بیشتر، نوآوری و رقابت در بازارهای بین‌المللی است.

یکی از پیشنهادهای اصلی، ایجاد زنجیره‌های تولیدی است؛ یعنی شرکت‌های بزرگ از تأمین‌کنندگان داخلی خرید کنند، زنجیره تأمین خود را آموزش دهند و فرصت‌های اقتصادی و شغلی جدیدی ایجاد کنند. به گفته اتاق بازرگانی، این کار به رشد شرکت‌های پانامایی و فعالیت اقتصادی خارج از پایتخت کمک می‌کند. در همین چارچوب، مسئله معدن مس "دونوسو" نیز مطرح‌شده است؛ معدنی که از سال ۲۰۲۳ پس از حکم دادگاه عالی تعطیل است. اتاق بازرگانی معتقد است تصمیم‌گیری درباره آن فقط مسئله معدن نیست، بلکه به سرمایه‌گذاری، اشتغال و توسعه مناطق مختلف کشور مربوط می‌شود، زیرا معدن می‌تواند برای حمل‌ونقل، لجستیک، خدمات و تأمین‌کنندگان داخلی فعالیت اقتصادی ایجاد کند. درنهایت، اتاق بازرگانی می‌گوید هدف مشترک دولت، بخش خصوصی، دانشگاه‌ها و مؤسسات مالی باید افزایش تولید، سرمایه‌گذاری و اشتغال باشد. همچنین کارآفرینان باید با آموزش، مشاوره و دسترسی به منابع مالی حمایت شوند و رسمی‌شدن کسب‌وکار راهی برای دسترسی به اعتبار و بازارهای بزرگ‌تر باشد. (منبع: اینفوبائه)

https://www.infobae.com/panama/2026/08/25/panama-necesita-

empresas-mas-fuertes-inversion-empleo-y-decisiones-senala-la-camara-de-comercio/

 

رونق دوباره صنعت کشتی‌های تفریحی در پاناما

فعالیت کشتی‌های تفریحی در پاناما طی هفت ماه نخست سال ۲۰۲۶ رشد قابل‌توجهی داشته است. تعداد مسافرانی که سوار کشتی‌ها شده‌اند یا از آن‌ها پیاده شده‌اند به ۴۸۸٬۵۶۷ نفر رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۱٫۶ درصد افزایش نشان داده است. همچنین تعداد ورود کشتی‌های تفریحی از ژانویه تا ژوئیه به ۱۴۳ مورد رسیده که ۲۰٫۱ درصد بیشتر از سال گذشته بوده است. تعداد مسافران عبوری نیز از ۱۹۶٬۵۹۱ نفر به ۲۱۶٬۸۰۵ نفر افزایش‌یافته و ۱۰٫۲ درصد رشد کرده است. تعداد خدمه کشتی‌ها هم با رشد ۲۰٫۲ درصدی به ۱۰۵٬۰۲۱ نفر رسیده است. این رشد جایگاه پاناما را به‌عنوان یک مرکز راهبردی برای صنعت کشتی‌های تفریحی در منطقه تقویت کرده است. موقعیت جغرافیایی، اتصال هوایی و زیرساخت‌های مدرن بندری از عوامل اصلی این رقابت‌پذیری بوده‌اند. افزایش ورود کشتی‌ها علاوه بر رونق فعالیت پایانه‌ها، موجب تقویت گردشگری و تجارت محلی نیز شده است. (منبع: اینفوبائه)

https://www.infobae.com/panama/2026/08/28/repuntan

-las-operaciones-de-embarque-y-desembarque-de-cruceros-en-panama/

[1] Asobancaria

[2] IDEAM = Instituto de Hidrología, Meteorología y Estudios Ambientales

[3] Fasecolda-Federación de Aseguradores Colombianos