اخبار اقتصادی ارمنستان - ایروان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ارمنستان - ایروان در نیمه اول مرداد ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

بهبود جایگاه ارمنستان در شاخص سرمایه انسانی

طبق گزارش شاخص سرمایۀ انسانی بانک جهانی، ارمنستان در «شاخص توسعه‌یافته سرمایه انسانی +HCI» از گرجستان و آذربایجان جلوتر است. شاخص ارمنستان از ۳۲۵ امتیاز تعریف‌شده، ۲۲۴ امتیاز است. برای مقایسه، امتیاز گرجستان ۲۱۵ امتیاز و آذربایجان ۲۰۸ امتیاز  تخمین زده شده است. بنابراین، ارمنستان با ۹ امتیاز از گرجستان و ۱۶امتیاز از آذربایجان  جلوتر است.

شاخص این جمهوری از میانگین شاخص منطقه اروپا و آسیای مرکزی که ۲۴۰ امتیاز است، پایین‌تر است. در عین حال، از میانگین شاخص کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا (۲۰۴امتیاز) فراتر رفته است. طبق این گزارش، امتیاز ارمنستان نشان‌دهنده سرمایه‌گذاری‌های این کشور در حوزه‌های مراقبت‌های بهداشتی، آموزش و مشارکت نیروی کار است. پتانسیل بهبود بیشتر این شاخص ۱۰۱ امتیاز است.

هر افزایش ۱۰ واحدی در شاخص سرمایه انسانی (+HCI) که از طریق اصلاحات هدفمند در سیاست‌های عمومی حاصل شود، می‌تواند معادل افزایش حدود ۱۰ درصدی در درآمد آتی جامعه باشد. طبق گزارش بانک جهانی، شاخص HCI+ ارمنستان در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۲۲ واحد بوده است. +HCI نسخه گسترش‌یافته‌ای از شاخص سرمایه انسانی است و نه تنها انباشت دانش و سلامت جمعیت، بلکه میزان استفاده از سرمایه انسانی در بازار کار را نیز در نظر می‌گیرد.

https://arka.am

افزایش وصول منابع بودجه دولت

گزارش اجرای بودجه دولت جمهوری ارمنستان در نیمه اول سال 2026 توسط وزارت دارایی منتشر شد. در نیمه اول سال 2026، منابع بودجه دولت جمهوری ارمنستان به 1.643 میلیارد درام رسید که نشان‌دهندۀ تحقق 106% رقم پیش‌بینی شده است. در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، منابع بودجه دولت 14.7% معادل 210.1 میلیارد درام افزایش یافته است.

همچنین در نیمه اول سال 2026، مصارف بودجه دولت به 1.576 میلیارد درام رسید که نشان از تحقق 83.2 درصد از پیش‌بینی نیمه اول سال است. در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، مصارف بودجۀ کشور 7% معادل 103.6 میلیارد درام افزایش یافته است.  بدین ترتیب در نیمه اول سال 2026، بودجه دولت ارمنستان دارای مازاد 67.3 میلیارد درام بوده است. این در حالی است که پیش‌بینی می‌شد کسری بودجه نیمه اول سال 342.4 میلیارد درام باشد. در سال گذشته، کسری بودجه شش‌ماهه نخست 39.2 میلیارد درام بود.

https://www.1lurer.am

 تصویب استقراض جدید در دولت

دولت قصد دارد وام‌های جدیدی به ارزش ۱۷۰ میلیون دلار و ۱۵۰ میلیون دلار جذب کند. بر اساس نخستین طرح، قرار است یک خط اعتباری به ارزش ۱۵۰میلیون دلار از بانک توسعه آسیایی دریافت شود. این وام برای مدت ۱۵سال ارائه خواهد شد و دارای نرخ بهره شناور ۴٫۵۸ درصدی خواهد بود.

نخستین بخش از این بستۀ اعتباری با هدف حمایت از تقویت سیاست‌‌گذاری مالی شامل بودجه‌، بدهی دولت و مدیریت ریسک‌، همچنین افزایش پایداری سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها در نظر گرفته شده است. بخش دوم شامل بهبود بازار اوراق بهادار دولتی است و بخش سوم نیز به گسترش ابزارهای مالی و تشویق سرمایه‌گذاری، همچنین افزایش شفافیت شرکت‌ها اختصاص خواهد داشت.

بستۀ اعتباری دوم از بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه به مبلغ ۱۷۰میلیون دلار جذب خواهد شد. قرار است این اعتبارات برای حمایت از سرمایه‌گذاری‌ها، آزادسازی تجارت و تشویق رقابت، همچنین تشویق رشد اقتصادی سبز و تاب‌آور اختصاص یابد.

مدت بازپرداخت این وام ۲۸ سال و نرخ بهره سالانه آن ۳٫۹ درصد خواهد بود. تا پایان ماه مارس سال جاری، تنها بدهی خارجی دولت ارمنستان از ۶٫۷میلیارد دلار فراتر رفته بود. در مجموع، بدهی‌های داخلی و خارجی دولت روی‌هم از ۱۴٫۱میلیارد دلار بیشتر است و بانک مرکزی نیز ۵۰۰ میلیون دلار بدهی دارد.

https://www.azatutyun.am

کاهش اندک ارزش مبادلات خارجی در نیمه اول سال

کمیته ملی آمار جمهوری ارمنستان اعلام کرد که حجم گردش مالی تجارت خارجی ارمنستان در ژانویه تا ژوئن 2026 در مقایسه با مدت مشابه سال قبل 0.1% کاهش یافته و به 9 میلیارد و 570.9 میلیون دلار رسیده است. در ماه ژوئن نسبت به ماه مه، ارزش مبادلات خارجی 7.3% افزایش یافت؛ با این حال نسبت به ژوئن سال قبل، تجارت خارجی 3.3% کاهش یافته است. در ماه ژوئن، ارزش مبادلات به 1 میلیارد و 653.6 میلیون دلار رسید.

صادرات ارمنستان در نیمه اول سال ۳ میلیارد و ۴۳۱.۳ میلیون دلار برآورد شد. این رقم ۶.۷% کمتر از مدت مشابه سال گذشته بود. صادرات ماه ژوئن در مقایسه با ماه مه 5% افزایش یافت، اما نسبت به ژوئن ۲۰۲۵، ۲۰.۵% کاهش نشان می‌دهد. واردات در بازه زمانی ژانویه تا ژوئن، با ۴% افزایش نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۶ میلیارد و ۱۳۹.۶ میلیون دلار رسید. در ماه ژوئن، در مقایسه با ماه می، ۸.۵ درصد و در مقایسه با ژوئن سال قبل، ۸.۶ درصد افزایش یافت. نرخ برابری درام ارمنستان در برابر دلار آمریکا در ماه ژانویه تا ژوئن ۳۷۴.۳۲ و در ماه ژوئن ۳۶۸.۲۶ درام بود.

https://armenpress.am

وضع مقررات جدید برای خودروهای کالابر در گذرگاه‌های مرزی باگراتاشن و آگاراک

دولت ارمنستان جلسه ۲۳جولای تصویب نمود که کامیون‌هایی که از طریق گذرگاه‌های مرزی باگراتاشن و آگاراک از ارمنستان خارج می‌شوند، تنها پس از ورود و خروج از پارکینگ، اجازه ورود به گذرگاه‌های مرزی را خواهند داشت. هزینه ثبت در پارکینگ برای یک کامیون نمی‌تواند از ۵۰۰۰ درام، شامل مالیات بر ارزش افزوده، تجاوز کند.

به طور خاص، کامیون‌هایی که حیوانات زنده، کمک‌های بشردوستانه، مواد رادیواکتیو یا مواد منفجره حمل می‌کنند و همچنین کامیون‌هایی با ابعاد بزرگ، می‌توانند بدون ورود به پارکینگ از مرز عبور کنند. وسایل نقلیه حامل کالاهای فاسدشدنی، محموله‌های ثبت‌شده تحت رویه گمرکی «ویژه» و همچنین وسایل نقلیه فعالان اقتصادی مجاز و مودیان مالیاتی تابع قانون، اولویت خواهند داشت زودتر از پارکینگ‌ها خارج شوند.

پارکینگ‌ها نباید بیش از ۲۰ کیلومتر از ایست بازرسی فاصله داشته باشند و باید حداقل ۳۰۰۰ متر مربع آسفالت یا بتن، روشنایی، نظارت تصویری، سیستم هشدار و حداقل سه سرویس بهداشتی داشته باشند. این پارکینگ‌ها ۲۴ساعته باز خواهند بود. این دستور جدید برای هر ایست بازرسی از تاریخ افتتاح اولین پارکینگ لازم‌الاجرا خواهد بود.

https://armenpress.am

اختصاص ۱۳ میلیون دلار به برنامۀ حمایت از صادرات محصولات کشاورزی

با تصویب دولت جمهوری ارمنستان، در چارچوب برنامه حمایت از صادرات برخی محصولات گلخانه‌ای، مبلغ ۱میلیارد و ۷۱۰ میلیون و ۹۰۰ هزار درام دیگر(حدود 4.6 میلیون دلار) اختصاص یافت. بدین ترتیب، برای برخی کالاهای صادراتی به فعالان اقتصادی در ماه اوت نیز خسارت پرداخت خواهد شد. تأکید شده است که با توجه به این موضوع که فعالان اقتصادی مذاکرات فعالی برای صادرات به بازارهای دیگر انجام داده‌اند، در آینده نزدیک انتظار می‌رود حجم صادرات افزایش یابد.

بر اساس مصوبه‌ای دیگر، در چارچوب برنامه حمایت از صادرات میوه و همچنین برخی مواد غذایی و نوشیدنی‌ها از ارمنستان، مبلغ جبران خسارت برای ماه اوت ۳ میلیارد و ۳۶میلیون درام(حدود 8.3 میلیون دلار) خواهد بود. فهرست محصولات مشمول جبران هزینه برای ماه اوت با افزودن سیب، گلابی، انگور، انجیر، تمشک، توت، زغال‌اخته و رب گوجه‌فرنگی تکمیل شده است؛ همچنین مبالغ جبران هزینه‌هایی که در ماه‌های گذشته برای برخی محصولات اختصاص داده می‌شد، بازنگری شده است.

https://news.am

اختصاص ۴۵۰میلیون درام حمایت مالى به واحدهای پرورش ماهی

دولت مبلغ ۴۵۰ میلیون درام به واحدهای پرورش ماهی در استان‌های آرارات و آرماویر اختصاص می‌دهد. این تصمیم در نشست ۳۰ جولای دولت به تصویب رسید. ۱۳۵ تولیدکننده محصولات شیلاتی از این حمایت بهره‌مند خواهند شد. در طرح توجیهی این طرح آمده است که موانع ایجادشده در زمینه صادرات ماهی و محصولات شیلاتی به فدراسیون روسیه و مشکلات فروش، دولت ارمنستان را وادار کرده است تا یک اقدام حمایتی جدید دولتی را تدوین کند.

بر اساس این طرح، سالانه حدود ۲۴ هزار تن ماهی تجاری در ارمنستان تولید می‌شود که از این میزان، ۱۶هزار تن از خانواده ماهی آزادماهیان (سالمون)‌ و ۸ هزار تن از خانواده تاس‌ماهیان (خاویاری) است. بخش عمده تولید در استان‌های آرارات و آرماویر متمرکز است و بیش از ۴۰ درصد تولید سالانه به فدراسیون روسیه صادر می‌شود. برای کاهش مشکلات اخیر، پیشنهاد شده است که به واحدهای پرورش ماهی حمایت مالی به صورت جبران ۲۰ درصد از میانگین هزینه ماهانه خوراک ماهی خریداری‌شده در نیمه نخست سال، اعطا شود.

بر اساس محاسبات این طرح، برای تولید یک کیلوگرم ماهی به‌طور متوسط ۱.۲۵ کیلوگرم خوراک مصرف می‌شود و در کشور سالانه حدود ۳۰ هزار تن خوراک ماهی استفاده می‌شود. میانگین قیمت هر کیلوگرم خوراک حدود ۹۰۰درام است؛ به این معنا که هزینه خرید سالانه خوراک به ۲۷ میلیارد درام، یا به‌طور متوسط ماهانه حدود ۲.۲۵میلیارد درام می‌رسد.

https://civilnet.am

تصویب گزارش طرح افزایش دورۀ بهره‌برداری واحد دوم نیروگاه هسته‌ای

دولت گزارش پیشرفت اجرایی طرح تمدید دو برابری دورۀ بهره‌‎برداری واحد دوم نیروگاه هسته‌ای ارمنستان را تصویب کرد. این برنامه شامل ۱۰۳ اقدام است؛ در چارچوب ۲۳ اقدام اساسی تحت مسئولیت روس‌اتم‌سرویس، ۱۸ قرارداد امضا شده که ۹ مورد از آنها در حال اجرا و اجرای ۹ قرارداد، تکمیل شده است.

همچنین ۴۵ فرآیند تدارکاتی برای ۳۷ اقدام اساسی تحت مسئولیت نیروگاه هسته‌ای ارمنستان، طراحی شده است. ۳۶ قرارداد امضا شده که ۱۷ مورد از آنها تکمیل شده است. یک توافقنامه اصولی به ارزش حدود  ۵۷.۵ میلیون دلار با شرکت روس‌اتم‌سرویس در دسامبر ۲۰۲۳ امضا شد. به عنوان بخشی از ارزیابی ایمنی واحد انرژی، مطالعاتی در مورد تأثیر آتش‌سوزی‌ها، ایمنی احتمالی، انحراف از الزامات استانداردهای فعلی و اقدامات تکمیلی برای افزایش ایمنی انجام شده است.

https://armenpress.am

آغاز عملیات احداث سه سد تا پایان سال

تیکران خاچاطوریان، معاون نخست وزیر گفت: در جلسه کمیته سرمایه‌گذاری عمومی، ما مسائل مربوط به سدها را مورد بحث قرار دادیم، برخی از آنها را تصویب کردیم و کارهای اجرایی را آغاز کردیم. خاچاطوریان افزود: ما سه سد داریم: کاساخ، لیچک و یلپین که طرح‌های آنها آماده است. ما مناقصه‌ای را برای انتخاب شرکت ساختمانی اعلام خواهیم کرد. البته اینها سدهای بزرگی مانند سد ودی نیستند. ظرفیت سد کاساخ ۱۰میلیون متر مکعب، لیچکین ۴ میلیون متر مکعب و یلپین ۱ میلیون متر مکعب خواهد بود.

او گفت که در چارچوب همین همکاری، دو پروژه دیگر با بانک اروپایی بازسازی و توسعه مورد توافق قرار گرفته است. این دو پروژه عبارتند از سر آرتیک با ظرفیت ۱.۵ میلیون متر مکعب و سد دیگری با ظرفیت ۱.۵ میلیون متر مکعب که در استان گغارگونیک برنامه‌ریزی شده است و مطالعات طراحی و امکان‌سنجی آنها نیز در مرحله نسبتاً تکمیلی قرار دارد.

خاچاطوریان خاطرنشان کرد: ما صرفاً تصمیم گرفته‌ایم که آنها را به صورت دو مرحله‌ای اجرا کنیم. در حال حاضر، پروژه سد آب مستارا تکمیل شده است و روند اجرای آن با یکی از سازمان‌های تأمین مالی در حال هماهنگی است. علاوه بر این، ما ۱۲ سد دیگر داریم که روی آنها کار در حال انجام است. به زودی به صورت مرحله‌ای در مورد آنها به جمع‌بندی خواهیم رسید، آنها را به کمیته سرمایه‌گذاری عمومی ارائه خواهیم داد و به مرحله اجرا خواهیم رفت.

https://www.1lurer.am

آمادگی ارمنستان برای افزایش واردات گاز از ایران

داویت خوداتیان، وزیر مدیریت منطقه‌ای و زیرساخت‌ ارمنستان در جمع‌بندی نتایج سفر سه‌روزه خود به ایران، اظهار کرد: ارمنستان از ابتکار افزایش حجم واردات گاز طبیعی از ایران استقبال می‌کند. به گفته او، دو طرف به‌صورت شفاهی بر سر گسترش برنامه فعلی تهاتر گاز و برق به توافق رسیده‌اند. در مرحله بعد، قرار است کارگروه‌های مشترکی تشکیل شوند تا مسائل فنی و اجرایی این طرح را بررسی کنند.

به گفته خوداتیان، ارمنستان نیازمند دریافت حجم بیشتری از گاز است و ایران نیز علاقه‌مند به دریافت میزان بیشتری برق از ارمنستان است. او تأکید کرد که ظرفیت خط لوله گاز موجود اجازه می‌دهد حجم فعلی صادرات گاز حداقل دو برابر افزایش یابد. به گفته وزیر، اگر ساخت خط انتقال برق ۴۰۰ کیلوولت ایران–ارمنستان به پایان برسد، ارمنستان خواهد توانست برق بیشتری به ایران صادر کند و در مقابل، حجم بیشتری گاز دریافت کند.

آزادوتیون یادآوری می‌کند که خط لوله گاز ایران–ارمنستان تقریباً ۲۰ سال پیش ساخته شده و ظرفیت انتقال بیش از ۲ میلیارد متر مکعب گاز در سال را دارد. با این حال، طی سال‌های گذشته تنها بخش کوچکی از ظرفیت آن مورد استفاده قرار گرفته است. حجم گاز وارداتی ارمنستان از ایران در سال گذشته حدود ۴۸۰ میلیون متر مکعب بوده است.

علاوه بر همکاری‌های انرژی، نمایندگان ارمنستان و ایران درباره پروژه ساخت دومین پل بر روی رودخانه ارس نیز گفت‌وگو کرده‌اند.به گفته وزیر، پل فعلی دیگر ظرفیت کافی ندارد و قرار است ساخت پل جدید در سال ۲۰۲۷ آغاز شود و طی حدود سه سال به پایان برسد. بر اساس اظهارات خوداتیان، این پروژه موجب افزایش حجم مبادلات کالا میان دو کشور خواهد شد و به گسترش همکاری‌های اقتصادی کمک خواهد کرد.

https://auroranews.am

طرح احداث مجتمع چندمنظوره اقامتی، تفریحی و گردشگری در ایروان

گئورگ پاپویان وزیر اقتصاد ارمنستان، در تاریخ ۶ آگوست با نمایندگان شرکت «Global Tribe Gaming» دیدار کرد. در این دیدار، معاون وزیر، مدیر بنیاد مرکز حمایت از سرمایه‌گذاری و مدیر مجتمع هتل‌های «دوین»  نیز حضور داشتند. در این جلسه، مسائل مربوط به اجرای برنامه سرمایه‌گذاری و همچنین مالیات، صدور مجوز، مقررات و سیستم‌های پرداخت در بخش بازی مورد بحث قرار گرفت. این شرکت، با همکاری مجتمع هتل دوین و مجتمع تفریحی و گردشگری سون ویژنز، قصد دارد یک مجتمع تفریحی، هتل، سرگرمی و گردشگری در سطح بین‌المللی در ایروان ایجاد کند. هزینه کل تخمینی این پروژه تقریباً ۵۰۰ میلیون دلار است که ۴۰ میلیون دلار آن قرار است به توسعه املاک مجاور، از جمله ساخت یک برج هتل تکمیلی، اختصاص یابد. پیش‌بینی می‌شود این پروژه حدود ۱۰۰۰ شغل ایجاد کند.

https://armenpress.am

آغاز بازسازی راه‌آهن منتهی به گیومری توسط ترکیه

اردوگر توپتاش، شهردار شهر آکیاکای ترکیه اعلام کرد عملیات بازسازی بخشی ازخط راه‌آهن منتهی به شهر گیومری آغازشده است به گفته او، عملیات بازسازی حدود دو تاسه ماه به طول خواهد انجامید. همچنین مناقصه اجرای این پروژه اعلام شده که شامل ساخت جاده خاکی از آکیاکا تا گیومری نیز می‌شود. توپتاش تأکید کرد که بازسازی زیرساخت راه‌آهن، منافع اقتصادی برای هر دو طرف به همراه خواهد داشت وفرصت‌های جدیدی برای همکاری دربخش‌های کشاورزی و صنعت ایجادخواهد کرد.

https://news.am

وضع عوارض گمرکی بر واردات محصولات فلزی

در جلسه هیات دولت ارمنستان در تاریخ ۶آگوست، عوارض گمرکی برای واردات محصولات فلزی نهایی در ارمنستان به مدت ۶ ماه تصویب شده است. این تصمیم به دلیل نیاز به توسعه صنایع سنگین، که به عنوان یک شاخۀ صنعتی اولویت‌دار در ارمنستان شناخته می‌شود، و همچنین برای تنظیم تولید داخلی و تجارت کالاهای دارای اهمیت استراتژیک گرفته شده است.

https://news.am