اخبار اقتصادی تاجیکستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی تاجیکستان در هفته چهارم خردادماه 1405 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

رایزنی تاجیکستان و «پاورچاینا» برای ساخت نیروگاه‌های خورشیدی

خبرگزاری «اوستا»: دلیر جمعه، وزیر انرژی و ذخایر آبی تاجیکستان روز ۵ ژوئن ۲۰۲۶ (25 خرداد 1405) با چن گوانفو، معاون شرکت چینی «پاورچاینا» در دوشنبه دیدار و درباره گسترش همکاری‌های دوجانبه در حوزه انرژی گفتگو کرد. در این نشست، تمرکز اصلی بر اجرای پروژه‌های مشترک، جذب فناوری‌های نوین و توسعه زیرساخت‌های انرژی تاجیکستان بررسی شد.

یکی از محورهای کلیدی این مذاکرات، بررسی روند ساخت نیروگاه‌های خورشیدی در تاجیکستان، ارزیابی اقدامات انجام‌شده و مراحل آماده‌سازی فنی و اقتصادی این پروژه‌ها بود. در پایان، طرفین ضمن تبادل نظر درباره پیشبرد این طرح‌ها، بر تقویت و توسعه مسیرهای نوین همکاری در بخش انرژی تأکید کردند.

https://avesta.tj/2026/06/15/tadzhikistan-i-powerchina-obsudili-stroitelstvo-solnechnyh-elektrostantsij/

 

پیشتازی تاجیکستان در جذب سرمایه‌گذاری در منطقه

سایت کمیته سرمایه­گذاری تاجیکستان: بر اساس گزارش ژوئن سال ۲۰۲۶ بانک اروپایی بازسازی و توسعه، تاجیکستان با حفظ سرعت بالای فعالیت‌های سرمایه‌گذاری، در میان اقتصادهای دارای رشد سریع در آسیای مرکزی قرار گرفته است. حجم سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت این کشور در سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ رشد چشمگیر 34.2 درصدی را تجربه کرده که این شاخص بسیار بالاتر از کشورهای همسایه یعنی قرقیزستان با 25.5 درصد و قزاقستان با 6.4 درصد است. بانک اروپایی بازسازی و توسعه پشتوانه این جهش اقتصادی را اجرای پروژه‌های بزرگ زیرساختی دولت، به‌ویژه ادامه روند ساخت نیروگاه برق‌آبی بزرگ «راغون» و توسعه ظرفیت‌های تولیدی می‌داند.

همگام با این روند، بخش صنعت تاجیکستان نیز پویایی بالایی نشان داده و حجم تولیدات صنعتی آن در همین بازه زمانی 29.6 درصد افزایش یافته است. این روند مثبت نمایانگر اعتماد پایدار به اقتصاد تاجیکستان بوده و زمینه را برای جذب بیشتر سرمایه‌گذاری‌های داخلی و خارجی در بخش‌های کلیدی فراهم می‌کند.

https://investcom.tj/presscenter/news/725-toikiston-sati-balandi-faolijati-sarmojaguzoriro-dar-mintaa-nisho.html

 

اجرایی شدن قریب‌الوقوع سیستم یکپارچه ترانزیت گمرکی در اتحادیه اوراسیا

«اسپوتنیک»: توافق‌نامه سیستم یکپارچه ترانزیت گمرکی میان کشورهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشورهای ثالث در مراحل پایانی اجرایی شدن قرار دارد و قزاقستان به عنوان آخرین عضو، تصویب داخلی آن را نهایی کرد. در نشست عالی این کمیسیون به ریاست سرگئی شلیایف، بر استفاده از مهرهای ناوبری الکترونیکی برای ردیابی زنده محموله‌ها تأیید شد.

همچنین فهرستی از استثناها شامل حیوانات زنده، مرسولات پستی بین‌المللی و کالاهای شخصی که نیازی به این مهرهای ردیابی ندارند، به تصویب رسید. بر اساس اعلام این اتحادیه، سیستم ردیابی کالاها با استفاده از این مهرهای هوشمند الکترونیکی از ۱۱ فوریه سال ۲۰۲۶ (22 بهمن 1404) در داخل سازمان عملیاتی شده است.

https://sputnik.tj/20260614/iiao-sozishnoma-sistema-yagona-tranzit-gumruk-etibor-paydo-1078287673.html

 

عزم شرکت SpaceXAI برای افتتاح آزمایشگاه هوش مصنوعی در تاجیکستان

خبرگزاری اوستا: در شهر پالو آلتو، عزیزجان عظیمی، رئیس شورای هوش مصنوعی وزارت صنعت و فناوری‌های نوین جمهوری تاجیکستان، با رابرت کولورا، مهندس ارشد هوش مصنوعی کاربردی در شرکت SpaceXAI، دیدار و گفت‌وگو کرد. این نشست با هماهنگی نیل پرکینز، مدیر جهانی روابط دولتی این شرکت، برگزار شد.

در جریان مذاکرات، طرفین درباره امکان ادغام آزمایشی مدل هوش مصنوعی Grok به‌عنوان یک لایه استدلال در چارچوب طرح ملی «AI-GOV» که توسط شورای هوش مصنوعی تاجیکستان اجرا می‌شود، بحث و تبادل نظر کردند. در این نشست تأکید شد که به‌کارگیری این مدل می‌تواند یک لایه تحلیلی پیشرفته برای خدمات هوش مصنوعی دولتی فراهم کرده و موجب ارتقای کیفیت فرآیندهای تصمیم‌گیری شود.

عزیزجان عظیمی همچنین به پروژه ایجاد نخستین منطقه اختصاصی هوش مصنوعی جهان با عنوان «Area AI» در شهر دوشنبه اشاره کرد. به گفته وی، شرکت‌های بین‌المللی مطرحی همچون Perplexity،       Cerebras  و Supermicro هم‌اکنون به این کنسرسیوم پیوسته‌اند.

در ادامه، رابرت کولورا ضمن ابراز علاقه‌مندی SpaceXAI، از برنامه این شرکت برای ایجاد یک آزمایشگاه هوش مصنوعی در منطقه «Area AI» خبر داد. وی اظهار داشت که این اقدام امکان جذب نیروهای مهندسی پیشرو و تسهیل پیاده‌سازی منطقه‌ای فناوری‌های هوش مصنوعی را از خاک تاجیکستان فراهم خواهد کرد.

همچنین در این نشست به قطعنامه ویژه سازمان ملل متحد در زمینه توسعه هوش مصنوعی در آسیای مرکزی که با ابتکار رئیس‌جمهور تاجیکستان، امامعلی رحمان، به تصویب رسیده است، اشاره شد. نماینده SpaceXAI این سند را از منظر تأکید بر اصل خودتنظیمی در حوزه هوش مصنوعی، عاملی مهم در جذب سرمایه‌گذاری‌های بلندمدت در بخش فناوری تاجیکستان ارزیابی کرد.

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در این نشست،  SpaceXAI بخشی از اکوسیستم SpaceX محسوب می‌شود که پس از ادغام SpaceX و xAI در سال ۲۰۲۶ شکل گرفته است. این شرکت در حال توسعه یک اکوسیستم ترکیبی هوش مصنوعی و محاسبات فضایی شامل مدل‌های Grok، ابررایانه Colossus و یکپارچه‌سازی خدمات هوش مصنوعی با پلتفرم X است. بر اساس گزارش‌های رویترز و بلومبرگ، ارزش‌گذاری هدف این مجموعه پیش از عرضه اولیه سهام تا سقف ۱.۷۵ تریلیون دلار برآورد شده است. راهبرد این شرکت همچنین شامل توسعه مراکز داده هوش مصنوعی مداری، زیرساخت‌های محاسبات فضایی و ادغام فناوری‌های هوش مصنوعی در شبکه ارتباطی  Starlink عنوان شده است.

https://avesta.tj/2026/06/11/spacexai-s-otsenkoj-1-75-trln-zainteresovalas-otkrytiem-ii-laboratorii-v-tadzhikistane/ Avesta.tj

 

رشد صادرات کشاورزی تاجیکستان؛ 56 هزار تن محصول در پنج ماه راهی بازارهای خارجی شد

خبرگزاری خاور: وزارت کشاورزی تاجیکستان اعلام کرد از ابتدای سال جاری تا ماه ژوئن، 56 هزار و 265 تن محصولات کشاورزی این کشور به ارزش 32.2 میلیون دلار به خارج صادر شده است.

بر اساس این گزارش، محصولات صادراتی تاجیکستان شامل سبزیجات، میوه‌های تازه و خشک، محصولات جالیزی، گیاهان روغنی و ماهی بوده است.

همچنین در این مدت 3 هزار و 121 تن آرد به ارزش یک میلیون و 200 هزار دلار و 39.6 هزار تن الیاف پنبه به ارزش 61.9 میلیون دلار به خارج از کشور صادر شده است.

طبق آمارهای رسمی، حجم تولید محصولات کشاورزی تاجیکستان در پنج ماه نخست سال جاری به 11.7 میلیارد سامانی رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته معادل 107.5 درصد افزایش داشته است. میزان افزایش تولید در این بخش 8.1 میلیون سامانی اعلام شده است.

در این مدت، ارزش تولیدات بخش زراعتی 3.8 میلیارد سامانی و تولیدات بخش دامپروری 7.9 میلیارد سامانی بوده است.

بر اساس داده‌های آماری، در پنج ماه نخست سال جاری در تاجیکستان 91.1 هزار تن غلات، 47.7 هزار تن سیب‌زمینی، 300 هزار تن سبزیجات، 162 هزار تن پیاز، 51 هزار تن محصولات جالیزی، 46.5 هزار تن میوه، 103.7 هزار تن گوشت، از جمله 17.9 هزار تن گوشت مرغ، 340 هزار تن شیر و 515.8 میلیون قطعه تخم‌مرغ تولید شده است.

وزارت کشاورزی تاجیکستان تأکید کرده است که اجرای مؤثر برنامه‌های دولتی و حمایت مستمر دولت، بخش کشاورزی این کشور را به یکی از پایه‌های اصلی تأمین امنیت غذایی و عاملی مهم در ارتقای سطح و کیفیت زندگی مردم تبدیل کرده است.

پیش از این نیز اعلام شده بود که در سال 2025 تاجیکستان 190 هزار و 508 تن محصولات کشاورزی به ارزش 79.2 میلیون دلار به کشورهای خارجی صادر کرده است. این رقم در مقایسه با سال 2024 از نظر حجم 13.5 درصد (معادل 22 هزار و 683 تن) و از نظر ارزش 39.7 درصد (معادل 22.5 میلیون دلار) افزایش داشته است.

محصولات کشاورزی تاجیکستان به 26 کشور جهان صادر شده که 89 درصد آن به کشورهای عضو اتحادیه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع و 11 درصد به سایر کشورهای جهان اختصاص داشته است.

بر اساس این گزارش، در سال 2026 روند افزایش صادرات محصولات کشاورزی ارگانیک و سازگار با محیط زیست تاجیکستان با هدف ایجاد برند ملی رقابتی و ورود به بازارهای معتبر جهانی دنبال می‌شود؛ اقدامی‌که نه تنها باعث افزایش ارزش افزوده محصولات شد بلکه توسعه پایدار اقتصاد سبز را در مناطق کشاورزی این کشور تقویت بخشید.

https://khovar.tj/2026/06/to-ikiston-dar-pan-mo-i-soli-2026-ch-adar-ma-suloti-kishovarz-ba-hori-mamlakat-sodirot-namud/

 

رشد 30 درصدی جابه‌جایی مسافران میان تاجیکستان و روسیه؛ راه‌اندازی قطار دوشنبه - مسکو از 21 ژوئن

خبرگزاری اوستا: وزارت حمل‌ونقل روسیه اعلام کرد حجم جابه‌جایی مسافران میان تاجیکستان و این کشور در پایان سال گذشته میلادی نسبت به سال قبل 29.5 درصد افزایش یافته است.

این وزارتخانه همچنین از رشد حمل‌ونقل ریلی کالا میان دو کشور خبر داد و اعلام کرد حجم مبادلات باری از طریق راه‌آهن در سال 2025 با رشد 18.1 درصدی از مرز 2.5 میلیون تن عبور کرده است.
بر اساس آمار منتشرشده، حجم حمل‌ونقل ریلی کالا میان تاجیکستان و روسیه در چهار ماه نخست سال 2026 میلادی به 900 هزار و 400 تن رسیده است.

علاوه بر این، از 21 ژوئن سال جاری از سر گیری حرکت قطار مسافربری در مسیر دوشنبه - مسکو برنامه‌ریزی شده است.

وزارت حمل‌ونقل روسیه همچنین اعلام کرد روند تبادل مجوزهای حمل‌ونقل جاده‌ای کالا میان دو کشور به‌صورت پایدار ادامه دارد. در این چارچوب، 141 مجوز حمل‌ونقل از سوی تاجیکستان برای شرکت‌های حمل‌ونقل روسی صادر شده است.

دو طرف برای سال 2026 نیز به‌صورت اولیه یک‌هزار و 200 مجوز حمل‌ونقل برای انجام جابه‌جایی کالا به کشورهای ثالث و از مبدأ این کشورها مبادله کرده‌اند.

مقام‌های روسیه همچنین تأکید کردند استفاده از پلمب‌های هوشمند رهگیری و فناوری‌های نوین دیجیتال می‌تواند زمان انتقال کالا را تا 27 درصد کاهش دهد و موجب افزایش کارایی شبکه‌های حمل‌ونقلی شود.

طرف روسی ضمن ابراز علاقه‌مندی به توسعه مسیرهای حمل‌ونقل جایگزین و ترکیبی، آمادگی خود را برای مشارکت در اجرای طرح‌های ساخت، بازسازی و نوسازی زیرساخت‌های حمل‌ونقل تاجیکستان اعلام کرد.

دو طرف همچنین توافق کرده‌اند همکاری‌ها برای توسعه حمل‌ونقل ترکیبی میان روسیه، کشورهای آسیای مرکزی و چین را گسترش دهند، اجرای مفاد «نقشه راه» را تسریع کنند و همکاری‌های خود در حوزه فناوری‌های دیجیتال را افزایش دهند.

https://avesta.tj/2026/06/15/passazhiropotok-mezhdu-tadzhikistanom-i-rossiej-vyros-pochti-na-30/

تاجیکستان به دنبال دسترسی به بنادر ایران، ترکیه و پاکستان

اسپوتنیک: شایسته سعیدمرادزاده، معاون وزیر حمل‌ونقل تاجیکستان، با تأکید بر تلاش این کشور برای توسعه کریدورهای حمل‌ونقل جایگزین به منظور اتصال چین و اروپا از طریق آسیای مرکزی، اعلام کرد تاجیکستان به‌صورت فعال در مسیر تقویت این کریدورها گام برمی‌دارد.

وی این سخنان را در بیست‌وسومین نشست کمیته هماهنگی حمل‌ونقل برنامه همکاری اقتصادی منطقه‌ای آسیای مرکزی مطرح کرد.

معاون وزیر حمل‌ونقل تاجیکستان گفت: «کریدور حمل‌ونقل چندوجهی بین‌المللی تاجیکستان–ازبکستان–ترکمنستان–ایران–ترکیه–اروپا امکان انتقال کالا از چین و آسیای مرکزی به اروپا را فراهم می‌کند.»

او این کریدور را دارای مزایایی همچون کاهش زمان دسترسی به اروپا، بهره‌مندی از بنادر ایران و ترکیه و اتصال به بازارهای بین‌المللی بدون نیاز به دسترسی مستقیم به دریا عنوان کرد و آن را عاملی مهم در توسعه تجارت میان چین، آسیای مرکزی و اروپا دانست.

سعیدمرادزاده همچنین در این نشست پیشنهاد داد مسیر «تاجیکستان–پاکستان–چین» که برای حمل‌ونقل جاده‌ای بین‌المللی طراحی شده است، به عنوان یک کریدور جایگزین مورد توجه قرار گیرد.

وی تصریح کرد: «این مسیر می‌تواند دسترسی به بنادر پاکستان در دریای عرب را فراهم کرده و یک مسیر مکمل برای گسترش تجارت میان آسیای مرکزی و جنوب آسیا ایجاد کند».

معاون وزیر حمل‌ونقل تاجیکستان با اشاره به حمایت مالی بانک توسعه آسیایی افزود: در چارچوب برنامه همکاری اقتصادی منطقه‌ای آسیای مرکزی، زیرساخت‌های جاده‌ای در مسیرهای کلیدی داخلی و منطقه‌ای در حال بازسازی و نوسازی هستند.

به گفته وی، طول شبکه بزرگراه‌های تاجیکستان بیش از ۲۶ هزار کیلومتر و شبکه ریلی این کشور ۹۵۸ کیلومتر است. همچنین ۱۰ کریدور بین‌المللی از خاک تاجیکستان عبور می‌کند که چهار مورد آن مربوط به برنامه همکاری اقتصادی منطقه‌ای آسیای مرکزی است و نقش مهمی در توسعه حمل‌ونقل بین‌المللی، تجارت و همکاری‌های منطقه‌ای ایفا می‌کنند.

وی در پایان خاطرنشان کرد که با حمایت بانک توسعه آسیایی، سه پروژه حمل‌ونقل در تاجیکستان با مجموع ارزش ۲۴۲.۶ میلیون دلار در حال اجراست که از این میان یک پروژه به ارزش ۸۶.۷ میلیون دلار در مرحله اجرا و دو پروژه دیگر به ارزش مجموع ۱۵۵.۹ میلیون دلار در مرحله تضمین قرار دارند.

https://sputnik.tj/20260616/tojikiston-bandarho-eron-turkiya-pokiston-dastrasi-1078325956.html

 

عزم تاجیکستان برای افزایش سهم صنعت در تولید ناخالص داخلی به 30 درصد تا سال 2030

خبرگزاری اوستا: کمیته دولتی سرمایه‌گذاری و مدیریت اموال دولتی تاجیکستان بخش صنعت را یکی از مهم‌ترین محرک‌های رشد اقتصادی این کشور عنوان کرد و اعلام داشت که دوشنبه تا سال 2030 سهم بخش صنعت در تولید ناخالص داخلی را به 30 درصد افزایش خواهد داد.

بر اساس اعلام این نهاد، تاجیکستان از ذخایر قابل توجه مواد معدنی برخوردار است و 10 مورد از 12 ماده معدنی راهبردی و حیاتی مورد نیاز برای گذار جهانی به اقتصاد سبز در این کشور وجود دارد.

همچنین تاکنون بیش از 100 معدن و ذخیره مواد معدنی و فلزات گران‌بها در سراسر این کشور شناسایی و اکتشاف شده است.

بنابر تأکید این نهاد، در کنار توسعه بخش معدن، سیاست گسترش صنایع فرآوری و ایجاد ارزش افزوده نیز با جدیت دنبال می‌شود. در همین راستا، صنایع نساجی، فرآوری محصولات کشاورزی، تولید مصالح ساختمانی، ماشین‌سازی، صنایع شیمیایی و تولید تجهیزات و محصولات برقی از جمله حوزه‌های اولویت‌دار برای سرمایه‌گذاری و توسعه صنعتی معرفی شده‌اند.

کمیته دولتی سرمایه‌گذاری و مدیریت اموال دولتی تاجیکستان همچنین اعلام کرد این کشور بستر مناسبی را برای حضور سرمایه‌گذاران در تمامی حلقه‌های زنجیره تولید، از استخراج مواد خام تا تولید محصولات نهایی رقابت‌پذیر برای عرضه در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی فراهم کرده است.

شایان ذکر است که بر اساس آمارهای بین‌المللی، بخش صنعت به مفهوم گسترده آن هم‌اکنون بیش از یک‌سوم اقتصاد تاجیکستان را تشکیل می‌دهد، اما دولت این کشور در چارچوب برنامه صنعتی‌سازی شتابان، درصدد افزایش سهم صنایع تولیدی و صنعتی در ساختار اقتصاد ملی تا سطح ذکر شده تا سال 2030 است.

https://t.me/avesta05/27909

راه‌اندازی مرکز تماس هوش مصنوعی برای صنعت حمل‌ونقل در تاجیکستان

خبرگزاری خاور: مرکز مطبوعاتی وزارت نقلیات تاجیکستان اعلام کرد که مرکز دیجیتالی‌سازی صنعت حمل‌ونقل این کشور، یک مرکز تماس بین‌المللی مبتنی بر هوش مصنوعی را به‌صورت آزمایشی راه‌اندازی کرده است.

راه‌اندازی این مرکز تماس با شماره کوتاه ۸۸۰۸، روند دریافت مجوزها، ثبت سفارش‌های سفر، صدور بارنامه‌ها و درخواست وسایل نقلیه برای حمل بار را تسهیل خواهد کرد.

همچنین برای پشتیبانی از کاربران سیستم‌های حمل‌ونقل، مطابق با بند ۴ پروتکل دیدار عظیم ابراهم، وزیر نقلیات جمهوری تاجیکستان با رانندگان بین‌المللی که در ۵ آوریل ۲۰۲۵ برگزار شده بود، چت‌باتی با عنوان «مرکز پشتیبانی اطلاعاتی کاربران سیستم‌های حمل‌ونقل» به نام «MintransBot» در شبکه اجتماعی تلگرام راه‌اندازی شده است.

بر اساس این گزارش، ایجاد این مرکز تماس بین‌المللی در چارچوب دستورالعمل‌ها و فرامین رئیس‌جمهور جمهوری تاجیکستان صورت گرفته است.

https://khovar.tj/rus/2026/06/tadzhikistan-zapuskaet-ai-kol-tsentr-dlya-transportnoj-otrasli/

 

رشد ۸.۱ درصدی اقتصاد تاجیکستان از ژانویه تا مه ۲۰۲۶

خبرگزاری اوستا: هیئتی از جمهوری تاجیکستان به ریاست عبدالرحمان عبدالرحمان‌زاده، وزیر توسعه اقتصادی و تجارت، در حاشیه نشست‌های سالانه بانک توسعه اسلامی در باکو با آناسیس ایسامی، مدیرکل برنامه کشوری بانک توسعه اسلامی، دیدار و گفتگو کرد.

در جریان این مذاکرات، طرفین درباره تسریع بررسی پروژه‌های ارائه‌شده از سوی تاجیکستان و همچنین سازوکارهای تأمین مالی بیشتر این پروژه‌ها تبادل نظر کردند.

عبدالرحمان‌زاده در سخنرانی خود در این نشست تأکید کرد که به لطف حمایت‌ها و ابتکارات رئیس‌جمهور تاجیکستان و همچنین اقدامات دولت، کشور وارد مرحله جدیدی از توسعه شده است.

وی افزود که روند رشد مثبت اقتصادی در سال جاری نیز ادامه یافته و نرخ رشد اقتصادی ملی در دوره ژانویه تا مه ۲۰۲۶ به ۸.۱ درصد رسیده است.

این نشست در چارچوب جلسات سالانه بانک توسعه اسلامی‌که در پایتخت جمهوری آذربایجان در حال برگزاری است، برگزار شد.

خبرگزاری اوستا