اخبار اقتصادی ارمنستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی کشور ارمنستان در نیمه اول خردادماه 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد:

گزارش بانک جهانی از کسری بودجه دولت در ماه مارس

طبق گزارش «به‌روزرسانی اقتصادی ماهانه ارمنستان - مه 2026»، بانک جهانی اعلام کرد دولت ارمنستان در ماه مارس معادل حدود 0.1 درصد از تولید ناخالص داخلی با کسری بودجه مواجه بوده است. طبق این گزارش در ماه مارس، حجم کل درآمدها و کمک‌های بلاعوض به صورت اسمی 16.7 درصد افزایش یافته است. درآمدهای مالیاتی به میزان چشمگیر ۲۱.۳ درصد رشد یافته است؛ به‌نحوی که مالیات بر درآمد ۱۰.۳ درصد، عوارض دولتی ۵۰.۹ درصد و مالیات بر ارزش افزوده ۴.۵ درصد افزایش داشته است.

تحلیلگران بانک جهانی خاطرنشان می‌کنند که کل مخارج دولت ۱.۳ درصد کاهش یافته است که به دلیل کاهش ۲۴ درصدی مخارج سرمایه‌ای، عمدتاً به دلیل کاهش هزینه در امور دفاعی بوده است. مخارج جاری نیز به طور متوسط ۲.۱ درصد افزایش یافته است که در مقابل، با کاهش ۸.۳ درصدی مزایای اجتماعی نسبت به سال گذشته جبران شده است. پس از معرفی بیمه سلامت همگانی در سال ۲۰۲۶، هزینه‌های مراقبت‌های بهداشتی بر اساس طبقه‌بندی عملکردی، که عمدتاً هزینه‌های جاری هستند، در ماه مارس به شدت افزایش یافت (۲.۵ برابر افزایش). با این حال شایان توجه است که در سه ماهه اول سال 2026، به جای کسری 1.7 درصدی تولید ناخالص داخلی بودجه برای آن دوره، مازاد بودجه کلی معادل 0.5 درصد تولید ناخالص داخلی سالانه ثبت شد.

https://arka.am/ 

رشد شاخص فعالیت اقتصادی در ماه آوریل

نرخ رشد شاخص فعالیت اقتصادی (EAI) در ارمنستان در آوریل 2026 در مقایسه با ماه مشابه سال قبل 7.1 درصد و در مقایسه با ماه قبل از آن 6 درصد بوده است. به گزارش آرمن پرس، این مطلب در بیانیه منتشر شده توسط دولت ارمنستان ذکر شده است. در طول دوره مورد بررسی، در مقایسه با سال قبل، بخش‌های اقتصادی به شرح زیر رشد داشته‌اند: ساخت و ساز 24.7%، صنعت  11.7%، خدمات 9.1%، گردش مالی تجارت 0.1%.

در آوریل ۲۰۲۶، در مقایسه با ماه مشابه سال قبل، گردش مالی تجارت خارجی ارمنستان ۱۳.۸ درصد کاهش یافت: صادرات ۲۵.۹ درصد و واردات ۵.۸ درصد کاهش یافت. در دوره مورد بررسی، تورم در بازار مصرف جمهوری ارمنستان در مقایسه با سال قبل 5.3 درصد بوده است.

https://armenpress.am/

بدهی جمهوری ارمنستان:  14.08 میلیارد دلار

طبق گزارش کمیته ملی آمار، تا ۳۱ مارس ۲۰۲۶ بدهی نهادهای عمومی جمهوری ارمنستان به ۵,۳۱۴,۶۸۲.۶ میلیون درام رسیده است که در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۵، ۶.۶ درصد کاهش یافته است. به طور خاص، بدهی دولت جمهوری ارمنستان به ۵,۳۱۱,۵۹۳.۰ میلیون درام رسید که از این میزان، بدهی خارجی ۲,۵۱۹,۱۷۵.۸ میلیون درام بود. وام‌ها و استقراض‌های خارجی به ۱,۶۹۲,۱۳۸.۹ میلیون درام رسیده است که شامل اوراق قرضه خزانه خریداری شده توسط اشخاص غیرمقیم به میزان ۲۸۶,۶۵۲.۹ میلیون درام، و اوراق قرضه ارزی خریداری شده توسط اشخاص غیرمقیم به مبلغ ۵۴۰,۳۸۴.۰ میلیون درام بوده است.

همچنین بدهی داخلی به ۲,۷۹۲,۴۱۷.۱ میلیون درام رسید که از این میزان، ۲,۵۷۷,۷۲۱.۲ میلیون درام اوراق قرضه خزانه خریداری شده توسط ساکنان و ۲۱۴,۶۹۶.۰ میلیون درام اوراق قرضه ارزی خریداری شده توسط ساکنان بود. بدهی شهرداری‌های جمهوری ارمنستان بالغ بر 3089.6 میلیون درام بود که از این میزان، بدهی خارجی 3032.0 میلیون درام و بدهی داخلی 57.6 میلیون درام است. با در نظر گرفتن نرخ تسعیر ۳۷۷.۵۴ درام به ازای هر دلار در ۳۱ مارس ۲۰۲۶، معادل ارزی بدهی نهادهای عمومی جمهوری ارمنستان در این تاریخ ۱۴.۰۸ میلیارد دلار آمریکا خواهد بود که شامل ۶.۶۷ میلیارد دلار بدهی خارجی و ۷.۴ میلیارد دلار آمریکا بدهی داخلی است. درخور ذکر است در مقایسه با میزان بدهی ۱۳.۵۸ میلیارد دلاری در 31 مارس سال قبل، بدهی عمومی ۳.۷ درصد معادل ۴۹۶.۱ میلیون دلار آمریکا افزایش یافته است.

https://b24.am/

آمار معاملات املاک و مستغلات در  مارس 2026

طبق گزارش کمیته ملی آمار جمهوری ارمنستان در مارس ۲۰۲۶، تعداد معاملات خرید و فروش املاک و مستغلات بالغ بر ۶۳۷۲ مورد بوده است. از این رقم، ۲۷۴۱ معاملۀ ملکی در ایروان انجام شد که ۴۳% از کل معاملات را تشکیل می‌دهد.

رتبه دوم متعلق به استان کوتایک با ۹۷۰ معامله انجام شده است که 15.2% از کل معاملات را تشکیل می‌دهد. استان آرماویر با ۶۳۶ معامله و ۱0%، رتبۀ سوم و استان آرارات با ۵۰۹ معامله و 8% سهم از کل معاملات، به ترتیب در رتبه‌های سوم و چهارم قرار گرفته‌اند.  رتبه‌های بعدی به ترتیب استان لوری با ۳۱۸ معامله، استان آراگاتسوتن با ۳۲۶ معامله، استان تاووش با ۲۱۲ معامله، استان شیراک با ۲۲۳ استان گغارگونیک با ۱۸۰ معامله، استان سیونیک با ۱۶۹ معامله و استان وایوتس‌جور با ۸۸ معامله ملکی بوده ثبت شده است.

https://b24.am/

تصویب توافقنامه کشورهای مشترک‌المنافع در زمینۀ تولید ماشین‌آلات سنگین

دولت ارمنستان توافقنامۀ «همکاری بین کشورهای مستقل مشترک المنافع در زمینۀ توسعه ماشین‌آلات سنگین مهندسی» را تصویب کرد. این توافق‌نامه در تاریخ ۵ ژوئن ۲۰۲۵ امضا شد و هدف آن ایجاد شرایط مساعد برای همکاری متقابلاً سودمند و مؤثر بین شرکت‌های کشورهای شرکت‌کننده در این توافق‌نامه در این زمینه است.

هدف این توافق‌نامه، کمک به توسعه تولید صنعتی برای بخش‌های ماشین آلات سنگین مهندسی طرفین، در درجه اول از طریق افزایش همکاری، معرفی و تبادل فناوری‌های جدید و کارآمد تولید، به‌روزرسانی نوآورانه، حفظ منابع و ایمنی محیط زیست و همچنین افزایش رقابت‌پذیری محصولات بخش‌های ذکر شده است. دولت اطمینان داده است که اجرای این توافق‌نامه شرایط مساعدی را برای همکاری بین نهادهای دولتی ذینفع طرفین، شرکت‌های صنعتی و سازمان‌های فعال در این بخش، برای معرفی و به‌کارگیری دستاوردهای علمی و فنی بخش ماشین‌آلات سنگین مهندسی در صنعت، برای حمایت از این بخش در فضای رقابتی ایجاد شده و برای تبلیغ محصولات، ایجاد خواهد کرد.

https://arm.sputniknews.ru/

محصولات کشاورزی ارمنستان با استانداردهای اروپا مطابقت دارند

وزیر اقتصاد ارمنستان، اعلام کرد که محصولات ارمنستان از نظر کیفیت با معیارهای بازار اروپا مطابقت دارند. گئورگ پاپویان گفت: ما محصولاتی تولید می‌کنیم که صد درصد کیفیت بازار اروپا را برآورده می‌کنند. او تاکید کرد که صادرکنندگان ارمنی، مشکل کیفیت را حل کرده‌اند و محصولاتشان اکنون سطح ممتازی دارند. پاپویان گفت: امروزه ما صدها هکتار مزرعه گلخانه‌ای در ارمنستان داریم که در آنها گل، گوجه‌فرنگی، خیار، فلفل، توت‌فرنگی و غیره تولید می‌شود. این محصول دارای گواهینامه کیفیت Global G.AP است در حالی که بسیاری از تولیدکنندگان اتحادیه اقتصادی اوراسیا چنین گواهینامه‌ای را کسب ننموده‌اند. حتی بسیاری از کشاورزان در کشورهای اروپایی نیز این گواهینامه را ندارند. وزیر تأکید کرد که ارمنستان امروزه گل، گوجه فرنگی، خیار، فلفل و توت فرنگی را در گلخانه‌هایی تولید می‌کند که در همه کشورهای اروپایی موجود نیست. وی همچنین خاطرنشان کرد که گلخانه‌های ارمنستان فوق مدرن و مجهز به فناوری‌های پیشرفته هستند.

https://arka.am/

استقبال تجار ارمنی و ترک از احیای تجارت بین دو کشور

در چارچوب روند عادی‌سازی روابط ارمنستان و ترکیه و با حمایت دولت‌های جمهوری ارمنستان و جمهوری ترکیه، در تاریخ ۲ ژوئن نمایندگان جامعۀ تجاری ارمنستان برای شرکت در نشستی با نمایندگان جامعۀ تجاری ترکیه، برای اولین‌بار از طریق مرز زمینی ارمنستان-ترکیه به قارص سفر کردند. در این دیدار بازرگانان دو کشور، به نمایندگی از صنایع مواد غذایی، نوشیدنی، آب معدنی، آبمیوه، میوه، دخانیات، ساختمان، گردشگری، تولید گل و سایر بخش‌ها، بر پتانسیل قابل توجه همکاری در بخش تجارت بین ارمنستان و ترکیه تأکید کردند و در مورد چشم انداز همکاری‌های آینده تبادل نظر کردند. شرکت‌کنندگان در این نشست از تکمیل فرایند اداری که امکان ثبت عنوان هر یک از دو کشور به عنوان مقصد یا کشور مبدا در حمل و نقل بار از طریق یک کشور ثالث و بالعکس را فراهم می‌کند، استقبال نمودند. علاوه بر این، بر اهمیت دسترسی به راه‌آهن آخالکالاکی (گرجستان)-قارص (ترکیه) که فرصت‌های جدیدی را برای تجارت دوجانبه و منطقه‌ای ایجاد خواهد کرد، تاکید شد.

https://armenpress.am/

انتشار مناقصۀ نوسازی شبکه برق ۶۰۰ مجتمع آپارتمانی

رومانوس پطروسیان مدیر موقت شرکت شبکه برق ارمنستان اعلام کرد در چارچوب برنامه سرمایه‌گذاری سال جاری، در تاریخ 20 مه مناقصه‌ای برای انتخاب شرکت‌های پیمانکاری جهت اجرای عملیات نوسازی و بهسازی تأسیسات برق حدود ۶۰۰ مجتمع آپارتمانی در ایروان و تعدادی از شهرک‌های بزرگ ارمنستان اعلام شده است. وی افزود این مناقصه در 7 فاز برگزار خواهد شد که تعدادی از مناطق اداری ایروان و همچنین شهرهای بزرگ و شهرک‌های استان کوتایک، گغارگونیک، شیراک و لوری را پوشش می‌دهد. پیش از این توافق‌نامه‌های قراردادی با بودجه‌ای حدود ۱۶ میلیارد درام و همچنین قراردادهایی برای خرید تجهیزات برقی و مواد به ارزش بیش از ۱۲ میلیارد درام امضا شده است. بودجه کل برنامه سرمایه‌گذاری شرکت شبکه‌ برق ارمنستان برای سال 2026 ، حدود ۴۶.۷ میلیارد درام ارمنستان (بدون احتساب مالیات بر ارزش افزوده) است. از این رقم حدود ۶۰۰ میلیون درام برای تعمیر و بهبود شبکه برق‌رسانی و حدود ۶۰۰ ساختمان آپارتمانی در بودجۀ این شرکت پیش‌بینی شده است.

https://armenpress.am/

رشد بخش ارتباطات و مخابرات طی سه‌ماهه نخست 2026

طبق گزارش کمیته ملی آمار جمهوری ارمنستان، طی ژانویه تا مارس ۲۰۲۶، درآمد بخش ارتباطات و مخابرات جمهوری ارمنستان بالغ بر ۴۲,۲۲۶.۶ میلیون درام بوده که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، نشان‌دهندۀ رشد ۴ درصدی این بخش است. به طور خاص، در رشته-فعالیت تهیه و پخش برنامه‌های رادیویی، رشد ۱.۷ درصدی ثبت شده و ارزش محصولات آن به ۴۰۳.۷ میلیون درام رسیده است. در رشته-فعالیت تهیه و پخش برنامه‌های تلویزیونی، کاهش ۴.۳ درصد اتفاق افتاد و درآمد کل فعالان این رشته به ۲۱۸۲.۴ میلیون درام رسید. در بخش مخابرات، رشد ۴.۵ درصد ثبت شده است و درآمد آن به ۳۹۶۴۰.۵ میلیون درام رسید.

https://b24.am/economy/

آغاز پروژۀ احداث آزمایشگاه ریزتراشه‌ها در ایروان

به زودی آزمایشگاه فناوری‌های پیشرفته به منظور آزمایش ریزتراشه‌ها راه‌اندازی خواهد شد. مراسم رسمی‌کلنگ‌زنی ساختمان ابررایانه‌ آزمایشگاهی در «شهر مهندسی ایروان» با حضور ادوارد موسائیلیان، بنیان‌گذار و مدیر شرکت «Integral Solutions» و وزیر صنعت فناوری‌های پیشرفته جمهوری ارمنستان، برگزار شد. موسائیلیان گفت: این شرکت در حال حاضر در زمینه طراحی ریزتراشه‌ها فعالیت می‌کند و زمانی که ابررایانه راه‌اندازی شود، انجام آزمون‌های پیش‌تولیدی را نیز آغاز خواهد کرد. به این ترتیب، ارمنستان قادر خواهد بود حدود 80% از چرخه تولید ریزتراشه‌ها را پوشش دهد.

او افزود که فرآیند تست بسیار پیچیده است، زیرا چیپ‌های مدرن (با استفاده از هوش مصنوعی) دارای تریلیون‌ها ترانزیستور هستند. به همین دلیل طراحی آن‌ها بسیار دشوار است و برای آزمایش نیز به رایانه‌های بسیار پرسرعت نیاز است؛ و نکته‌ای که کمتر از آن اهمیت ندارد، وجود متخصصان  است که تعدادشان در ارمنستان کم است. از این رو، این شرکت مهندسان باتجربه‌ای را برای کار (از جمله به‌صورت دورکاری) از خارج کشور، از جمله افراد دارای تبار ارمنی، جذب کرده است. سپس تنها مرحله‌ باقی‌مانده این است که طرح آماده برای تولید ارسال شود (که بخش عمده‌ این کارخانه‌ها در سرزمین چین یا تایوان قرار دارند)، و پس از آن به دست مشتریان نهایی برسد. موسائیلیان اعلام کرد: مشتریان هدف ما شرکت‌های بزرگ خارجی هستند، اما امکان وجود سفارش‌های داخلی از ارمنستان را نیز رد نمی‌کنیم؛ از جمله استارتاپ‌ها که برای آن‌ها فرصت‌های جدیدی ایجاد می‌شود.

برای فرآیند آزمون، این شرکت یک ابررایانه‌ جدید «Siemens» را که به‌طور مشترک با «Nvidia» توسعه یافته، تهیه کرده است. به گفته‌ موسائیلیان، این سیستم در مقایسه با نسل‌های پیشین فناوری می‌تواند سرعت آزمون را حدود دو برابر افزایش دهد. او افزود: آماده‌ایم این رایانه را  نه‌تنها برای نیازهای خودمان، بلکه برای دانشگاه‌ها نیز جهت برنامه‌های آموزشی و پژوهشی در اختیار قرار دهیم. ساخت این آزمایشگاه تا ۲.۵ سال به طول خواهد انجامید.

https://arm.sputniknews.ru/

افتتاح اولین کارخانۀ هوش مصنوعی ارمنستان

در تاریخ ۱ ژوئن، مراسم افتتاحیه رسمی اولین کارخانه هوش مصنوعی ساخته شده توسط شرکت Eleveight AI در شهر گاگارین استان گغارگونیک برگزار شد. این شرکت اولین کارخانه هوش مصنوعی NVIDIA Blackwell 3000 در این منطقه را تاسیس کرده است که ماموریت آن، ارائه خدمات محاسبات هوش مصنوعی در مقیاس بزرگ، از آموزش مدل‌های هوش مصنوعی گرفته تا کاربردهای تجاری، علمی و مهندسی، طراحی شده است. سرمایه‌گذاری در فاز اول این پروژه بالغ بر ۱۲۰ میلیون دلار است. فاز اول کارخانه هوش مصنوعی گاگارین، دارای ۵۱۲ پردازنده گرافیکی است. این مرکز در حال حاضر با ۱.۲ مگاوات برق کار می‌کند. قرار است در آینده این میزان به ۵ مگاوات و در فاز نهایی به ۳۵ مگاوات افزایش یابد. این توسعه امکان چند برابر کردن پتانسیل محاسباتی مرکز، استقرار هزاران پردازنده هوش مصنوعی نسل جدید و تشکیل یک مرکز زیرساخت هوش مصنوعی منطقه‌ای را فراهم می‌کند.

آرمان الکسانیان، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل Eleveight AI گفت: در عصر هوش مصنوعی، قدرت محاسباتی به یک زیرساخت استراتژیک تبدیل شده است. ارمنستان نه تنها باید از این تغییرات پیروی کند، بلکه باید در شکل‌گیری آنها نیز مشارکت داشته باشد. Eleveight AI دقیقاً برای همین هدف ایجاد شده است: ساخت یک زیرساخت هوش مصنوعی در سطح جهانی در منطقه و قرار دادن ارمنستان در نقشه فناوری جهانی. زیرساخت پیشرفته با استفاده از استانداردهای معماری مرجع NVIDIA ساخته شده است، به این معنی که شرکت‌های فناوری بین‌المللی و تیم‌های تحقیقاتی می‌توانند پروژه‌های AI خود را بدون مشکلات فنی اضافی در ارمنستان اجرا کنند.

این پروژه علاوه بر قدرت تکنولوژیکی استثنایی، بر اساس اصل مسئولیت‌پذیری زیست‌محیطی بنا شده است. زیرساخت‌ها بر اساس مدل «ردپای شیمیایی صفر» کار می‌کنند. به لطف آب و هوای کوهستانی مرتفع گاگارین و راه‌حل‌های مهندسی برای جریان هوا، این سیستم به مدت ۱۱ ماه از سال از مکانیسم‌های خنک‌کننده طبیعی استفاده می‌کند و استفاده از عوامل خنک‌کننده شیمیایی را از بین می‌برد. این شرکت همچنین دارای نیروگاه‌های خورشیدی اختصاصی خود است که کنترل کامل بر انرژی پاک مورد استفاده و پایداری بلندمدت را تضمین می‌کند. با تأکید بر نوآوری و کمک به حاکمیت فناوری و توسعه اکوسیستم ارمنستان، Eleveight AI قصد دارد 20 درصد از کل قدرت محاسباتی خود را در اختیار دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی و طرح‌های غیرانتفاعی ارمنستان قرار دهد تا پتانسیل استعدادهای محلی را محقق کرده و نوآوری‌های علمی را ارتقا دهد. در مراسم افتتاحیه رسمی‌کارخانه هوش مصنوعی، مخیتار هایراپتیان، وزیر صنایع پیشرفته ارمنستان نیز حضور داشت.

https://armenpress.am/

واگذاری راه‌آهن ارمنستان به یک کنسرسیوم فراملی همچنان در دستور کار است

دبیر شورای امنیت ارمنستان اعلام کرد که موضوع واگذاری راه‌آهن ارمنستان به کنسرسیومی متشکل از کشورهای دیگر همچنان در دستور کار دولت باقی مانده است. مهر گریگوریان تاکید کرد برای اینکه در ساختارهای منطقه‌ای مزیت رقابتی به دست بیاوریم، باید تا حد امکان سریع عمل کنیم و هرچه سریع‌تر زیرساخت‌ها را بسازیم یا بازسازی کنیم. در اینجا عامل مهم، سرعت است؛ اینکه کدام طرف بتواند سریع‌تر زیرساخت‌های خود را توسعه دهد. وی ضمن اشاره به موضوع بازسازی زیرساخت‌های ریلی در بخش‌های یراسخ و آخوریک، تاکید کرد که مذاکرات با مسکو همچنان ادامه دارد. وی همچنین اعلام کرد که این بخش‌ها از طریق بودجه دولتی ارمنستان نیز بازسازی خواهند شد. گریگوریان توضیح داد: توسعه زیرساخت‌ها را صرفاً به یک بخش محدود نمی‌دانیم، بلکه آن را دربرگیرنده کل شبکه زیرساختی کشور می‌بینیم. دولت ارمنستان در گام نخست تلاش می‌کند مزیت رقابتی ایجاد کند، زیرساخت‌ها را به جریان بیندازد، در آن‌ها سرمایه‌گذاری اولیه انجام دهد و سپس از این مسیرها استفاده شود تا کالاها و خدمات تا حد امکان از طریق ارمنستان عبور کنند.

https://tert.am/