اخبار اقتصادی زیمبابوه، بوتسوانا و زامبیا
گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشورهای زیمبابوه، بوتسوانا و زامبیا در هفتۀ دوم اردیبهشت ماه 1405 مندرج در روزنامهها و رسانههای این کشورها به شرح زیر ارائه میگردد.
زیمبابوه
آغاز عصری نو در فرآوری مواد معدنی با صدور نخستین محموله سولفات لیتیوم زیمبابوه به چین
شرکت لیتیوم پراسپکت زیمبابوه (Prospect Lithium Zimbabwe) اولین محموله سولفات لیتیوم خود را با موفقیت صادر کرد که نقطه عطفی تاریخی برای زیمبابوه به شمار میرود؛ چرا که این کشور وارد مرحله تولید محصولات لیتیومی فرآوری شده به جای صادرات مواد خام شده است. این پیشرفت حاصل فعالیت کارخانه فرآوری با سرمایه گذاری ۴۰۰ میلیون دلار در معدن لیتیوم «آرکادیا» است و با سیاست دولت مبنی بر ارتقای ارزش افزوده مواد معدنی و صنعتیسازی همسو میباشد. این نخستین صادرات، گامی مهم در جهت افزایش حفظ ارزش اقتصادی در بخش معدن کشور محسوب میشود.
دولت امرسون منانگاگوا، برای تغییر رویکرد از صادرات مواد معدنی خام به فرآوری داخلی فشار آورده است که شامل ممنوعیت صادرات کنسانتره لیتیوم در اوایل سال جاری نیز میشود. یک سیستم سهمیهبندی به طور موقت معرفی شده است تا شرکتها ظرفیت فرآوری خود را ایجاد کنند و انتظار میرود انتقال کامل به این سیستم تا سال ۲۰۲۷ انجام شود. سولفات لیتیوم در تولید باتری و سایر صنایع کاربرد دارد و هماکنون زیمبابوه در حال تبدیل شدن به یک بازیگر کلیدی در حرکت جهانی به سوی انرژیهای پاک است.
https://www.heraldonline.co.zw/zimbabwe-s-first-export-marks-a-new-era-in-mineral-beneficiation/-regime/
فراخوان زیمبابوه و بوتسوانا برای تبدیل دیپلماسی به شکوفایی اقتصادی
زیمبابوه و بوتسوانا ترغیب شدهاند تا از توافقات دیپلماتیک فراتر رفته و بر دستاوردهای واقعی اقتصادی نظیر تولید، تجارت و اشتغالزایی تمرکز کنند. مقامات حاضر در «مجمع تجاری زیمبابوه و بوتسوانا» در بولاوایو تأکید کردند که توافقنامههای تجاری موجود، از جمله دسترسی بدون تعرفه برای کالاهای دارای محتوای محلی، به اندازه کافی مورد بهرهبرداری قرار نگرفتهاند. علیرغم روابط دوستانه مستحکم، حجم مبادلات تجاری میان دو کشور همچنان نسبتاً پایین است که نشاندهنده نیاز به همکاریهای اقتصادی عمیقتر میباشد.
هر دو کشور بخشهای کلیدی از جمله کشاورزی، معدن، تولید، گردشگری و ایجاد ارزش افزوده را به عنوان حوزههای همکاری شناسایی کردند. رهبران دو کشور بر ضرورت تغییر رویکرد از تجارت ساده کالا به سمت ایجاد زنجیرههای ارزش یکپارچه و سیستمهای تولید مشترک تأکید ورزیدند. همچنین بخش خصوصی تشویق شد تا نقشی پیشرو در تبدیل فرصتها به قراردادهای تجاری واقعی ایفا کند.
https://www.heraldonline.co.zw/zimbabwe-botswana-challenged-to-turn-diplomacy-into-prosperity/
اتحادیه اروپا در نمایشگاه ZITF 2026، گسترش سرمایهگذاری در زیمبابوه را به نمایش گذاشت
نمایشگاه بینالمللی تجارت زیمبابوه ۲۰۲۶ بستری راهبردی برای اتحادیه اروپا فراهم کرده است تا ردپای رو به رشد سرمایهگذاری و توسعه خود را در زیمبابوه به نمایش بگذارد، نمایندگان اتحادیه اروپا گفتند که شرکت آنها در نمایشگاه تجاری امسال نشان دهنده تعهد عمیقتر به تحول اقتصادی زیمبابوه از طریق سرمایهگذاریهای هدفمند، نوآوری و مشارکت است. این اتحادیه در بیانیهای اعلام کرد: «دروازه جهانی چیزی بیش از یک استراتژی سرمایهگذاری است، بلکه یک چارچوب مشارکت بلندمدت است که برای حمایت از اولویتهای توسعه زیمبابوه به شیوهای پایدار و فراگیر طراحی شده است. ما بر بخشهایی تمرکز میکنیم که رشد را آزاد و شغل ایجاد میکنند و موجب تقویت تابآوری میشود؛ به ویژه در انرژی، کشاورزی، اتصال دیجیتال و زیرساخت.» ابتکار دروازه جهانی، استراتژی سرمایهگذاری خارجی شاخص اتحادیه اروپا، در حال حاضر از طریق تعدادی از پروژههای با تأثیر بالا در زیمبابوه در حال شکلگیری است. از این جمله میتوان به احیای سد کاریبا، یک دارایی حیاتی انرژی ناشی از تولید برق آبی منطقهای، اشاره کرد. اتحادیه اروپا همچنین در حال هدایت سرمایهگذاری در کشاورزی است و در حال حاضر ۲۶ میلیون یورو برای تقویت زنجیرههای ارزش و ترویج توسعه تجارت کشاورزی اختصاص داده شده است.
https://www.heraldonline.co.zw/eu-showcases-expanded-zimbabwe-investment-footprint-at-2026-zitf/
افزایش حجم تولیدات نشنال فودز پس از توسعه کارخانه به ارزش ۲۲.۷ میلیون دلار
پس از راهاندازی سه کارخانه تولیدی جدید در هراره در ماه مه سال گذشته، آقای مایک لاشبروک، مدیر اجرایی شرکت هلدینگ ملی مواد غذایی (وابسته به نسله سوییس) میگوید که این شرکت در حال ثبت رشد حجم تولید قوی ناشی از افزایش ظرفیت تولید است. این توسعه شرکت را در موقعیتی قرار داده است که میتواند واردات را جایگزین کند و در عین حال تمرکز خود را به طور فزایندهای به سمت بازارهای صادراتی تغییر دهد. رئیسجمهور منانگاگوا کارخانههای جدید پاستا، بیسکویت و غلات را به عنوان بخشی از یک سرمایهگذاری مشترک ۲۲.۷ میلیون دلاری راهاندازی کرد، اقدامی که گامی مهم در تقویت طیف محصولات ملی مواد غذایی و ارتقای شرکت به زنجیره ارزش در تولید مواد غذایی بود. آقای لاشبروک (مدیر سویسی شرکت) گفت رشد کشاورزی محلی دلگرمکننده بوده و برای حفظ ابتکارات ارزشافزوده حیاتی است.
https://www.heraldonline.co.zw/national-foods-volumes-grow-after-us227-million-plant-expansion/
تلاش زیمبابوه برای جذب سرمایهگذاری در ارزشافزوده معدنی پس از ممنوعیت صادرات خام
زیمبابوه پس از ممنوعیت صادرات مواد معدنی خام و کنسانتره لیتیوم، اکنون خواستار سرمایهگذاری بیشتر در بخش فرآوری و پالایش مواد معدنی است. کنستانتینو چیونگا، معاون رئیسجمهور، در جریان نمایشگاه بینالمللی تجاری زیمبابوه اظهار داشت که این کشور قصد دارد به سمت ارزشافزوده، صنعتیسازی و تولید حرکت کند تا بهرهوری بیشتری از منابع خود داشته باشد.دولت همچنین با بهبود زیرساختهای انرژی و تشویق همکاری بین بخش صنعت و مؤسسات تحقیقاتی، از این تغییر رویکرد حمایت میکند. با توجه به تقاضای بالای جهانی برای موادی مانند لیتیوم و کروم، زیمبابوه در حال ترویج سرمایهگذاری در تولید انرژی و فولاد است تا رشد اقتصادی را تقویت کرده و نقش بخش معدن را در اقتصاد ملی مستحکمتر کند.
https://english.news.cn/africa/20260423/f012b019469147d49410650489873ad4/c.html
تلاش تولیدکنندگان زغالسنگ برای گسترش بازارهای هدف
تولیدکنندگان زغالسنگ در زیمبابوه، با تکیه بر قیمتهای بالای جهانی و افزایش تقاضا، بر گسترش بازارهای داخلی و منطقهای تمرکز کردهاند تا سطح تولید و سودآوری خود را ارتقا دهند. زغالسنگ همچنان نقشی حیاتی در صنایع کلیدی همچون تولید برق، فولادسازی و تولید فرومروم ایفا میکند و به همین دلیل، محوری اساسی برای رشد صنعتی این کشور محسوب میشود.
اگرچه صادرات این محصول در حال رشد است، اما تقاضای داخلی همچنان بخش عمده مصرف را به خود اختصاص داده که محرک اصلی آن نیروگاه حرارتی هوانگه (Hwange) است. در همین حال، تولیدکنندگانی مانند «ماکومو ریسورسز» (Makomo Resources) در حال بررسی روشهای ایجاد ارزش افزوده از طریق «تولید کُک» هستند. انتظار میرود این بخش با بهرهگیری از قیمتهای مطلوب جهانی و گسترش استراتژیک بازار، نقش پررنگتری در رشد اقتصادی و درآمدهای ارزی کشور ایفا کند.
https://www.heraldonline.co.zw/coal-producers-pivot-to-new-markets-to-lift-output-margins/?from=herald
بوتسوانا
فرآوری مواد معدنی در بوتسوانا: اهرمیکلیدی برای صنعتیسازی آفریقا
بوتسوانا در حال تغییر رویکرد از صادرات مواد معدنی خام به فرآوری آنها در داخل کشور است تا از این طریق به صنعتیسازی شتاب ببخشد، ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند و وابستگی خود به الماس را کاهش دهد. این کشور همچنین با بهرهگیری از طیف گستردهای از مواد معدنی خود، از جمله مس، نیکل، لیتیوم و عناصر کمیاب خاکی که برای فناوریهای سبز جهانی حیاتی هستند، از طریق توسعه زیرساختها و طرحهای بهینهسازی الماس (Beneficiation)، فرآوری داخلی را ترویج میکند.
دولت اصلاحاتی را معرفی کرده است که بر اساس آن، مالکیت ۲۴ درصدی محلی در پروژههای معدنی جدید الزامی است تا مشارکت شهروندان افزایش یافته و از رشد فراگیر حمایت شود. همزمان، بوتسوانا در حال سرمایهگذاری در بخش نوآوری، نظیر اکتشاف معدنی مبتنی بر هوش مصنوعی و روشهای استخراج سازگار با محیط زیست است. با وجود این پیشرفتها، چالشهایی مانند بیکاری، شکافهای زیرساختی و کمبود نیروی متخصص همچنان باقی است که تلاشهایی برای رفع آنها از طریق پروژههای انرژی تجدیدپذیر، آموزش و مراکز نوآوری در حال انجام است.به طور کلی، استراتژی بوتسوانا بر تنوعبخشی به اقتصاد، تقویت ظرفیتهای صنعتی و تثبیت جایگاه این کشور به عنوان یک بازیگر کلیدی در زنجیرههای ارزش پایدار مواد معدنی در جنوب آفریقا و فراتر از آن استوار است.
https://www.capmad.com/mining-en/mineral-processing-in-botswana-a-key-lever-for-african-industrialization
بوتسوانا بهدنبال افزایش سقف بدهی در پی رکود بازار الماس
بوتسوانا قصد دارد سقف بدهی خود را از ۴۰ درصد به ۶۰ درصد تولید ناخالص داخلی افزایش دهد تا فشارهای اقتصادی ناشی از رکود طولانیمدت بازار جهانی الماس را مدیریت کند. وزیر دارایی، ندابا گائولاته اعلام کرد که هدف از این اقدام ایجاد انعطافپذیری در دوران فشار اقتصادی است، نه افزایش فوری میزان استقراض. رکود در بخش الماس که نقش اساسی در اقتصاد این کشور دارد، باعث کاهش رشد اقتصادی در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ شده است. الماس حدود یکسوم درآمد دولت و ۷۵ درصد درآمد ارزی بوتسوانا را تشکیل میدهد.
این پیشنهاد در حالی مطرح شده که احتمال عبور از سقف فعلی بدهی وجود دارد. پیشتر صندوق بینالمللی پول نیز افزایش سقف بدهی را توصیه کرده بود. همچنین، اساندپی گلوبال اخیراً رتبه اعتباری بوتسوانا را به دلیل تداوم ضعف در بازار الماس کاهش داده است.
https://www.zotuscity.com
بوتسوانا و جمهوری دموکراتیک کنگو روابط نظامی را تعمیق میبخشند
بوتسوانا و جمهوری دموکراتیک کنگو پس از گفتگوهای سطح بالا بین مقامات دفاعی خود، برای تقویت همکاریهای نظامی توافق کردند. این مشارکت بر آموزشهای مشترک، تبادل اطلاعات و پاسخهای هماهنگ به چالشهای امنیتی منطقه متمرکز خواهد بود که نشاندهنده تعهد به تقویت ثبات در سراسر منطقه است.
هر دو کشور بر اهمیت صلح در جمهوری دموکراتیک کنگو برای ثبات کلی و رشد اقتصادی منطقه، به ویژه در جامعه توسعه جنوب آفریقا (SADC)، تأکید کردند. برنامههایی برای تدوین یک چارچوب رسمی که راهنمای همکاریها باشد، از جمله مقابله با جنایات فرامرزی و تقویت همکاریهای نهادی، در دست اجرا است. این توافقنامه بر اهمیت روزافزون مشارکتهای منطقهای در حفظ امنیت و حمایت از توسعه در سراسر آفریقا تأکید میکند.
https://dailynews.gov.bw/news-detail/91201
امضای شش قرارداد همکاری میان رواندا و بوتسوانا
پل کاگامه و دوما بوکو در جریان سفر رسمی کاگامه به گابورون، رهبری مراسم امضای شش توافقنامه همکاری را بر عهده داشتند. هدف از این توافقنامهها تقویت روابط دیپلماتیک و اقتصادی میان دو کشور است. هر دو رهبر بر اهمیت همکاری با یکدیگر برای رشد و توسعه مشترک تأکید کردند. بوکو اظهار داشت که بوتسوانا و رواندا میتوانند درسهای ارزشمندی از یکدیگر بیاموزند. وی به بخشهایی نظیر آموزش، مراقبتهای بهداشتی، کشاورزی و امنیت غذایی اشاره کرد.در این دیدار همچنین درباره توانمندسازی جوانان، توسعه ورزش و ایجاد اشتغال بحث و تبادل نظر شد. توسعه زیرساختها و اتصال منطقهای به عنوان اولویتهای اصلی شناسایی شدند. این بازدید نشاندهنده تعهد هر دو ملت به مشارکتهای قویتر در سطح قاره آفریقا است.
کاگامه گفت این توافقنامهها برای رفع موانع سرمایهگذاری طراحی شدهاند. وی خاطرنشان کرد که هر دو کشور نه تنها در دوستی، بلکه در اهداف مشترک نیز سهیم هستند. رهبران دو کشور درباره بهبود همکاری در حوزههای هوانوردی و اتصال هوایی گفتگو کردند. گردشگری، حملونقل و آموزش نیز در قراردادهای امضا شده گنجانده شدهاند. انتظار میرود تسهیل صدور روادید و اصلاحات مالیاتی از رشد کسبوکارها حمایت کند. هدف از این اقدامات، ایجاد محیطی قابل پیشبینیتر برای سرمایهگذاری است. سفر کاگامه از جمله اولین سفرهای رسمی دولتی است که بوکو از سال ۲۰۲۴ میزبانی کرده است. این بازدید بر تلاشهای بوتسوانا برای گسترش پیوندهای دیپلماتیک و اقتصادی در سراسر آفریقا تأکید میکند.
https://www.africanews.com/2026/05/07/rwanda-botswana-sign-six-cooperation-deals/
زامبیا
کنگو و زامبیا به سمت تسهیل روابط تجاری
زامبیا و جمهوری دموکراتیک کنگو در حال افزایش تلاشهای خود برای اجرای «رژیم تجاری تسهیلشده» (STR) هستند؛ سیستمی که برای آسانتر کردن تجارت فرامرزی، بهویژه برای تجار در مقیاس کوچک، طراحی شده است. این ابتکار بر کاهش موانع بوروکراتیک، سادهسازی تشریفات گمرکی و اطمینان از بهرهمندی تجار از تعرفههای ترجیحی تمرکز دارد. مقامات هر دو کشور، STR را ابزاری تحولآفرین توصیف کردهاند که کارایی تجاری و شمول اقتصادی را افزایش میدهد.
این برنامه بهویژه برای زنان و جوانانی که در تجارت فرامرزی غیررسمی فعالیت میکنند حائز اهمیت است، زیرا هدف آن رسمیسازی و حمایت از فعالیتهای اقتصادی آنهاست. پس از سالها مذاکره، اکنون هر دو دولت به سمت اجرای کامل حرکت میکنند که نشاندهنده یکپارچگی اقتصادی منطقهای قویتر است. انتظار میرود با بهبود شرایط تجاری و دسترسیپذیری، این رژیم تجاری باعث رونق اقتصادهای محلی، افزایش حجم تجارت و تقویت همکاریهای اقتصادی بین دو کشور همسایه شود.
https://diggers.news/business/2026/04/29/congo-zambia-move-to-implement-simplified-trade
هزینه ۳۴ میلیون دلار برای حفاظت از محیط زیست در زامبیا
در طول پنج سال گذشته، بیش از ۳۴ میلیون دلار در مناطق تحت حفاظت محیط زیست در زامبیا سرمایهگذاری شده است. این رقم که فراتر از تعهدات اولیه است، نشاندهنده اعتماد روزافزون به بخش گردشگری این کشور میباشد. این بودجه توسط سازمان «آفریکن پارکس» (African Parks) تامین شده و منجر به بهبود زیرساختها، حفاظت از حیات وحش و تقویت معیشت جوامع محلی شده است. رادنی سیکومبا، وزیر گردشگری، اظهار داشت که این موفقیت نشاندهنده تأثیر مثبت مشارکتهای بخش عمومی و خصوصی است. وی افزود اصلاحات دولتی از سال ۲۰۲۱، باعث تشویق بخش خصوصی به مشارکت بیشتر و کاهش وابستگی اقتصاد کشور به صنعت معدن شده است.همچنین سازمان آفریکن پارکس گزارش داده است که سالانه حدود ۱۷ میلیون دلار در زامبیا سرمایهگذاری میکند که این اقدام به بهبود امنیت، احیای جمعیت حیات وحش و افزایش مشارکت جوامع محلی از طریق طرحهای تقسیم درآمد کمک شایانی کرده است.
https://www.daily-mail.co.zm/2026/04/20/34m-investment-in-conservation-partnerships/
گزارشها از تهدید دولت ترامپ مبنی بر قطع داروهای اچآیوی زامبیا در صورت عدم پذیرش خواستهها
طبق گزارشهای منتشر شده، دولت دونالد ترامپ در حال بررسی قطع کمکهای مربوط به اچآیوی/ایدز به کشور زامبیا است؛ اگر این کشور با مجموعهای از خواستهها، از جمله اعطای دسترسی گستردهتر به منابع معدنی خود مانند مس، کبالت و لیتیوم به آمریکا موافقت کند.
زامبیا به شدت به حمایتهای برنامه پِپفار وابسته است که حدود ۴۲ درصد از داروهای اچآیوی این کشور را تأمین میکند. در حدود ۱.۳ میلیون نفر به این داروها وابسته هستند و این بدان معناست که هرگونه کاهش در این کمکها میتواند پیامدهای وخیمی برای سلامت عمومی داشته باشد.
در توافق پیشنهادی، بودجه سلامت ایالات متحده کاهش مییابد و در مقابل، زامبیا موظف به افزایش مشارکتهای مالی خود و اجازه دسترسی بیشتر به بخش معدن خواهد بود. چنانچه زامبیا با این شرایط موافقت نکند، ایالات متحده ممکن است کمکهای خود را به میزان قابلتوجهی قطع کند که این امر ترس از وقوع یک بحران بهداشتی احتمالی را برانگیخته است.
https://www.independent.co.uk/news/world/americas/us-politics/trump-zambia-hiv-aids-marco-rubio-b2940365.html
چین و زامبیا توافقنامه همکاری توسعه امضا کردند
چین و زامبیا توافقنامه همکاری توسعهای امضا کردند که بر اساس آن چین بودجهای بلاعوض برای حمایت از پروژههای مختلف ارائه خواهد کرد. هان جینگ، سفیر چین، این توافقنامه را بازتابی از روابط دوجانبه قوی دانست و بر حمایت مستمر چین از برنامههای توسعه زامبیا تأکید کرد. این مشارکت شامل کمکهای مالی و همچنین همکاریهای فنی است.
علاوه بر تأمین بودجه، چین به طور فعال از طریق طرحهای ظرفیتسازی، از جمله آموزش صدها مقام دولتی و متخصص، از زامبیا حمایت کرده است. سیتومبکو موسوکوتوانه، وزیر دارایی، از این توافق استقبال کرد و اظهار داشت که هر دو کشور برای شناسایی پروژههای اولویتدار با یکدیگر همکاری خواهند کرد. انتظار میرود این همکاری باعث ارتقای صنعتیسازی، تنوع اقتصادی و مدرنسازی بلندمدت در زامبیا شود.
https://macaubusiness.com/china-zambia-sign-development-cooperation-agreement/
مخالفت زامبیا با توافق بهداشتی و معدنی ایالات متحده
زامبیا پیشنهاد ایالات متحده را که بودجه بهداشتی را به دسترسی به مواد معدنی حیاتی مرتبط میکرد، رد کرد. گزارش شده است که ایالات متحده تا سقف ۲ میلیارد دلار حمایت بهداشتی طی پنج سال را پیشنهاد داده بود، اما زامبیا به مفاد اشتراکگذاری دادهها و تلاش برای گره زدن توافقات بهداشتی به دسترسی معدنی اعتراض کرد. مقامات گفتند که هر دو توافق باید بهطور مستقل مذاکره شوند.
زامبیا همچنین ابراز نگرانی کرد که توافق معدنی میتواند به نفع شرکتهای آمریکایی و به ضرر منافع ملی تمام شود. این اختلاف نشاندهنده عزم این کشور برای محافظت از حاکمیت، حریم خصوصی شهروندان و کنترل بر منابع طبیعی استراتژیک است. نگرانیهای مشابهی در سایر کشورهای آفریقایی نیز در حال شکلگیری است.
https://africa.businessinsider.com/local/markets/zambia-wants-us-deal-tying-health-funding-to-strategic-minerals-access-to-be/szefnmx
گسترش مشارکتهای اقتصادی جهانی زامبیا
وزیر هایمبه به پارلمان اعلام کرد که تعاملات بینالمللی اخیر زامبیا در بلژیک، سوئد، ژاپن و گینه استوایی، برنامه دیپلماسی اقتصادی این کشور را تقویت کرده است. زامبیا در این بازدیدها فرصتهای سرمایهگذاری در مواد معدنی حیاتی، انرژیهای تجدیدپذیر، زیرساختها و کریدورهای تجاری را ترویج کرد.
مقامات میگویند این نشستها اعتماد سرمایهگذاران را بهبود بخشیده و کانالهای جدیدی برای همکاری گشوده است. زامبیا همچنین پروژههایی مانند زنجیره ارزش باتری با جمهوری دموکراتیک کنگو و کریدور حملونقل لوبیتو را برجسته کرد. این تعاملات زامبیا را به عنوان یک قطب اقتصادی منطقهای نوظهور معرفی میکند.
https://www.lusakatimes.com/2026/05/06/international-engagements-increase-invest-potential-for-zambia/