اخبار اقتصادی بنگلادش
گزیده اخبار اقتصادی بنگلادش در هفته دوم فروردین ماه 1405 مندرج در روزنامهها و سایر رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد:
ورود نفتکش حامل 30 هزار تن گازوئیل از مالزی به بندر چیتاگونگ
یک نفتکش حامل 30 هزار تن گازوئیل از مالزی به بندر چیتاگونگ بنگلادش رسید؛ اقدامیکه در راستای تقویت ذخایر سوخت و کاهش فشار بر بازار داخلی انجام شده است. این محموله در شرایطی وارد کشور شده که بنگلادش با نگرانیهایی درباره تأمین انرژی و اختلال در زنجیره واردات سوخت بهدلیل تحولات جهانی مواجه است. بر اساس گزارشها، این گازوئیل از طریق قراردادهای بینالمللی تأمین شده و بهمنظور حفظ پایداری عرضه سوخت در بازار داخلی تخلیه و توزیع خواهد شد. مقامات اعلام کردهاند که ورود این محموله میتواند به بهبود وضعیت تأمین سوخت، بهویژه در بخش حملونقل و تولید انرژی، کمک کند. این در حالی است که دولت بنگلادش همزمان به دنبال تنوعبخشی به منابع واردات و افزایش ذخایر استراتژیک سوخت برای مقابله با ریسکهای ناشی از بحرانهای ژئوپلیتیکی است.
https://thefinancialexpress.com.bd/trade/tanker-carrying-30000-tonnes-of-diesel-from-malaysia-reaches-ctg-por
خروج 234 میلیارد دلار سرمایه از بنگلادش طی سالهای 2009 تا 2023
بر اساس یک گزارش تازه، در فاصله سالهای 2009 تا 2023 حدود 234 میلیارد دلار سرمایه از بنگلادش بهصورت غیرقانونی از کشور خارج شده است؛ رقمیکه نگرانیهای جدی درباره سلامت نظام مالی و اقتصادی ایجاد کرده است. این گزارش نشان میدهد که بخش قابل توجهی از این خروج سرمایه از طریق روشهایی مانند کم اظهاری صادرات، بیشاظهاری واردات و انتقالهای غیررسمی مالی صورت گرفته است. کارشناسان اقتصادی معتقدند که این حجم از خروج سرمایه، فشار مضاعفی بر ذخایر ارزی وارد کرده و میتواند ثبات اقتصاد کلان کشور را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین این پدیده باعث کاهش سرمایهگذاری داخلی، محدود شدن رشد اقتصادی و افزایش نابرابری در کشور شده است. تحلیلگران تأکید میکنند که برای مقابله با این روند، تقویت نظارت مالی، شفافیت در تجارت خارجی و اصلاح سیاستهای ارزی ضروری است.
https://thefinancialexpress.com.bd/economy/234b-laundered-during-2009-23
تردید درباره ادامه فعالیت پالایشگاه بنگلادش بهدلیل عدم قطعیت در تأمین نفت خام
در پی افزایش عدم قطعیت در تأمین نفت خام، ادامه فعالیت پالایشگاه «ایسترن ریفاینری» بهعنوان تنها پالایشگاه دولتی بنگلادش با ابهامات جدی روبهرو شده است. این وضعیت عمدتاً ناشی از نوسانات بازار جهانی انرژی و اختلال در زنجیره تأمین نفت خام است که روند واردات را با مشکل مواجه کرده است. به گفته مقامات مرتبط، هرگونه وقفه در تأمین خوراک این پالایشگاه میتواند مستقیماً بر میزان تولید فرآوردههای نفتی تأثیر گذاشته و عرضه سوخت در بازار داخلی را با چالش همراه کند. این پالایشگاه نقش کلیدی در تأمین نیازهای انرژی کشور دارد و کاهش یا توقف فعالیت آن میتواند فشار قابل توجهی بر سیستم توزیع سوخت وارد کند. کارشناسان حوزه انرژی هشدار میدهند که وابستگی بالای بنگلادش به واردات نفت خام، این کشور را در برابر نوسانات و بحرانهای بینالمللی آسیبپذیر کرده است. در همین حال، دولت بنگلادش در حال بررسی گزینههای مختلف برای تضمین تأمین پایدار نفت خام و کاهش ریسک اختلال در تولید است تا از بروز بحران در بازار داخلی جلوگیری کند.
https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/crude-supply-uncertainty-casts-doubt-over-eastern-refinery-operations-after-6
ابهام در ماجرای 6 کشتی بنگلادشی؛ تأیید عبور توسط ایران در حالیکه 5 کشتی وجود خارجی ندارند
در حالی که ایران مجوز عبور 6 کشتی حامل سوخت بنگلادش از تنگه هرمز را صادر کرده، گزارشها نشان میدهد که اطلاعات مربوط به این کشتیها با ابهامات جدی همراه است و حتی گفته میشود 5 مورد از این کشتیها عملاً وجود خارجی ندارند یا مشخصات آنها دقیق نبوده است. بر اساس اظهارات سفیر ایران در داکا، شورای امنیت این کشور با عبور این کشتیها موافقت کرده، اما در ابتدا به دلیل نبود اطلاعات دقیق، شناسایی آنها امکانپذیر نبوده است. پس از آن، دولت بنگلادش مشخصات این کشتیها را در اختیار تهران قرار داده است. گزارشها حاکی است که فهرست ارائه شده از سوی مقامات بنگلادش بر اساس برنامههای قدیمی یا اطلاعات ناقص تهیه شده و همین موضوع باعث شده برخی از کشتیهای اعلام شده در عمل وجود نداشته باشند یا در مسیر نباشند. این در حالی است که این کشتیها عمدتاً حامل گاز طبیعی مایع (LNG) از قطر و نفت خام از عربستان هستند و عبور آنها از تنگه هرمز برای تأمین انرژی بنگلادش اهمیت حیاتی دارد. با وجود این ابهامات، ایران اعلام کرده که مانعی برای عبور کشتیهای بنگلادشی وجود ندارد و همکاری کامل برای تسهیل تردد آنها ادامه خواهد داشت. این تحولات در شرایطی رخ میدهد که جنگ و ناامنی در خاورمیانه، مسیر حیاتی تنگه هرمز را با اختلال مواجه کرده و نگرانیها درباره تأمین انرژی در بنگلادش را افزایش داده است.
https://www.tbsnews.net/bangladesh/energy/iran-clears-way-six-bangladesh-ships-five-though-non-existent-1400401
جایزه برای گزارش احتکار و قاچاق سوخت در بنگلادش
دولت بنگلادش برای مقابله با احتکار و قاچاق سوخت اعلام کرده به افرادی که اطلاعات دقیق و قابلاعتماد ارائه دهند، تا سقف 100 هزار تاکا (حدود 830 دلار) پاداش پرداخت میکند؛ اقدامیکه در پی نگرانی از ایجاد کمبود مصنوعی در بازار سوخت اتخاذ شده است. این طرح بخشی از برنامه گسترده دولت برای کنترل بازار انرژی است و همزمان تیمهای نظارتی در سراسر کشور تشکیل شدهاند تا بر توزیع و ذخیرهسازی سوخت نظارت کنند و از سوءاستفاده برخی فعالان جلوگیری شود. همچنین دولت با راهاندازی تیمهای مشترک شامل نیروهای اداری و امنیتی و استفاده از دادگاههای سیار، تلاش دارد با احتکارکنندگان برخورد قانونی کرده و از اختلال در تأمین سوخت جلوگیری کند. این اقدامات در حالی انجام میشود که نگرانی از بحران سوخت و افزایش تقاضا، احتمال سوءاستفاده و ذخیرهسازی غیرقانونی را افزایش داده و دولت را به سمت سیاستهای سختگیرانهتر سوق داده است.
https://www.tbsnews.net/bangladesh/govt-announces-tk1-lakh-reward-information-fuel-hoarding-smuggling-1397436
بنگلادش در فهرست کشورهای در معرض خطر بالای تداوم جنگ خاورمیانه
بنگلادش در کنار چند اقتصاد آسیایی از جمله پاکستان و سریلانکا، در صورت تداوم درگیریها در خاورمیانه با ریسکهای فزاینده اقتصادی روبهرو خواهد شد. وابستگی بالای این کشورها به واردات انرژی، آنها را نسبت به نوسانات قیمت نفت و اختلال در زنجیره تأمین جهانی بسیار آسیبپذیر کرده است.
https://www.tbsnews.net/bangladesh/bangladesh-named-among-countries-facing-heightened-risk-prolonged-middle-east-war-1396216
دولت بنگلادش: هیچ کمبودی در عرضه سوخت وجود ندارد
دولت بنگلادش اعلام کرد برای تأمین پایدار نیاز داخلی، خرید سوخت از بازارهای بینالمللی بهصورت مستمر ادامه دارد و در نتیجه هیچگونه کمبودی در عرضه فرآوردههای نفتی پیشبینی نمیشود. این موضوع در پیام ویدئویی منتشرشده از سوی وزارت برق، انرژی و منابع معدنی این کشور مطرح شده است. در این پیامها تأکید شده است که بنزین، اکتان( بنزین سوپر) و گازوئیل مواد بسیار قابل اشتعال هستند و ذخیره سازی غیرقانونی آنها میتواند خطرات جدی به همراه داشته باشد؛ از اینرو از شهروندان خواسته شده از احتکار سوخت خودداری کنند. همچنین دولت اعلام کرده است که تاکنون هیچ افزایشی در قیمت سوخت اعمال نشده و هرگونه ذخیرهسازی با هدف سودجویی، تخلف محسوب میشود. مقامات تأکید کردهاند که وضعیت ذخایر و توزیع سوخت در کشور کاملاً عادی است و نیازی به خرید بیش از حد یا ایجاد نگرانی در میان مردم وجود ندارد. در همین راستا، برخورد قانونی با احتکارکنندگان سوخت در دستور کار قرار گرفته و در سراسر کشور، دادگاههای سیار به سرپرستی مجریان قضایی برای نظارت و مقابله با این تخلفات در حال فعالیت هستند.
https://www.jagonews24.com/economy/news/1105385
بنگلادشِ پیشتاز در صنعت پوشاک، همچنان وابسته به واردات پنبه
بنگلادش به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان پوشاک آماده در جهان، در تأمین اصلیترین ماده اولیه این صنعت یعنی پنبه، وابستگی گستردهای به واردات دارد؛ بهطوریکه در حال حاضر حدود 97 درصد نیاز این کشور از خارج تأمین میشود و آن را در میان بزرگترین واردکنندگان پنبه جهان قرار داده است. با وجود رشد سریع صنعت پوشاک و افزایش تقاضا، تولید داخلی پنبه تنها حدود 3 تا 4 درصد نیاز کشور را پوشش میدهد. در حال حاضر حدود 50 هزار هکتار زمین زیر کشت پنبه قرار دارد و تولید سالانه در حدود 200 هزار عدل است، در حالی که نیاز سالانه کشور به حدود 8.5 میلیون عدل میرسد و بخش عمده آن از طریق واردات تأمین میشود. بر اساس دادههای موجود، بنگلادش سالانه بین 4 تا 5 میلیارد دلار برای واردات پنبه هزینه میکند. این کشور عمدتاً پنبه مورد نیاز خود را از کشورهایی مانند برزیل، ایالات متحده، هند و برخی کشورهای آفریقایی از جمله بنین وارد میکند؛ بهطوریکه در سالهای اخیر برزیل به بزرگترین تأمینکننده پنبه برای بنگلادش تبدیل شده و پیش از آن، هند در جایگاه نخست تأمینکنندگان قرار داشت. کارشناسان معتقدند با وجود تقاضای بالا، عملکرد نهادهای مسئول در توسعه تولید داخلی چندان موفق نبوده و کمبود سرمایهگذاری در تحقیق و توسعه، بهویژه در زمینه بذرهای پربازده، یکی از عوامل اصلی این وابستگی است. در مقابل، مقامات هیئت توسعه پنبه، محدودیت زمین را مهمترین مانع خودکفایی دانسته و اعلام کردهاند حتی در شرایط ایدهآل نیز حداکثر 10 تا 15 درصد نیاز کشور در داخل قابل تأمین است. در عین حال، تلاشهایی برای توسعه کشت پنبه در مناطق مختلف از جمله اراضی شور، مناطق کوهستانی و زمینهای کمبازده و همچنین استفاده از کشتهای ترکیبی در جریان است، اما با وجود این اقدامات، فاصله میان تولید داخلی و نیاز واقعی همچنان قابل توجه باقی مانده است.
https://www.jagonews24.com/economy/news/1105258
صفهای سوخت، هزینههای حملونقل را افزایش داده است
ایجاد صفهای طولانی در جایگاههای سوخت در بنگلادش باعث افزایش قابل توجه هزینههای حملونقل شده و فعالیت رانندگان و بخش لجستیک را با اختلال مواجه کرده است. در پی محدودیت در عرضه سوخت، بسیاری از رانندگان ناچارند ساعتهای طولانی را در صف انتظار سپری کنند که این موضوع زمان کاری آنها را کاهش داده است. به گفته فعالان این بخش، اتلاف زمان در صفهای سوخت موجب کاهش تعداد سفرها شده و در نتیجه رانندگان برای جبران این وضعیت، کرایهها را افزایش دادهاند. این روند بهویژه در بخش حملونقل عمومی و خدمات باربری تأثیرگذار بوده و هزینه جابهجایی کالا و مسافر را بالا برده است. در همین حال، افزایش هزینههای حملونقل بهتدریج بر قیمت کالاها نیز اثر گذاشته و نگرانیهایی درباره فشار بیشتر بر مصرفکنندگان ایجاد کرده است. فعالان بازار هشدار میدهند که ادامه این وضعیت میتواند زنجیره تأمین را با مشکلات بیشتری روبهرو کرده و روند توزیع کالا را کندتر کند.
https://www.thedailystar.net/business/economy/news/fuel-queues-pushing-transport-costs-4137751
تأکید داکا بر اصلاح سازمان تجارت جهانی بدون تضعیف اصول بنیادین
بنگلادش خواستار انجام اصلاحات در سازمان تجارت جهانی (WTO) شده، اما هم زمان تأکید کرده است که این اصلاحات نباید به تضعیف اصول اساسی این نهاد منجر شود. این موضع در جریان نشستهای بینالمللی مرتبط با تجارت جهانی از سوی مقامات این کشور مطرح شده است. مقامات بنگلادشی با اشاره به تحولات و چالشهای جدید در اقتصاد جهانی اعلام کردند که اصلاح ساختار WTO ضروری است، اما این روند باید بهگونهای پیش برود که نظام چندجانبه مبتنی بر قواعد حفظ شود. به گفته آنها، این چارچوب طی سالهای گذشته نقش مهمی در ایجاد توازن در تجارت جهانی و حمایت از کشورهای در حال توسعه ایفا کرده است. در این راستا، بنگلادش بر حفظ اصول کلیدی از جمله عدم تبعیض، تصمیمگیری بر پایه اجماع و تداوم حمایتهای ویژه از کشورهای کمترتوسعهیافته تأکید کرده و هشدار داده است که هرگونه تضعیف این اصول میتواند منافع بسیاری از اقتصادهای آسیبپذیر را به خطر بیندازد. همچنین تأکید شده است که روند اصلاحات باید ضمن حفظ دستاوردهای گذشته، به سمت ایجاد نظامی عادلانهتر و فراگیرتر حرکت کند تا همه کشورها بتوانند بهطور برابر از مزایای تجارت جهانی بهره مند شوند.
https://www.thedailystar.net/business/economy/news/dhaka-urges-wto-reform-without-weakening-core-principles-4137811
درخواست بنگلادش از اتحادیه اروپا برای حمایت از تعویق خروج از فهرست کشورهای کمترتوسعهیافته
بنگلادش از اتحادیه اروپا خواسته است از پیشنهاد این کشور برای به تعویق انداختن زمان خروج از فهرست کشورهای کمترتوسعهیافته (LDC) حمایت کند تا فرصت بیشتری برای آمادگی اقتصادی فراهم شود. مقامات این کشور تأکید کردهاند که با توجه به شرایط نامساعد اقتصاد جهانی و چالشهای داخلی، این کشور برای گذار کامل به مرحله پس از LDC هنوز به زمان بیشتری نیاز دارد. آنها هشدار دادهاند که حذف زودهنگام مزایای تجاری، بهویژه دسترسی ترجیحی به بازار اروپا، میتواند بر صادرات بنگلادش بهخصوص در بخش پوشاک تأثیر منفی بگذارد. در این راستا، بنگلادش تلاش دارد حمایت شرکای تجاری کلیدی خود از جمله اتحادیه اروپا را جلب کند تا روند گذار بهصورت تدریجی و بدون ایجاد شوک اقتصادی انجام شود. به گفته مقامات، این زمان اضافی میتواند برای تقویت رقابتپذیری، اجرای اصلاحات و کاهش آسیبپذیریهای اقتصادی مورد استفاده قرار گیرد. کارشناسان نیز معتقدند از دست دادن مزایای ویژه کشورهای کمترتوسعهیافته، از جمله دسترسی بدون تعرفه به بازارها، میتواند فشار قابل توجهی بر صادرات و رشد اقتصادی این کشور وارد کند، مگر اینکه تمهیدات جایگزین یا دوره گذار طولانیتری در نظر گرفته شود.
https://www.thedailystar.net/business/news/bangladesh-seeks-eu-support-ldc-graduation-deferment-4137721
داکا به دنبال منابع جایگزین واردات کود در پی اختلال ناشی از جنگ درخاورمیانه
داکا – در پی جنگ در خاورمیانه و اختلال در زنجیره تأمین، بنگلادش برای تأمین کود شیمیایی به دنبال منابع جایگزین رفته است، چرا که واردات این محصول با مشکل مواجه شده و بازار جهانی نیز تحت فشار قرار دارد. این کشور سالانه به حجم بالایی از کود، بهویژه برای فصلهای کشت برنج، نیاز دارد؛ اما کاهش عرضه جهانی و مشکلات داخلی از جمله کمبود گاز، تولید داخلی را نیز محدود کرده است. همزمان، کمبود سوخت از جمله گازوئیل نیز به یک نگرانی جدی تبدیل شده و میتواند روند آبیاری مزارع برنج را با اختلال مواجه کند؛ موضوعی که مستقیماً امنیت غذایی کشور را تهدید میکند.
https://www.tbsnews.net/economy/bangladesh-seeks-alternatives-mideast-war-disrupts-fertiliser-imports-1396316
محدودیت دسترسی بنگلادش به سوخت ارزان در پی توافق تجاری با آمریکا
اقتصاددان بنگلادشی، دبابریا بهتاچارجیا، اعلام کرده است که مفاد توافق تجاری میان آمریکا و بنگلادش دسترسی این کشور به منابع ارزانتر انرژی را محدود کرده است. به گفته او، برخی بندهای این توافق، از جمله الزام به رعایت تحریمها و محدودیتهای مرتبط با کشورهای موسوم به «غیربازاری»، باعث شده بنگلادش برای خرید سوخت ارزانتر از کشورهایی مانند روسیه نیازمند دریافت مجوز از آمریکا باشد. وی تأکید کرد که این شرایط، انعطافپذیری بنگلادش را در تأمین انرژی در شرایط نوسان قیمتهای جهانی کاهش داده است. در همین حال، افزایش قیمت سوخت فشار مضاعفی بر اقتصاد این کشور وارد کرده و میتواند هزینه واردات انرژی را به میزان قابل توجهی افزایش دهد؛ موضوعی که به تشدید کسری حساب جاری و فشار بر ارزش پول ملی منجر میشود. به گفته این اقتصاددان، تداوم این وضعیت، بهویژه در کنار ریسکهای ژئوپلیتیکی مانند بیثباتی در خاورمیانه، میتواند جریان حوالههای ارزی را نیز تحت تأثیر قرار داده و چالشهای اقتصادی بنگلادش را عمیقتر کند.
https://www.tbsnews.net/economy/us-trade-deal-limits-bangladeshs-access-cheaper-fuel-options-debapriya-1398626