اخبار اقتصادی تاجیکستان

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی تاجیکستان در هفته اول بهمن ماه 1403 مندرج در روزنامه‌ها و رسانه‌های این کشور به شرح زیر می‌باشد:

سهم 35 درصدی کشورهای عضو «اسپکا» در تجارت خارجی تاجیکستان

خبرگزاری اوستا: عبدالرحمان عبدالرحمان‌زاده، وزیر توسعه اقتصادی و تجارت تاجیکستان، در همایش اقتصادی برنامه ویژه سازمان ملل برای اقتصاد کشورهای آسیای مرکزی (اسپکا) به‌صورت مجازی شرکت و سخنرانی کرد.

در جریان این نشست که تحت عنوان «سال بین‌المللی صلح و اعتماد: یکپارچگی منطقه‌ای برای توسعه پایدار» در عشق‌آباد برگزار شد، عبدالرحمان‌زاده ضمن اشاره به نتایج نشست نوامبر 2023 اسپکا در باکو، بر اهمیت اجرای ابتکاراتی مانند تسهیل حرکت آزاد محصولات کشاورزی، توسعه تجارت الکترونیک، بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل و استفاده بهینه از منابع آبی تأکید کرد.

بنابر سخنان وزیر توسعه اقتصادی و تجارت تاجیکستان، اجرای مؤثر این ابتکارات می‌تواند به تقویت یکپارچگی منطقه‌ای و توسعه اقتصادی فراگیر کمک کند.

وی همچنین خاطرنشان کرد که کشورهای عضو اسپکا بیش از 35 درصد از تجارت خارجی تاجیکستان را تشکیل می‌دهند، اما به گفته عبدالرحمان‌زاده، تاکنون از فرصت‌های موجود در چارچوب این برنامه به‌طور کامل استفاده نمی‌شود.

در این راستا، به توسعه یکپارچگی حمل‌ونقل، بهبود کریدورهای چندمنظوره، ایجاد مراکز لجستیکی مدرن و دیجیتال‌سازی فرایندهای حمل‌ونقل توجه ویژه‌ای می‌شود.

در بخش انرژی، به گفته وزیر توسعه اقتصادی و تجارت تاجیکستان، این کشور در توسعه انرژی سبز و افزایش ظرفیت تولید برق از منابع تجدیدپذیر نقش کلیدی را ایفا می‌کند.

شایان ذکر است که همایش اقتصادی اسپکا یکی از رویدادهای اصلی این برنامه است که هر ساله در یکی از کشورهای منطقه برگزار می‌شود.

https://t.me/avesta05/24020?single

 

 تقویت همکاری بین تاجیکستان و بانک سرمایه‌گذاری اروپا در زمینه برق آبی

خبرگزاری خاور: وزارت انرژی و ذخایر آب جمهوری تاجیکستان اعلام کرد که این کشور در حال تقویت همکاری‌های خود با بانک سرمایه‌گذاری اروپا در حوزه برق آبی است.

موضوع گسترش همکاری‌های سودمند متقابل بین جمهوری تاجیکستان و بانک سرمایه‌گذاری اروپا محور جلسه‌ای در دوشنبه بود که میان دلیر جمعه، وزیر انرژی و ذخایر آب تاجیکستان، و هیأت بانک سرمایه‌گذاری اروپا برگزار شد.

در این نشست، طرفین درباره جذب سرمایه‌گذاری در بخش انرژی، اجرای پروژه‌های زیرساختی و تأمین مالی برای ساخت نیروگاه برق آبی «راغون»، نوسازی نیروگاه‌های برق آبی «نارک» و «قیراقم»، و همچنین پروژه منطقه‌ای «کاسا-۱۰۰۰» بحث و تبادل نظر کردند.

در نهایت، طرفین توافق کردند که همکاری‌های خود را در چارچوب پروژه‌های اولویت‌دار تقویت کرده و به گفتگوهای منظم ادامه دهند.

https://khovar.tj/2026/01/amkorii-to-ikiston-va-bonki-avrupoii-sarmoyaguzor-dar-so-ai-gidroenergetika-ta-viyat-meyobad/

 

طرح ساخت 1.250 مگاوات نیروگاه خورشیدی در تاجیکستان

خبرگزاری اوستا: دلیر جمعه، وزیر انرژی  و منابع آبی تاجیکستان و ابید مالک، رئیس شرکت بین‌المللی آکوا پاور در آسیای مرکزی دیدار و گفت‌وگو کرد.

در جریان این دیدار، مسائل کیلدی در خصوص گسترش همکاری‌های دوجانبه در زمینه انرژی مورد بحث و بررسی و به اجرایی شدن پروژه‌های ساخت نیروگاه‌های خورشیدی با ظرفیت نصب‌شده هزار و 250 مگاوات در خاک تاجیکستان توجه ویژه شد.

وزارت انرژی و منابع آبی تاجیکستان با اعلام این مطلب گفت که این پروژه‌ها می‌توانند نقش بزرگی در تنوع بخشیدن به منابع تولید برق و همچنین توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر این کشور ایفا کنند.

علاوه بر این، برای تقویت پایداری سیستم انرژی ملی، افزایش قابلیت اطمینان تأمین برق و ارتقاء ظرفیت انتقال انرژی، طرفین بر اهمیت اجرای پروژه ساخت خط انتقال برق فشارقوی 500 کیلوولت «راغون-سیحون» و ادامه آن از ایستگاه «سیحون» به ایستگاه برق «سغد-500» تأکید کردند.

https://t.me/avesta05/24045

کاهش صادرات محصولات نهایی پنبه در تاجیکستان

آسیا پلاس: در سال ۲۰۲۵، تاجیکستان توانست تولید پنبه و صادرات مواد اولیه را افزایش دهد، اما صادرات محصولات نهایی پنبه کاهش یافت. این کشور همچنان به صادرات عمده مواد اولیه پنبه به خارج از کشور ادامه می‌دهد، در حالی که فرآوری پنبه در داخل کشور همچنان محدود است.

تا پایان سال ۲۰۲۵، تاجیکستان ۳۹۲.۲۰۰ تن پنبه تولید کرد که اندکی بیشتر از اهداف برنامه‌ریزی شده بود. طبق اعلام وزارت کشاورزی تاجیکستان، در مقایسه با سال ۲۰۲۴، حجم تولید ۱۳۹.۵۰۰ تن افزایش یافت.

صادرات الیاف پنبه در سال ۲۰۲۵ از پیش‌بینی‌ها فراتر رفت. تقریباً ۹۳,۰۰۰ تن الیاف به ارزش ۱۴۲.۱ میلیون دلار به خارج از کشور ارسال شد، در حالی که دولت برنامه‌ریزی کرده بود ۷۱,۱۰۰ تن الیاف به ارزش ۱۳۵ میلیون دلار صادر شود.

با این حال، صادرات نخ در سال ۲۰۲۵ کمتر از انتظارات بود. در واقع، ۱۱,۲۴۰ تن نخ به ارزش ۲۵.۰۵ میلیون دلار صادر شد، در حالی که پیش‌بینی می‌شد نزدیک به ۱۶,۰۰۰ تن نخ به ارزش ۵۶.۱ میلیون دلار صادر شود.

همچنین صادرات پارچه و کالاهای پنبه‌ای تکمیل‌شده کاهش یافت. در سال ۲۰۲۵، صادرات این محصولات به ۳,۲۵۰ تن به ارزش ۹.۴۵ میلیون دلار رسید، در حالی که پیش‌بینی می‌شد ۵,۸۰۰ تن به ارزش ۱۷.۶ میلیون دلار صادر گردد.

به طور کلی، نتایج سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که با وجود رشد تولید پنبه و صادرات مواد اولیه، صادرات محصولات فرآوری‌شده همچنان از برنامه‌ها عقب مانده است.

https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20260121/tadzhikistan-snizil-eksport-gotovoi-hlopkovoi-produktsii

 

تخصیص کمک‌هزینه یک میلیون دلاری بانک توسعه آسیایی برای حمایت از نیروگاه‌های خورشیدی شناور در تاجیکستان

آسیا پلاس: بانک توسعه آسیایی (ADB) کمک‌هزینه‌ای یک میلیون دلاری برای ارائه کمک‌های فنی به دولت تاجیکستان جهت توسعه سیستم‌های فتوالکتریک خورشیدی شناور تصویب کرده است.

کو ساکاموتو، مدیر دائم بانک توسعه آسیایی در تاجیکستان، اظهار داشت: این ابتکار نوآورانه با هدف به حداکثر رساندن بهره‌برداری از منابع غنی تاجیکستان، یعنی خورشید و آب، انجام می‌شود. این گامی هوشمندانه به سوی آینده‌ای است که در آن همه در طول سال، انرژی قابل اعتمادی خواهند داشت، بدون اینکه آسیبی به محیط زیست وارد شود.

با تجه به اینکه ۹۳ درصد از خاک تاجیکستان کوهستانی است، زمین‌های مسطح در این کشور کمیاب بوده و عمدتاً برای کشاورزی و ساخت مسکن استفاده می‌شوند، بنابراین نیروگاه‌های خورشیدی زمینی هزینه‌بر هستند. از طرفی، مخازن آب این کشور سطوح آفتاب‌گیر ایده‌آل و زیرساخت‌های موجود را فراهم می‌کنند که پنل‌های خورشیدی شناور را به روشی عملی و کارآمد برای تولید انرژی پاک تبدیل می‌سازد.

این کمک فنی، پتانسیل حداکثر پنج مخزن آب در کشور را برای نصب نیروگاه‌های خورشیدی شناور ارزیابی خواهد کرد و یک مطالعه امکان‌سنجی دقیق برای ساخت سیستم انرژی خورشیدی شناور در مقیاس بزرگ روی یکی از این مخازن تهیه خواهد شد. همچنین، این کمک فنی ظرفیت و دانش محلی در زمینه فناوری‌های خورشیدی شناور را تقویت خواهد کرد. مقامات دولتی و متخصصان انرژی از طریق تورهای مطالعاتی، جلسات کارشناسی و تبادل دانش منطقه‌ای، تجربه عملی کسب خواهند کرد.

علاوه بر این، سیستم مدیریت مالی شرکت انرژی دولتی «برق تاجیک» نیز برای بهبود کارایی و شفافیت، مدرن‌سازی خواهد شد.

تاجیکستان در سال ۱۹۹۸ به بانک توسعه آسیایی پیوست. مشارکت این بانک با تاجیکستان، از نوسازی بزرگراه‌های حمل‌ونقل کلیدی مانند جاده‌های آب‏گرم-نورآباد، دوشنبه-باختار، عینی-پنجکنت، دوشنبه-تورسونزاده و واسع-خاولینگ گرفته تا نوسازی سیستم‌های آبیاری و آبرسانی و ساخت بیمارستان‌ها و مدارس، نتایج ملموسی برای مردم این کشور به همراه داشته است.

بانک توسعه آسیایی همچنین از ساخت خطوط انتقال و ایستگاه‌های برق، اتصال مجدد شبکه برق تاجیکستان به شبکه برق آسیای مرکزی و بازسازی نیروگاه‌های آبی بزرگ مانند نیروگاه‌های «نارک» و «گلوونایا» حمایت کرده است.

بانک توسعه آسیایی یک بانک توسعه چندجانبه پیشرو است که از رشد فراگیر، مقاوم و پایدار در آسیا و اقیانوسیه حمایت می‌کند. این بانک با همکاری کشورهای منطقه و شرکای خود، از ابزارهای مالی نوآورانه و مشارکت‌های استراتژیک برای مقابله با چالش‌های پیچیده، تغییر زندگی مردم، ایجاد زیرساخت‌های باکیفیت و حفاظت از کره زمین استفاده می‌کند. بانک توسعه آسیایی که در سال ۱۹۶۶ تأسیس شده، متعلق به ۶۹ کشور است که ۵۰ کشور آن از منطقه آسیا و اقیانوسیه هستند.

https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20260121/abr-podderzhit-sozdanie-plavuchih-solnechnih-elektrostantsii-v-tadzhikistane

   

صادرات برق اضافی تاجیکستان از طریق پروژه کاسا-۱۰۰۰

اسپوتنیک: پروژه کاسا-۱۰۰۰ امکان صادرات سالانه ۱.۳ گیگاوات برق از آسیای مرکزی به آسیای جنوبی را فراهم می‌آورد.

رستم عبدالله‌اف، رئیس دپارتمان سیاست انرژی، ذخائر آب و توسعه علوم و فناوری وزارت انرژی و ذخائر آب تاجیکستان، در سخنرانی خود در مجمع اقتصادی برنامه ویژه سازمان ملل برای اقتصاد آسیای مرکزی (SPECA) که در عشق‌آباد برگزار شد، این موضوع را مطرح کرد.

وی گفت: تاجیکستان به طور فعال در ابتکارات منطقه‌ای، از جمله پروژه کاسا-۱۰۰۰، که صادرات برق اضافی تابستانی به میزان ۱۳۰۰ مگاوات به کشورهای آسیای جنوبی را ممکن می‌سازد، مشارکت دارد. ما انتظار داریم که انتقال تجاری برق در سال ۲۰۲۷ آغاز شود، که این یک گام مهم در جهت ایجاد یک ساختار انرژی منطقه‌ای خواهد بود.

عبدالله‌اف افزود: تاجیکستان بر این باور است که توسعه پایدار انرژی در آسیای مرکزی تنها از طریق هماهنگی و همکاری میان کشورهای منطقه ممکن است.

وی همچنین به رشد سریع ظرفیت‌های انرژی خورشیدی و بادی در کشورهای قزاقستان و ازبکستان اشاره کرد که هم‌اکنون ظرفیت نصب‌شده آن‌ها به چندین گیگاوات می‌رسد و این امر ضرورت ایجاد تعادل در ظرفیت‌های تولید انرژی در تاجیکستان را بیشتر کرده است. رئیس دپارتمان سیاست انرژی تاجیکستان ادامه داد که این کشور از مزیت‌های قابل توجهی در زمینه تولید برق آبی برخوردار است، چرا که ۹۸ درصد از برق تولیدی تاجیکستان از نیروگاه‌های برق آبی تأمین می‌شود.

عبدالله‌اف خاطرنشان کرد که نیروگاه‌های برق آبی تاجیکستان با مخازن تنظیم‌کننده، عمدتاً در رودخانه وخش، امکان جبران نوسانات تولید انرژی تجدیدپذیر را در سیستم انرژی آسیای مرکزی فراهم می‌کنند. این ظرفیت‌ها به ویژه با تکمیل پروژه نیروگاه برق آبی راغون، به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت.

رئیس دپارتمان سیاست انرژی تاجیکستان همچنین تأکید کرد که ایجاد بازار مشترک برق در آسیای مرکزی شرایطی را برای تبادل انرژی و خدمات سیستمی فراهم می‌آورد که به افزایش قابلیت اطمینان تأمین انرژی، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و تقویت امنیت انرژی منطقه کمک خواهد کرد. وی افزود: ادغام بازارهای انرژی در سطح منطقه، یک اولویت استراتژیک برای تاجیکستان و بخش مهمی از سیاست حسن همجواری این کشور است.

پروژه کاسا-۱۰۰۰ بزرگترین پروژه انرژی در منطقه آسیای مرکزی و آسیای جنوبی است که شامل ساخت یک خط انتقال برق با ولتاژ بالا می‌شود. پس از تکمیل این پروژه، سیستم‌های انرژی جمهوری‌های تاجیکستان، قرقیزستان، افغانستان و پاکستان به یکدیگر متصل خواهند شد. اجرای این پروژه به کشورهای منطقه امکان ایجاد یک بازار واحد انرژی را می‌دهد و به تاجیکستان و قرقیزستان این امکان را می‌دهد که برق اضافی خود به میزان ۱۳۰۰ مگاوات را به کشورهای آسیای جنوبی صادر کنند.

https://sputnik.tj/20260122/casa-tojikiston-sodirot-barq-1074698099.html

 

اجرای موفق طرح پرداخت گمرکی در تاجیکستان در سال ۲۰۲۵

اسپوتنیک: طرح پرداخت‌های گمرکی در تاجیکستان در سال ۲۰۲۵ فراتر از انتظارات اجرا شد.

این خبر را خورشید کریم‌زاده، رئیس خدمات گمرکی تاجیکستان، در جلسه‌ای رسمی‌به مناسبت سی و چهارمین سالگرد تأسیس گمرک گزارش داد.

وی بیان کرد که در سال ۲۰۲۵، هدف جمع‌آوری ۱۰.۴ میلیارد سامانی از پرداخت‌های گمرکی بود که شامل:

۷.۹ میلیارد سامانی از واردات مالیات بر ارزش افزوده؛

۱.۲ میلیارد سامانی از عوارض گمرکی؛

۱۶۰ میلیون سامانی از عوارض صادراتی؛

۸۶۹ میلیون سامانی از مالیات غیرمستقیم (Excise) ؛

۱۷۰ میلیون سامانی از واردات غیرمالیاتی.

با این حال، در عمل ۱۲.۷ میلیارد سامانی به بودجه دولت منتقل شد که معادل ۱۲۲.۳ درصد از مبلغ برنامه‌ریزی‌شده بود.

کریم‌زاده افزود: در مجموع، اجرای طرح پرداخت‌های گمرکی در سال ۲۰۲۵ منجر به جمع‌آوری ۲.۳ میلیارد سامانی بیشتر از هدف‌گذاری اولیه و ۲.۹ میلیارد سامانی بیشتر از میزان پرداخت‌های گمرکی جمع‌آوری‌شده در سال ۲۰۲۴ شد.

وی همچنین توضیح داد که به دلیل اجرای عملی هنجارهای اضافی تعیین‌شده، ۱.۵ میلیارد سامانی بودجه اضافی به خزانه دولت اضافه شده است.

https://sputnik.tj/20260123/naqsha-pardokht-gumruk-tojikiston-barziyod-1074727233.html

 

حجم تولیدات کشاورزی در ناحیه مستچاه در سال ۲۰۲۵

خبرگزاری خاور: حجم تولیدات کشاورزی در ناحیه مستچاه در سال ۲۰۲۵ به ۱ میلیارد و ۶۹۲ میلیون و ۳۰۹ هزار سامانی رسید که در مقایسه با مدت مشابه در سال ۲۰۲۴، ۱۰۴.۱ درصد افزایش یافته است.

به گفته مقامات، در بیشتر مناطق، شاخص‌ها از ۱۰۰ درصد فراتر رفته و در برخی از انواع محصولات تا چهار و نیم برابر افزایش یافته است.

در عین حال، طبق گزارش وزارت کشاورزی، در سال ۲۰۲۵، در مجموع ۲۱۷۹۱.۴ هکتار از انواع محصولات کشاورزی کشت شده است. از این میزان، ۲۱۹۳ هکتار غلات، ۱۰۱۶۰ هکتار پنبه، ۹۳۱ هکتار دانه‌های روغنی، ۲۷۰.۲ هکتار سیب‌زمینی، ۴۷۷.۶ هکتار سبزیجات، ۹۶۹.۱ هکتار حبوبات و ۶۷۸۹.۸ هکتار محصولات علوفه‌ای کشت شده است.

https://khovar.tj/2026/01/a-mi-iste-soli-ma-suloti-kishovarzii-no-iyai-mastcho-soli-2025-ba-besh-az-1-6-milliard-somon-rasid/

رشد ۸.۴ درصدی تولید ناخالص داخلی تاجیکستان در سال ۲۰۲۵

خبرگزاری خاور: در سال ۲۰۲۵، تولید ناخالص داخلی تاجیکستان به ۱۷۶.۹ میلیارد سامانی رسید که نرخ رشد آن ۸.۴ درصد بود. این خبر در جلسه عمومی دولت جمهوری تاجیکستان به ریاست امامعلی رحمان، رئیس جمهور تاجیکستان، در تاریخ ۲۳ ژانویه اعلام شد.

در این جلسه، اشاره شد که نرخ تورم در سال ۲۰۲۵ به ۳.۵ درصد رسید که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۰.۱ درصد کاهش نشان می‌دهد.

همچنین تأکید شد که در سال ۲۰۲۵، مبلغ ۶۰.۳ میلیارد سامانی به عنوان بخشی از درآمد بودجه دولت دریافت شده است که ۷ میلیارد سامانی بیشتر از مقدار پیش‌بینی شده است.

https://khovar.tj/2026/01/soli-2025-a-mi-ma-mui-ma-suloti-dohilii-to-ikiston-ba-176-9-milliard-somon-barobar-shud/

 

بهره‌برداری 62 شرکت و کارخانه تولید جدید در دوشنبه سال 2025

خبرگزاری خاور: رستم امامعلی، شهردار دوشنبه، در گزارش خود در جلسه عمومی دولت جمهوری تاجیکستان اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵، توسعه اجتماعی-اقتصادی دوشنبه با شاخص‌های پایدار تضمین شد و نرخ رشد تولید ناخالص منطقه‌ای به ۸.۳ درصد رسید. وی افزود که اجرای طرح بودجه شهری ۲۲.۲ درصد افزایش یافت و ۴۶ هزار شغل جدید ایجاد شد.

در این گزارش اشاره شد که در راستای اهداف استراتژیک کشور برای صنعتی شدن سریع، روند ساخت بنگاه‌های صنعتی شتابی جدید به خود گرفت و ۶۲ شرکت و کارخانه تولیدی جدید به بهره‌برداری رسید که موجب نرخ رشد تولید صنعتی ۲۶ درصدی شد.

همچنین تأکید شد که حجم سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت نسبت به سال ۲۰۲۴، ۳۱ درصد افزایش یافته و ۷۱۳ هزار متر مربع ساختمان مسکونی و تأسیسات اجتماعی و خدماتی به بهره‌برداری رسیده است.

در راستای بهبود زیرساخت‌های آموزشی، در سال ۲۰۲۵، ۶ مؤسسه آموزش متوسطه برای ۱۹ هزار دانش‌آموز و ۱۶ مؤسسه پیش‌دبستانی برای ۳۶۴۰ کودک در دوشنبه ساخته و به بهره‌برداری رسیده است.

علاوه بر این، ۶۰ کیلومتر جاده در پایتخت با هزینه ۴۰۶ میلیون سامانی بازسازی و آسفالت شد.

جلسه عمومی دولت جمهوری تاجیکستان که در تاریخ ۲۳ ژانویه برگزار شد، نتایج توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور در سال ۲۰۲۵ را مورد بررسی قرار داد و وظایف اصلی برای سال ۲۰۲۶ تعیین گردید.

https://khovar.tj/2026/01/123rustami-emomal-soli-2025-dar-sha-ri-dushanbe-62-korhonayu-korgo-i-navi-iste-sol-ba-istifoda-doda-shud/

 

بازدید بیش از ۵۱ هزار گردشگر از بدخشان در سال 2025

خبرگزاری خاور: در سال ۲۰۲۵، ۵۱ هزار و ۸۷۲ گردشگر از منطقه خودمختار کوهستان بدخشان بازدید کردند. از این تعداد، ۲۷ هزار و ۵۹ نفر گردشگر داخلی و ۲۴ هزار و ۸۱۳ نفر گردشگر خارجی بودند که ۱۵ هزار و ۴۲۱ نفر بیشتر از سال ۲۰۲۴ است.

گزارش شده است که هر ساله گردشگران و کوهنوردان زیادی از قله‌های اسماعیل سامانی، استقلالیت، ابوعلی ابن سینا، یخچال‌های طبیعی ونجیخ، خرسان، قراقل، سریز، یاشیلقل، بولونقل، چشمه‌های شفابخش جلانده، گرم چشمه، اوج، بی‌بی فاطمه زهرا، مادیان، پارک ملی جمهوری تاجیکستان، منطقه حفاظت‌شده زرقل و باغ گیاه‌شناسی پامیر بازدید می‌کنند.

اکنون منطقه بدخشان یکی از توسعه‌یافته‌ترین مناطق گردشگری محسوب می‌شود. این منطقه دورافتاده کشور با طبیعت شگفت‌انگیز، کوه‌های سر به فلک کشیده و چشمه‌های شفابخش خود، به طور فزاینده‌ای توجه جامعه جهانی را به خود جلب کرده است.

طبق منابع اطلاعاتی، اکثر گردشگرانی که به بدخشان می‌روند از اروپا، آسیا، آمریکا و کشورهای مشترک‌المنافع هستند. این نشان می‌دهد که این منطقه از کشور برای گردشگران خارجی بسیار جذاب است.

https://khovar.tj/2026/01/soli-2025-tabiati-afsonav-va-chashma-oi-shifobahshi-badahshonro-besh-az-51-azor-sajyo-tamosho-namudand/

 

افزایش 35 درصدی سرمایه‌گذاری خارجی در تاجیکستان طی سال 2025

پرس تی جی: در نشست سالانه دولت تاجیکستان که اخیرا تحت ریاست «امامعلی رحمان»، رئیس جمهور این کشور در شهر دوشنبه برگزار شد، در مورد افزایش قابل توجه میزان سرمایه‌گذاری خارجی در این کشور خبر داده شد.

طی این نشست اعلام شد که میزان سرمایه‌گذاری خارجی وارد‌شده به تاجیکستان در سال گذشته میلادی با رشد 35 درصدی نسبت به سال قبل، به 59.5 میلیون دلار رسیده است.

«قاهر رسول‌زاده»، نخست‌وزیر تاجیکستان نیز ضمن سخنانی با اشاره به بهبود شاخص‌های کلان اقتصادی اعلام کرد حجم گردش تجاری این کشور در سال گذشته به 77.3 میلیارد سامانی رسیده که نسبت به سال قبل 14 درصد افزایش نشان می‌دهد.

وی در ادامه همچنین از ایجاد 280 هزار فرصت شغلی جدید در سراسر کشورش طی یک سال گذشته میلادی خبر داد.

در ادامه این نشست، «نصرت‌الله داوودزاده»، رئیس کمیته مالیات تاجیکستان، اعلام کرد درآمدهای مالیاتی و پرداختی‌های دولتی به 26.5 میلیارد سامانی رسیده که 3.6 میلیارد سامانی بیش از رقم پیش‌بینی‌شده در بودجه بوده است.

همچنین بر اساس گزارش ارائه‌شده، بانک‌های تاجیکستان در سال گذشته حدود 30 میلیارد سامانی تسهیلات و وام به بخش‌های اقتصادی و شهروندان پرداخت کرده‌اند.

https://t.me/pressa_tj/18014

 

 ایجاد اولین بازار برق منطقه‌ای در آسیای مرکزی با حمایت بانک جهانی

آسیا پلاس: هیئت مدیره اجرایی بانک جهانی در تاریخ ۲۲ ژانویه سال جاری برنامه «توسعه بازار برق و ادغام سیستم‌های انرژی در آسیای مرکزی (REMIT) را تصویب کرد. این برنامه طی ۱۰ سال اجرا خواهد شد و به سه مرحله تقسیم می‌شود که هدف اصلی آن توسعه مشارکت‌ها در بخش انرژی منطقه است.

این برنامه با هدف ایجاد اولین بازار برق آسیای مرکزی، توسعه تجارت منطقه‌ای، گسترش ظرفیت انتقال و ایجاد پایه و اساس ادغام گسترده منابع انرژی تجدیدپذیر در سیستم‌های برق منطقه انجام می‌شود.

در چارچوب فاز اول برنامه REMIT، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان، همچنین مرکز هماهنگی و دیسپاچینگ کشورهای آسیای مرکزی «انرژی»، کمک‌های مالی و تأمین مالی با شرایط ویژه به مبلغ مجموعی ۱۴۳.۲ میلیون دلار برای اجرای اقدامات مرتبط با این برنامه دریافت خواهند کرد. این بودجه شامل ۱۴۰ میلیون دلار از انجمن توسعه بین‌المللی بانک جهانی و ۳.۲ میلیون دلار کمک‌های بلاعوض از برنامه آب و انرژی آسیای مرکزی (CAWEP) است.

برنامه آب و انرژی آسیای مرکزی یک صندوق امانی تحت مدیریت اهداکنندگان است که توسط بانک جهانی با همکاری اتحادیه اروپا، سوئیس و بریتانیا مدیریت می‌شود. هدف این برنامه ارتقای همکاری منطقه‌ای و تقویت امنیت آب و انرژی در آسیای مرکزی است.

تقاضای برق در آسیای مرکزی به سرعت در حال رشد است و بر اساس روندهای فعلی، می‌تواند تا سال ۲۰۵۰ سه برابر شود. با رشد اقتصادهای منطقه، افزایش جمعیت، توسعه صنایع و گسترش شهرها، نیاز به انرژی مقرون به صرفه، قابل اعتماد و پایدار همچنان به طور پیوسته در حال افزایش است.

با وجود پتانسیل قابل توجه برای بهبود امنیت و مقرون به صرفه بودن انرژی، تجارت برق در آسیای مرکزی همچنان محدود است و تنها حدود ۳ درصد از کل تقاضای برق را تشکیل می‌دهد. انرژی‌های تجدیدپذیر تنها حدود ۴ درصد از تولید برق را تشکیل می‌دهند، با وجود اینکه این منطقه دارای منابع انرژی پاک فراوان و مکملی است که همچنان مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.

هدف برنامه REMIT، بهره‌برداری از منابع انرژی مکمل منطقه، از جمله انرژی برق‌آبی در قرقیزستان و تاجیکستان، تولید انرژی حرارتی در قزاقستان، ترکمنستان و ازبکستان و پتانسیل رو به رشد انرژی خورشیدی و بادی در سراسر آسیای مرکزی است.

در طول دهه آینده، برنامه REMIT افزایش حجم تجارت برق را به حداقل ۱۵۰۰۰ گیگاوات در سال تسهیل خواهد کرد - که برای تأمین نیازهای سالانه میلیون‌ها نفر در سراسر آسیای مرکزی کافی است. همچنین به افزایش بیش از سه برابری ظرفیت انتقال به ۱۶ گیگاوات و ادغام حداکثر ۹ گیگاوات ظرفیت انرژی پاک در سیستم‌های برق منطقه کمک خواهد کرد.

تقویت ادغام انرژی منطقه‌ای، یک سیستم انرژی متعادل‌تر و مقاوم‌تر ایجاد می‌کند، قطعی برق را کاهش می‌دهد و هزینه‌های انرژی را برای خانوارها و مشاغل کاهش می‌دهد.

ناجی بنهاسین، مدیر منطقه‌ای بانک جهانی در آسیای مرکزی، خاطرنشان کرد: برنامه REMIT از آرمان‌های کشورهای آسیای مرکزی برای تعمیق همکاری‌های انرژی و ایجاد یک بازار برق منطقه‌ای حمایت می‌کند. این امر امکان استفاده کارآمدتر از منابع انرژی، از جمله از طریق تبادلات مرزی انرژی پاک، بهبود قابلیت اطمینان تأمین انرژی، مقرون‌به‌صرفه‌تر کردن برق برای خانوارها و مشاغل و ایجاد مشاغل جدید را فراهم می‌کند. وی افزود: تا سال ۲۰۵۰، ادغام نزدیک‌تر انرژی و توسعه تجارت برق می‌تواند تا ۱۵ میلیارد دلار سود اقتصادی برای منطقه ایجاد کند.

تخمین زده می‌شود که کل بودجه برنامه REMIT، ۱.۰۱۸ میلیارد دلار باشد و در سه مرحله اجرا خواهد شد. این بودجه برای توسعه و راه‌اندازی یک بازار برق منطقه‌ای در آسیای مرکزی، تقویت زیرساخت‌های انتقال منطقه‌ای، پیاده‌سازی سیستم‌های دیجیتال برای بهبود قابلیت اطمینان شبکه و تقویت نهادها و هماهنگی منطقه‌ای در بخش انرژی استفاده خواهد شد.

سرمایه‌گذاری‌های تحت این برنامه همچنین به کشورهای منطقه کمک می‌کند تا مشاغل جدیدی را هم در ساخت زیرساخت‌های انرژی و هم برای متخصصان بسیار ماهر در مدیریت بازار برق منطقه‌ای ایجاد کنند.

بنهاسین گفت: راه‌اندازی بازار منطقه‌ای برق آسیای مرکزی که بر اساس شبکه انرژی تقویت‌شده است، امکان افزایش امنیت انرژی، حمایت از ادغام گسترده منابع انرژی تجدیدپذیر و جذب سرمایه‌گذاری‌های خصوصی را فراهم خواهد کرد.

چارلز کورمیر، مدیر بانک جهانی در امور زیرساخت در منطقه اروپا و آسیای مرکزی، گفت: انتظار می‌رود در مرحله اول تقریبا ۹۰۰ مگاوات ظرفیت جدید انرژی پاک به شبکه برق اضافه شود و تقریبا ۷۰۰ میلیون دلار سرمایه‌گذاری خصوصی را به کار گیرد. این اقدامات، پایه و اساس یک سیستم برق قوی‌تر و یکپارچه‌تر را در این منطقه پویا در حال توسعه بنا خواهد کرد.

مراحل بعدی برنامه REMIT، با تکیه بر این دستاوردها، بازار برق منطقه‌ای را گسترش می‌دهد، ظرفیت و دیجیتالی شدن زیرساخت‌های منطقه‌ای را افزایش می‌دهد و همکاری بین نهادهای منطقه‌ای مربوطه را تقویت می‌کند.

مرکز هماهنگی و دیسپاچینگ کشورهای آسیای مرکزی «انرژی»، که وظیفه هماهنگی تبادلات برق بین کشورهای منطقه را بر عهده دارد، مسئول اجرای اقدامات بازار و نهادی خواهد بود، در حالی که شرکت‌های انتقال ملی، سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی را تحت برنامه REMIT اجرا خواهند کرد. کمیته راهبری منطقه‌ای، متشکل از وزارتخانه‌های انرژی و سازمان‌های اجرایی کشورهای آسیای مرکزی، بر اجرای کلی برنامه REMIT نظارت خواهد کرد.

https://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20260123/vsemirnii-bank-podderzhit-sozdanie-pervogo-regionalnogo-rinka-elektroenergii-v-tsentralnoi-azii