اخبار اقتصادی کلمبیا و جمهوری پاناما

اخبار و تحولات اقتصادی جمهوری کلمبیا و جمهوری پاناما در هفته چهارم دی‌ماه 1404 مندرج در رسانه‌ها و روزنامه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

افت نفت، گاز و زغال‌سنگ، ضربه سنگین به بخش معادن کلمبیا در سال 2025 وارد کرد

بخش معادن و استخراج کلمبیا در سال 2025 با یکی از دشوارترین دوره‌های خود روبه‌رو شد و بر اساس تحلیل کورفیکلمبیانا (شرکت مالی و اقتصادی بزرگ کلمبیایی)[1]، ممکن است سال را با انقباض 6٫1 درصدی به پایان رسانده باشد. کاهش تولید نفت، گاز و زغال‌سنگ عامل اصلی این روند منفی عنوان‌شده؛ روندی که تحت تأثیر تصمیمات مقرراتی، محدودیت‌های خارجی و افت فعالیت‌های استخراجی شکل‌گرفته است. در سه‌ماهه دوم سال 2025، این بخش افت سالانه 10٫3 درصدی را به ثبت رسانده که شدیدترین کاهش تاریخی آن، به‌جز دوران‌ همه‌گیری کرونا، محسوب می‌شده است.

بر اساس این گزارش، تولید نفت در فاصله ژانویه تا ژوئیه به‌طور متوسط به 747 هزار بشکه در روز می‌رسیده که 4٫3 درصد کمتر از مدت مشابه سال 2024 است و ماه آوریل با افت 9٫6 درصدی، ضعیف‌ترین سطح تولید از سال 2009 را تجربه کرده است. تولید گاز نیز برای 21 ماه پیاپی کاهش‌یافته و تا ژوئیه مجموعاً 18 درصد افت داشته و وابستگی به واردات را افزایش داده است. هم‌زمان، اعمال مالیات بر صادرات هیدروکربن‌ها در دوره وضعیت اضطراری و ممنوعیت صادرات زغال‌سنگ به اسرائیل، فشار بیشتری بر این بخش وارد کرده است. ازنظر مالی، (ایبیتدای)[2] (سود قبل از بهره، مالیات، استهلاک و کاهش ارزش) اکوپترول 11 درصد و سود خالص آن 25 درصد کاهش‌یافته و ارزش صادرات نفت خام در نیمه نخست سال نیز 19 درصد افت کرده؛ هرچند ذخایر نفت با افزایش جزئی به 7٫2 سال رسیده، اما همچنان پایین‌تر از سطح سال 2022 باقی‌مانده است.

(منبع: لا ریپوبلیکا)

https://www.larepublica.co/economia/caida-en-petroleo-gas-y-carbon-golpeo-al-sector-de-minas-y-canteras-durante-2025-4299712

افزایش 23 درصدی حداقل دستمزد، کسری بودجه کلمبیا را از 2026 تشدید می‌کند

کمیته مستقل نظارت مالی کلمبیا (کارف)[3] هشدار داد که افزایش 23 درصدی حداقل دستمزد برای سال 2026 که از سوی دولت بافرمان 1469 سال 2025 تصویب‌شده، پیامدهای قابل‌توجهی برای مالیه عمومی خواهد داشت. بر اساس برآوردهای اولیه این نهاد، این تصمیم کسری بودجه را در سال 2026 دست‌کم 5٫3 تریلیون پزو (معادل 0٫3 درصد تولید ناخالص داخلی) افزایش می‌دهد و از سال 2027 به بعد این رقم به حدود 8 تریلیون پزو (0٫4 درصد تولید ناخالص داخلی) خواهد رسید. به گفته کارف، این عدم تعادل مالی بازگشت به مسیر تعدیل پیش‌بینی‌شده در نظارت مالی را دشوار کرده و پایداری بدهی عمومی را در شرایطی که وضعیت مالی کشور بحرانی و دولت در وضعیت اضطرار اقتصادی قرار دارد، تضعیف می‌کند.

این کمیته توضیح داد که حداقل دستمزد در دو دهه گذشته به‌طور متوسط سالانه 1٫2 واحد درصد رشد واقعی داشته، اما افزایش مصوب برای 2026 به معنای رشد واقعی نزدیک به 18٫5 درصد است که فاصله‌ای چشمگیر با میانگین تاریخی دارد. کارف اعلام کرد این افزایش از مسیرهای مختلف بر بودجه اثر می‌گذارد؛ ازجمله افزایش هزینه مستمری‌های نزدیک به حداقل دستمزد در نظام باز توزیعی با هزینه‌ای حدود 4٫7 تریلیون پزو، افزایش دستمزد کارکنان دولتی با حداقل حقوق به میزان 0٫6 تریلیون پزو و رشد هزینه قراردادهای خدماتی دولت مانند نگهبانی و نظافت. همچنین از سال 2027 به بعد، افزایش هزینه‌های نیروی کار می‌تواند درآمد مالیات بر شرکت‌ها را حدود 2٫7 تریلیون پزو کاهش دهد. کارف تأکید کرد برخی آثار دیگر، ازجمله فشار مالی بر مستمری‌های نظام پس‌انداز فردی که بر اساس حداقل دستمزد تعدیل می‌شوند، قابل برآورد نبوده و بنابراین اثر نهایی این سیاست بر کسری بودجه ممکن است بیش از ارقام اولیه اعلام‌شده باشد.

(منبع: لا ریپوبلیکا)

https://www.larepublica.co/economia/carf-alerta-que-alza-de-23-del-salario-minimo-aumentaria-el-deficit-fiscal-desde-2026-4299450

صدور 152 هزار میلیارد پزو اوراق بدهی؛ راهکار دولت پترو برای تأمین بودجه 2026

دولت کلمبیا با امضای گوستاوو پترو مجوز انتشار تا سقف 152 هزار میلیارد پزو اوراق بدهی دولتی TES را برای تأمین بودجه سال 2026 صادر کرد. این تصمیم که بافرمان 1478 در 30 دسامبر 2025 رسمیت یافت، باهدف جبران کمبود منابع مالی، تقویت نقدینگی دولت و پاسخ به محدودیت‌های شدید مالی اتخاذشده است. از این رقم، 85.2 هزار میلیارد پزو به اوراق کلاس B برای پوشش مستقیم هزینه‌های بودجه اختصاص‌یافته و 67 هزار میلیارد پزو نیز برای عملیات موقت خزانه‌داری در نظر گرفته‌شده تا دولت بتواند تعهدات کوتاه‌مدت خود را مدیریت کند؛ آن‌هم در شرایطی که موجودی نقدی دولت در پایان 2025 به سطحی بی‌سابقه و نگران‌کننده کاهش‌یافته بود.

این اقدام در حالی انجام می‌شود که باوجود بهبود نسبی درآمدهای مالیاتی در سال 2025، میزان وصولی‌ها همچنان کمتر از اهداف تعیین‌شده باقی‌مانده و کسری بودجه ادامه دارد. هم‌زمان، دولت با فروش مستقیم حدود 6 میلیارد دلار اوراق TES به صندوق بین‌المللی Pimco تلاش کرد فشار مالی را کاهش دهد، اما محدودیت‌ها پابرجاست. در همین چارچوب، دولت با صدور فرمانی دیگر، بودجه عمومی سال 2025 را 16٫2 هزار میلیارد پزو کاهش داد؛ اقدامی‌که بخش‌هایی چون آموزش عالی، سلامت، زیرساخت و برنامه‌های اجتماعی را به‌شدت تحت تأثیر قرار داده و نشان‌دهنده تداوم وضعیت دشوار مالی و الزام به سیاست‌های ریاضتی در اجرای بودجه است. (منبع: اینفوبائه)

https://www.infobae.com/colombia/2026/01/07/gustavo-petro-aprobo-la-emision-de-152-billones-en-tes-para-2026-esta-deuda-supone-financiar-el-presupuesto-del-nuevo-ano/

کاهش صادرات کلمبیا برای دومین ماه پیاپی؛ افت 2٫7 درصدی در نوامبر 2025

بر اساس داده‌های پردازش‌شده توسط اداره ملی آمار کلمبیا (دانه[4]) و اداره مالیات و گمرک (دیان)[5]، صادرات کلمبیا در نوامبر 2025 به 4 میلیارد و 16 میلیون دلار رسید که نسبت به نوامبر 2024، کاهش 2٫7 درصدی را نشان می‌دهد. عامل اصلی این افت، کاهش 26 درصدی صادرات گروه (سوخت‌ها و محصولات صنایع استخراجی) بود که ارزش آن به 1 میلیارد و 421 میلیون دلار رسید که خود این کاهش نیز عمدتاً ناشی از افت شدید صادرات زغال‌سنگ، کُک و بریکت‌ها به میزان 47٫4 درصد بود که 18٫4 واحد درصد اثر منفی بر عملکرد این گروه گذاشت. همچنین صادرات نفت خام با 12٫7 میلیون بشکه، نسبت به سال قبل 7٫6 درصد کاهش یافت.

در مقابل، صادرات بخش صنایع تولیدی در نوامبر با رشد 11٫5 درصدی به 927٫4 میلیون دلار رسید که عمدتاً به دلیل افزایش فروش خارجی ماشین‌آلات و تجهیزات حمل‌ونقل (25٫5 درصد) و محصولات شیمیایی (11٫5 درصد) بود. صادرات محصولات کشاورزی، مواد غذایی و نوشیدنی‌ها نیز با رشد چشمگیر 39٫8 درصدی به 1 میلیارد و 353 میلیون دلار رسید که افزایش صادرات قهوه برشته نشده (84٫4 درصد) و موز تازه یا خشک (37٫1 درصد) نقش اصلی را در آن داشت. در این ماه، ایالات‌متحده با سهم 27٫1 درصدی، اصلی‌ترین مقصد صادرات کلمبیا بود و پس‌ازآن پاناما، چین، هند، مکزیک، برزیل و اکوادور قرار داشتند. باوجود کاهش نوامبر، صادرات کلمبیا درمجموع سال 2025 تاکنون 1٫3 درصد رشد داشته و به 45 میلیارد و 655 میلیون دلار رسیده است. (منبع: ال تیمپو)

https://www.eltiempo.com/economia/sectores/exportaciones-de-colombia-completan-dos-meses-a-la-baja-cayeron-2-7-en-noviembre-de-2025-3522502

حذف یارانه گازوئیل در کلمبیا برای خودروهای شخصی؛ اجرای تدریجی و افزایش حدود 2 هزار پزویی قیمت هر گالن

دولت گوستاوو پترو با صدور یک فرمان، امکان حذف یارانه گازوئیل برای خودروهای شخصی، دیپلماتیک و دولتی را فراهم کرده است؛ درحالی‌که بخش حمل‌ونقل بار و مسافر از این تصمیم مستثنا شده‌اند. اجرای این سیاست فوری و سراسری نخواهد بود و ابتدا به‌صورت آزمایشی در شهر بوگوتا و 68 شهر از 10 استان ازجمله آنتیوکیا، کوندینامارکا، وایه‌دل‌کائوکا و سانتاندر اجرا می‌شود. هدف از این مرحله، بررسی و پایش آثار اقتصادی و عملیاتی طرح پیش از گسترش احتمالی آن به‌کل کشور است. وزارتخانه‌های دارایی و معادن و انرژی نیز شش ماه فرصت دارند تا سازوکار تعیین قیمت گازوئیل برای این گروه از خودروها و همچنین مقررات نظارتی مربوطه را تدوین کنند.

کارشناسان و فعالان صنفی هشدار می‌دهند که اجرای قیمت‌گذاری متفاوت برای گازوئیل نیازمند فناوری‌های جدید، سامانه‌های کنترلی پیچیده و ثبت دقیق خودروهاست که می‌تواند پرهزینه و زمان‌بر باشد. به گفته رئیس "مؤسسه مطالعات انرژی XUA" حذف تدریجی و سراسری یارانه با افزایش ماهانه 200 پزو در هر گالن، راهکاری ساده‌تر و مؤثرتر است که طی 10 تا 12 ماه یارانه را به‌طور کامل حذف می‌کند و صرفه‌جویی قابل‌توجهی برای صندوق تثبیت قیمت سوخت به همراه دارد. در حال حاضر قیمت گازوئیل در کلمبیا حدود 2 هزار پزو پایین‌تر از قیمت جهانی است. به همین دلیل، در صورت حذف یارانه، قیمت هر گالن که اکنون به‌طور متوسط 10.984 پزو است، حدود 2 هزار پزو افزایش خواهد یافت تا به سطح قیمت بین‌المللی برسد؛ هرچند رقم نهایی به شرایط بازار جهانی و نرخ ارز بستگی دارد. (منبع: ال تیمپو)

https://www.eltiempo.com/economia/sectores/cuanto-subira-el-precio-del-diesel-para-vehiculos-particulares-si-se-acaba-el-subsidio-el-desmonte-no-seria-tan-facil-ni-inmediato-3522645

رکوردشکنی تولید طلا در شرکت Mineros و تحقق سقف پیش‌بینی‌ها برای سال 2025

شرکت مینروس Mineros S.A. در ماه دسامبر موفق شد با تولید 20.667 اونس معادل طلا در نیکاراگوئه، رکورد جدیدی ثبت کند و مجموع تولید خود را در سال 2025 به 225.846 اونس برساند؛ رقمی‌که به سقف بالای پیش‌بینی‌های این شرکت برای سال جاری میلادی رسیده است. این عملکرد عمدتاً حاصل افزایش تولید در عملیات نیکاراگوئه، بهبود عملکرد کارخانه فرآوری و تمرکز بر مواد معدنی دستی با عیار بالاتر بوده و در کنار آن، تولید پایدار عملیات این شرکت در کلمبیا نیز نقش مهمی داشته است. در پروژه آبرفتی نچی (Nechí) در کلمبیا، تولید 89.777 اونس طلا ثبت شد که نه‌تنها به سقف پیش‌بینی‌ها رسید، بلکه حدود 9 درصد بیشتر از تولید سال 2024 بود؛ موضوعی که به گفته شرکت، ناشی از دسترسی بهتر به تجهیزات، افزایش بهره‌وری عملیاتی و برنامه‌ریزی بهینه تولید است. (منبع: ال تیمپو)

https://www.eltiempo.com/economia/empresas/mineros-logro-una-produccion-record-de-oro-en-diciembre-y-alcanza-el-limite-superior-de-sus-estimaciones-para-2025-3522814

[1] Corficolombiana

[2] Ebitda (Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation and Amortization)

[3] CARF

[4] DANE

[5] DIAN