اخبار اقتصادی کلمبیا و پاناما

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی جمهوری کلمبیا و جمهوری پاناما در هفته سوم دی ماه 1404 مندرج در رسانه‌ها و روزنامه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد:

اعلام (دستمزد حیاتی) 2 میلیون پزویی برای سال 2026 در کلمبیا

"گوستاوو پترو"، رئیس‌جمهور کلمبیا، روز دوشنبه 29 دسامبر 2025 اعلام کرد که حداقل دستمزد سال 2026 که ازاین‌پس (دستمزد حیاتی) نامیده می‌شود، به 2 میلیون پزو خواهد رسید که شامل کمک‌هزینه حمل‌ونقل نیز هست. به گفته او، این افزایش تنها بر پایه شاخص‌هایی مانند تورم و بهره‌وری محاسبه نشده، بلکه متغیرهای دیگری نیز در نظر گرفته‌شده تا دستمزدی عادلانه‌تر و متناسب با بهبود شرایط زندگی کارگران و خانواده‌هایشان تضمین شود. پترو توضیح داد که این رقم به معنای افزایشی متوسط حدود 23٫7 درصد اسمی است و بدون احتساب کمک‌هزینه حمل‌ونقل، (دستمزد حیاتی خانوادگی) در سال 2026 به 1.746.882 پزو می‌رسد که نسبت به سال جاری 22٫7 درصد رشد نشان می‌دهد. به گفته رئیس‌جمهور، افزایش واقعی دستمزد، پس از کسر اثر افزایش قیمت‌ها، حدود 18٫7 درصد خواهد بود.

پترو این تغییر را گامی تاریخی توصیف کرد و گفت مفهوم دستمزد حیاتی در قانون اساسی 1991 پیش‌بینی‌شده، اما طی 34 سال گذشته در کلمبیا به کار گرفته نشده است. او تأکید کرد که این دستمزد ماهیتی خانوادگی دارد و صرفاً فردی نیست، زیرا اغلب کارگران در چارچوب خانواده زندگی می‌کنند. رئیس‌جمهور با استناد به ماده 53 قانون اساسی، یادآور شد که اصولی مانند حداقل دستمزد حیاتی و متحرک، ثبات شغلی، برابری فرصت‌ها، تضمین تأمین اجتماعی، حمایت ویژه از زنان، پرداخت به‌موقع حقوق و رعایت حقوق بازنشستگی باید در سیاست‌های مزدی لحاظ شود. همچنین به تعریف سازمان بین‌المللی کار اشاره کرد که دستمزد حیاتی را درآمد لازم برای تأمین سطح زندگی شایسته، شامل هزینه‌های خوراک، مسکن، خدمات عمومی، سلامت، آموزش، حمل‌ونقل و سایر مخارج ضروری می‌داند.

رئیس‌جمهور کلمبیا تأکید کرد که هدف از دستمزد حیاتی، کاهش فقر، افزایش اشتغال، پویاسازی اقتصاد و دموکراتیزه کردن توزیع ثروت است. او با رد انتقادها مبنی بر رکود اقتصادی یا افزایش بیکاری، گفت کلمبیا در حال حاضر پایین‌ترین نرخ بیکاری و فقر در کل قرن را تجربه می‌کند و انتظار می‌رود این روند در سال 2026 تقویت شود. پترو تصریح کرد که افزایش دستمزد موجب افزایش تقاضا و فروش بنگاه‌ها و درنتیجه ایجاد اشتغال بیشتر خواهد شد و دولت اجازه نخواهد داد کارفرمایان این افزایش را از طریق بالا بردن قیمت‌ها به مصرف‌کنندگان منتقل کنند. به گفته او، این سیاست بخشی از مبارزه دولت برای توزیع عادلانه‌تر ثروت است تا زندگی شرافتمندانه‌تری برای اکثریت کارگر جامعه فراهم شود و زمینه‌های صلح پایدار تقویت گردد. (منبع: سایت ریاست جمهوری)

https://www.presidencia.gov.co/prensa/Paginas/Presidente-Petro-anuncia-salario-vital-de-2-millones-de-pesos-incluido-251229.aspx

هشدار کارشناسان درباره تأثیر مجلس مؤسسان پیشنهادی پترو بر استقلال بانک مرکزی کلمبیا

کارشناسان اقتصادی هشدار داده‌اند که طرح دولت گوستاوو پترو برای برگزاری مجلس مؤسسان و اصلاح قانون اساسی 1991 می‌تواند به تضعیف یا از بین رفتن استقلال بانک مرکزی کلمبیا (بانک لا ریپوبلیکا) منجر شود. در پیش‌نویس منتشرشده از سوی دولت، قانون اساسی فعلی متهم شده که از مدل اقتصاد بازار آزاد و سیاست‌های نئولیبرالی حمایت می‌کند و به همین دلیل پیشنهادشده است که مدل اقتصادی کشور تغییر یابد و عملکرد بانک جمهوری، بانکداری دولتی و سیاست پولی موردبازنگری قرار گیرد. در این سند تأکید شده که مأموریت بانک مرکزی باید به‌گونه‌ای تکمیل شود که در کنار حفظ استقلال فنی، به رشد اقتصادی پایدار نیز کمک کند؛ موضوعی که نگرانی گسترده محافل سیاسی و اقتصادی را برانگیخته است.

کارشناسانی مانند "کارولینا سوتو"، مدیر پیشین بانک جمهوری، معتقدند استقلال این نهاد نقش کلیدی در مهار تورم و ثبات اقتصاد کلان کلمبیا طی سه دهه گذشته داشته و تغییر آن می‌تواند به افزایش ریسک کشور، خروج سرمایه، بالا رفتن هزینه تأمین مالی و تضعیف رشد اقتصادی منجر شود. یک اقتصاددان دیگر نیز هشدار داده که دخالت در سیاست پولی، به‌ویژه در شرایط کسری مالی، می‌تواند بحران‌های جدی‌تری ایجاد کند. همچنین "خوزه مانوئل رسترپو"، وزیر پیشین دارایی، تأکید کرده است که قانون اساسی 1991 ذاتاً نئولیبرال نیست و امکان اصلاح سیاست‌های عمومی در چارچوب فعلی وجود دارد، بدون آنکه نیازی به بازنویسی قانون اساسی یا تضعیف استقلال بانک مرکزی باشد؛ اقدامی‌که به گفته او، نا اطمینانی اقتصادی را افزایش خواهد داد. (منبع: لاسمانا)

https://www.semana.com/economia/macroeconomia/articulo/constituyente-de-petro-acabaria-la-autonomia-del-banco-de-la-republica-hablan-los-expertos/202512/

تورم برای ششمین سال پیاپی به هدف بانک مرکزی کلمبیا نمی‌رسد

بر اساس ارزیابی کارشناسان، انتظار می‌رود تورم کلمبیا در پایان سال 2025 با روندی کاهشی بسته شود؛ روندی که همسو با فرآیند کند شدن تورم در طول سال جاری بوده است. بااین‌حال، این کاهش به‌اندازه‌ای نخواهد بود که بانک جمهوری انتظار داشت، زیرا هدف این نهاد رساندن تورم به حدود 3 درصد در سال 2026 بود. طبق پیش‌بینی‌های کنونی، دستیابی به این هدف تنها در سال 2027 ممکن خواهد بود. گزارش واحد تحقیقات اقتصادی "کورفیکلمبیانا" نشان می‌دهد که تورم سال 2025 در سطح 5٫2 درصد بسته می‌شود؛ رقمی‌بسیار نزدیک به سال قبل که بیانگر توقف روند کاهشی تورم و نه کاهش معنادار آن است.

این نهاد توضیح داده که افزایش قیمت کالاها و خدمات، به‌ویژه مواد غذایی، عامل اصلی تداوم تورم بوده است، هرچند کاهش تعرفه‌های برق و گاز مانع از بالاتر رفتن بیشتر این شاخص شده است. برای سال 2026 نیز پیش‌بینی می‌شود تورم به حدود 4٫9 درصد برسد، اما همچنان بالاتر از دامنه هدف بانک مرکزی (کمتر از 4 درصد) باقی بماند و بدین ترتیب ششمین سال متوالی عدم تحقق هدف تورمی رقم بخورد. درعین‌حال، ریسک‌هایی مانند افزایش دورقمی دستمزد حداقل و تقاضای داخلی قوی ناشی از هزینه‌های عمومی می‌توانند فشارهای تورمی را در سال آینده تشدید کنند. (منبع: لا ریپوبلیکا)

https://www.larepublica.co/economia/precio-de-la-carne-de-res-para-productores-subio-17-77-4298304

امضای توافق 4٫2 بیلیون پزویی برای اجرای برنامه

وزارت معادن و انرژی کلمبیا و شرکت تولید و بازرگانی برق منطقه کارائیب (Gecelca) توافق‌نامه‌ای به ارزش 4٫2 بیلیون پزو برای اجرای برنامه (کلمبیا سولار) امضا کردند. این توافق که به‌صورت نمادین با امضای چک توسط (ادوین پالما)، وزیر معادن و انرژی و (اریک ودکینگ)، رئیس موقت Gecelca در شهر بارانکییا نهایی شد تا سال 2030 اجرا خواهد شد و هدف آن کاهش هزینه برق برای 563.057 مشترک خانگی از طبقات اجتماعی 1، 2 و 3 در 13 استان کشور است. این برنامه شامل طراحی، تأمین و نصب سامانه‌های خورشیدی فتوولتائیک متناسب با نیاز و ظرفیت خانوارها در استان‌هایی مختلف کشور خواهد بود. بر اساس این طرح، خانوارهای شهری و روستایی به برق پایدارتر و عادلانه‌تری دسترسی خواهند داشت و دولت با تقویت خود تولیدی انرژی خورشیدی، به تنوع‌بخشی سبد انرژی کشور و کاهش کسری صندوق همبستگی و باز توزیع درآمد کمک می‌کند. (منبع: سایت ریاست جمهوری)

https://www.presidencia.gov.co/prensa/Paginas/MinEnergia-y-Gecelca-firman-convenio-para-impulsar-el-Programa-Colombia-Solar-251229.aspx

اکوپترول فروش 110 واحد (میلیارد واحد حرارتی)(GBTUD) گاز وارداتی را آغاز کرد

گروه اکوپترول روز دوشنبه 29 دسامبر روند تجاری‌سازی گاز طبیعی وارداتی از طریق پایانه کوونیاس[1] را آغاز کرد؛ حجمی معادل 110 واحد GBTUD (میلیارد واحد حرارتی بریتانیا در روز) با دوره اعتبار 10 ساله. این گاز از مسیر سامانه کوونیاس–آیاکوچو تحویل خواهد شد. "ریکاردو روا" رئیس اکوپترول، این پروژه بازگازسازی در کوونیاس را نقطه عطفی راهبردی برای امنیت انرژی کلمبیا در میان‌مدت و بلندمدت دانست که از ادغام روبه رشد انرژی‌های تجدید پذیر نیز پشتیبانی می‌کند.قراردادهای این فرآیند تحت سازوکار (قطعی مشروط) و مطابق مقررات جاری عرضه می‌شود و با توجه به پیشرفت پروژه‌های گاز فراساحلی در جنوب کارائیب، امکان انعطاف برای تغییر منبع یا نقطه تحویل وجود خواهد داشت و گاز داخلی در اولویت تأمین تقاضا قرار می‌گیرد. اکوپترول و شرکت انتقال گاز بین‌المللی (TGI) به‌صورت هماهنگ برای اتصال به سامانه ملی انتقال اقدام می‌کنند تا تحویل این مقادیر به مصرف‌کنندگان داخل کشور تضمین شود؛ اقدامی‌که تأمین مطمئن گاز، رفاه خانوارها، رقابت‌پذیری صنایع و رشد اقتصادی را تقویت می‌کند. (منبع: سایت ریاست جمهوری)

https://www.presidencia.gov.co/prensa/Paginas/Ecopetrol-anuncia-comercializacion-de-110-GBTUD-de-gas-importado-a-traves-251229.aspx

نرخ بیکاری کلمبیا در نوامبر 2025 به پایین‌ترین سطح تاریخی رسید

اداره ملی آمار کلمبیا (دانه)[2] اعلام کرد نرخ بیکاری این کشور در نوامبر 2025 به 7 درصد رسیده است که پایین‌ترین رقم ثبت‌شده برای ماه نوامبر از سال 2001 تاکنون محسوب می‌شود. بر اساس این گزارش، در این ماه حدود 1٫8 میلیون نفر بیکار بوده‌اند. نرخ اشتغال نیز از 58.5 درصد در نوامبر سال گذشته به 60.2 درصد افزایش‌یافته است. درمجموع، از میان 40.8 میلیون نفر جمعیت در سن کار، حدود 24.5 میلیون نفر شاغل و 1.8 میلیون نفر بیکار بوده‌اند. در مقایسه سالانه، نرخ بیکاری نسبت به نوامبر 2024 1.1 واحد درصد کاهش‌یافته و از 8.2 درصد به 7 درصد رسیده است.

در حوزه اشتغال، تعداد شاغلان در نوامبر به 24.59 میلیون نفر رسیده که معادل نرخ اشتغال 61.9 درصد است؛ رقمی‌که نسبت به سال قبل 4.1 درصد رشد نشان می‌دهد. از این تعداد، 14.3 میلیون نفر مرد و 10.2 میلیون نفر زن بوده‌اند. بااین‌حال، نرخ اشتغال غیررسمی نیز با اندکی افزایش به 55.4 درصد رسید که معادل حدود 13.6 میلیون نفر شاغل غیررسمی است. بیشترین سهم اشتغال مربوط به بخش‌های تجارت و تعمیر وسایل نقلیه (16.8 درصد)، کشاورزی و دامداری (14.6 درصد) و اداره عمومی، آموزش و سلامت (12.3 درصد) بوده است. گزارش دانه همچنین نشان می‌دهد شهرهایی مانند "کیبدو"، "کارتاخنا" و "ریوآچا" بالاترین نرخ بیکاری و شهرهایی چون بوگوتا، مدئین و "مانیسالس" پایین‌ترین نرخ اشتغال غیررسمی را ثبت کرده‌اند. (منبع: لا ریپوبلیکا)

https://www.larepublica.co/economia/dane-reporto-que-al-cierre-de-noviembre-hubo-1-8-millones-de-colombianos-desempleados-4298817

چشم‌انداز اقتصاد کلمبیا در 2026؛ رشد محدود با چالش‌های جدی

اقتصاد کلمبیا در آستانه سال 2026 با نشانه‌هایی از بهبود وارد (نیمه دوم بازی) می‌شود، اما همچنان با محدودیت‌های ساختاری روبه‌روست. برآورد نهادهای مالی و مراکز پژوهشی نشان می‌دهد رشد تولید ناخالص داخلی این کشور در سال 2026 بین 2 تا حداکثر 3.2 درصد خواهد بود؛ رقمی‌بهتر از رکود سال‌های 2023 و 2024، اما ناکافی برای جبران شکاف‌های اجتماعی و درآمدی. "بانکلمبیا" خوش‌بینانه‌ترین پیش‌بینی را با رشد 3.2 درصدی ارائه کرده و مصرف خانوارها و احیای تدریجی سرمایه‌گذاری، به‌ویژه در صنعت و ساخت‌وساز را موتور اصلی رشد می‌داند. در مقابل، مؤسساتی مانند BBVA، کورفیکولومبیانا و BTG Pactual (بانک سرمایه‌گذاری و گروه مالی چندملیتی) بر رشد حدود 2٫8 درصد تأکیددارند و هشدار می‌دهند که سرمایه‌گذاری همچنان ضعیف باقی‌مانده و سال 2026 به دلیل انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی با عدم قطعیت بالا همراه خواهد بود.

نقطه اشتراک همه این تحلیل‌ها، نقش پررنگ مصرف در رشد اقتصادی است. پایداری بازار کار و حجم بالای حواله‌های ارزی مهاجران، حدود 14 میلیارد دلار در سال، مهم‌ترین محرک تقاضای داخلی به شمار می‌روند و حتی کاهش درآمدهای نفتی را تا حدی جبران کرده‌اند. بااین‌حال، سرمایه‌گذاری به پایین‌ترین سطح تاریخی خود رسیده و تنها حدود 17 درصد از تولید ناخالص داخلی را تشکیل می‌دهد؛ درحالی‌که تشکیل سرمایه ثابت هنوز 10 درصد کمتر از سطح سال 2022 است. کارشناسان هشدار می‌دهند اقتصادی که مصرف می‌کند اما سرمایه‌گذاری نمی‌کند، توان تداوم رشد در بلندمدت را نخواهد داشت. ازاین‌رو، پروژه‌های زیرساختی، ساخت‌وساز شهری و حمل‌ونقل، از مترو تا پروژه‌های جاده‌های نسل چهارم و پنجم به‌عنوان شرط اصلی خروج از رشد شکننده مطرح می‌شوند.

در جبهه تورم و سیاست پولی، چشم‌انداز همچنان نگران‌کننده است. بیشتر پیش‌بینی‌ها تورم نزدیک به 5 درصد در پایان 2026 را نشان می‌دهد؛ بالاتر از هدف 3 درصدی بانک مرکزی. افزایش قابل‌توجه حداقل دستمزد، تداوم فشار قیمتی در بخش خدمات و تعدیل قیمت‌های تنظیم‌شده مانند انرژی، از عوامل اصلی این وضعیت هستند. درنتیجه، انتظار می‌رود نرخ‌های بهره در سطح بالا باقی بمانند و حتی تا حدود 10 تا 10.5 درصد افزایش یابند. هم‌زمان، کسری مالی دولت و کسری حساب‌جاری ادامه خواهد داشت و نرخ ارز با نوسان میان 3550 تا 4200 پزو برای هر دلار پیش‌بینی می‌شود. جمع‌بندی تحلیلگران این است که سال 2026 سالی (مشروط) خواهد بود: مصرف قوی و فرصت‌های بالقوه وجود دارد، اما بدون جهش سرمایه‌گذاری و مدیریت ریسک‌های مالی و سیاسی، اقتصاد کلمبیا ممکن است تنها به یک تساوی دیگر بسنده کند، نه یک بازگشت قاطع. (منبع: ال تیمپو)

https://www.eltiempo.com/economia/sectores/economia-colombiana-creceria-el-proximo-ano-entre-2-y-3-2-por-ciento-pero-con-inflacion-deficit-fiscal-aun-elevados-y-grandes-retos-en-inversion-3516469

[1] Coveñas

[2] DANE