اخبار اقتصادی ارمنستان
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی کشور ارمنستان در هفته سوم آذرماه 1404مندرج در رسانههای این کشور به شرح ذیل ارائه میگردد:
مجلس ملی بودجه سال 2026 را تصویب کرد.
سند مالی اصلی ارمنستان شاخصهای زیر را تصریح میکند: هزینهها - ۳.۶۳ تریلیون درام، درآمدها - ۳.۰۹ تریلیون درام (از جمله درآمدهای مالیاتی - ۲.۹۷ تریلیون درام)، کسری بودجه دولت ۵۳۷ میلیارد درام یا ۴.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی پیشبینی شده است، در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ برابر ۵.۵ درصد بوده است.
پیشبینی میشود تولید ناخالص داخلی ۱۱.۹۳ تریلیون درام، رشد اقتصادی ۵.۴ درصد، ضریب تعدیلکننده تولید ناخالص داخلی ۳ درصد و نسبت بدهی عمومیبه تولید ناخالص داخلی ۵۲.۹ درصد باشد. (۱ دلار = ۳۸۱.۱۴ درام)
https://arka.am/am/news/economy/azhn-endunets-2026ti-petbyujen
سهمیهای ۶ ماهه برای صادرات فلزات گرانبها از ارمنستان تعیین شد.
سهمیهای ۶ ماهه برای فلزات گرانبها یا فلزات روکششده با فلزات گرانبها که از ارمنستان به کشورهای ثالث صادر میشوند، تعیین خواهد شد. این تصمیم در جلسه دولت ارمنستان گرفته شد. این سهمیه از ۵ دسامبر لازمالاجرا خواهد شد و تا ۵ ژوئن ۲۰۲۶ معتبر خواهد بود. این سهمیه شامل محصولات جواهرات، طلا و نقره ساخته شده توسط صنعتگران خواهد بود. به یاد بیاورید که در ۱۶ آوریل امسال، هیئت مدیره کمیسیون اقتصادی اوراسیا تصمیمی مبنی بر آزادسازی واردات و صادرات دستههای خاصی از فلزات گرانبها اتخاذ کرد. ما در مورد محصولاتی صحبت میکردیم که ترکیب فلزات گرانبها در آنها از ۲ درصد تجاوز نمیکند.
https://arm.sputniknews.ru/20251204/hajastanic-tankarzheq-metaghneri-artahanman-hamar-6amsja-qvvota-sahmanvec-96512541.html
پاشینیان: درآمدهای مالیاتی بودجه دولتی ارمنستان برای سال ۲۰۲۵ به ۲.۷ تریلیون درام خواهد رسید.
نیکول پاشینیان، نخستوزیر جمهوری ارمنستان، اعلام کرد که درآمدهای مالیاتی بودجه دولتی ارمنستان در سال ۲۰۲۵ به ۲.۷ تریلیون درام خواهد رسید. او در جلسه دولت افزود: «اگر این رقم را با شاخصهای درآمدهای مالیاتی سال ۲۰۱۷ مقایسه کنیم، بخش افزایشی بودجه امسال از کل بودجه سال ۲۰۱۷ بیشتر است.»
به گفته نخستوزیر، درآمدهای مالیاتی واقعی در سال ۲۰۱۷ برابر با ۱.۱۵ تریلیون درام بود، در حالی که تنها بخش افزایشیافته بودجه امسال ۱.۵ تریلیون درام ارزیابی میشود، یعنی ۳۸۴ میلیارد درام بیشتر.
آمار و پیشبینیها درباره اقتصاد ارمنستان: رشد اقتصادی ارمنستان در بودجه دولتی سال ۲۰۲۵به میزان 5.1 درصد پیشبینی شده است. طبق گزارش بانک مرکزی درباره سیاست پولی برای سهماهه سوم سال جاری، رشد تولید ناخالص داخلی ارمنستان در پایان سال ۲۰۲۵ بسته به سناریوهای مختلف (A–B) بین 5.7 تا 5.8 درصد، در سال ۲۰۲۶ بین ۵.۷ تا ۶.۲درصد، و در سال ۲۰۲۷ بین ۵ تا ۶.۳ درصد انتظار میرود.
بانک اوراسیا رشد ۵.۵ درصدی را برای سال ۲۰۲۵پیشبینی میکند. بانک جهانی انتظار دارد اقتصاد ارمنستان در سال ۲۰۲۵ به میزان ۵.۲ درصد رشد کند؛ صندوق بینالمللی پول رشد ۴.۸ درصد، بانک اروپایی بازسازی و توسعه ۵ درصد، و بانک توسعه آسیا ۶ درصد را پیشبینی کردهاند. طبق ارزیابی موسسه Fitch Ratings، رشد اقتصادی ارمنستان در سال ۲۰۲۵ به ۴.۹ درصد خواهد رسید و سازمان ملل نیز پیشبینی میکند که اقتصاد ارمنستان در سال ۲۰۲۵ رشدی برابر با ۵.۲ درصد داشته باشد.
https://arka.am/news/economy/nalogovye-dokhody-gosbyudzheta-armenii-2025-goda-sostavyat-2-7-trln-dramov-pashinyan
تعداد گردشگرانی که در ماه نوامبر از ارمنستان بازدید کردهاند؟
وزیر اقتصاد از ثبت رکورد خبر میدهد. در ماه نوامبر ۱۷۶٬۵۷۱ گردشگر از ارمنستان بازدید کرده است. گوورگ پاپویان، وزیر اقتصاد جمهوری ارمنستان، این موضوع را در صفحه فیسبوک خود اعلام کرده و آن را «شاخصی رکوردی» در حوزه گردشگری ارزیابی کرده است. پاپویان گفته است: «در ارمنستان هیچ ماه مه، ژوئن، ژوئیه، اوت، اکتبر یا نوامبری وجود نداشته که به اندازه ماههای سال ۲۰۲۵ اینهمه گردشگر به کشور آمده باشد». به گفته وزیر، این رقم نسبت به نوامبر ۲۰۲۴ که ۱۵۲٬۹۷۶ نفر بود، حدود 15.4 درصد افزایش داشته و نسبت به نوامبر ۲۰۱۹ که ۱۴۰٬۳۷۶ نفر بود، حدود 26 درصد رشد ثبت کرده است.
https://arm.sputniknews.ru/20251204/qani-zbvosashrjik-e-hh-ajcelel-nvojemberin-ekvonvomikaji-nakharary-rekvordi-masin-e-hajtararum-96535318.html
تولید برق در ارمنستان طی ۱۰ ماه 7.9 درصد افزایش یافته و به ۸.۱۶ میلیارد کیلوواتساعت رسیده است.
در ارمنستان طی ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۵، در مجموع ۸٬۱۵۶.۹ میلیون کیلوواتساعت برق تولید شده است که 7.9 درصد بیشتر از دوره ژانویه–اکتبر سال ۲۰۲۴ است. این موضوع بر اساس دادههای منتشرشده از سوی کمیته آمار ارمنستان اعلام شده است. بزرگترین سهم در تولید برق 30.4 درصد مربوط به نیروگاههای حرارتی است: حجم تولید آنها ۲٬۴۷۸.۴ میلیون کیلوواتساعت بوده که 119 درصد کاهش را نشان میدهد. نیروگاه اتمی ارمنستان با تولید ۲٬۳۰۵.۶ میلیون کیلووات ساعت (رشد 3.9 درصد) 28.3 درصد از کل تولید را تشکیل میدهد، در حالی که سهم نیروگاههای برقآبی با حجم ۱٬۹۴۱.۷ میلیون کیلوواتساعت (رشد 15.5 درصد) به 23.8 درصد میرسد. نیروگاههای خورشیدی با سهم 17.5 درصد در سهماهه نخست سال 1.430.5 میلیون کیلوواتساعت برق تولید کردهاند که 68.8 درصد رشد داشته است. نیروگاههای بادی نیز با سهم 0.02 درصد تنها 6 دهم میلیون کیلووات ساعت برق تولید کردهاند که 24.6 درصد کاهش را نشان میدهد. از سال ۲۰۲۳ حجم تولید برق شامل میزان تولید انرژی توسط تولیدکنندگان مستقل نیز شده است؛ تولیدی که مربوط به بخشی از تبادلهای برقی میان شبکههاست.
https://arka.am/news/economy/v-armenii-za-10-mesyatsev-vyrabotka-elektroenergii-vyrosla-na-7-9-do-8-16-mlrd-kvt-ch/
(https://arka.am/news/economy/v-armenii-za-10-mesyatsev-vyrabotka-elektroenergii-vyrosla-na-7-9-do-8-16-mlrd-kvt-ch)
حجم ساختوساز در ارمنستان طی ۱۰ ماه ۲۰۲۵ با رشد ۲۰٫۶ درصدی از ۵۵۱ میلیارد درام فراتر رفت.
طبق گزارش کمیته آمار ارمنستان، حجم عملیات ساختمانی در این کشور طی ژانویه تا اکتبر سال ۲۰۲۵ به ۵۵۱٬۴۳۴.۵ میلیون درام (به قیمتهای جاری) رسیده است که نسبت به دوره مشابه سال ۲۰۲۴ ۲۰٫۶ درصد افزایش نشان میدهد. فقط در ماه اکتبر، حجم ساختوساز ۸۹٬۲۷۲.۵میلیون درام بوده که ۲۰٫۱ درصد بیشتر از اکتبر سال گذشته است. حجم ساختوساز تأمینشده از بودجه دولتی در ۱۰ماه به ۱۴۵٬۲۰۲.۲ میلیون درام رسیده که ۲۶٫۳درصد از کل ساختوساز را تشکیل میدهد و نسبت به دوره مشابه ۲۰۲۴ ۳۸٫۲ درصد رشد داشته است.
توزیع منابع مالی برای ساختوساز در ۱۰ ماه نخست سال:
بودجه جوامع محلی: ۲۷٬۹۱۳.۲ میلیون درام (5.1 درصد؛ رشد 28.4 درصد)
کمکهای بشردوستانه: ۱٬۸۸۰.۳ میلیون درام (0.3 درصد؛ کاهش 45.9 درصد)
سازمانها: ۲۵۶٬۳۲۱.۶ میلیون درام (46.5 درصد؛ رشد 15.5 درصد)
جمعیت (افراد حقیقی): ۱۲۰٬۱۱۷.۲ میلیون درام (21.8 درصد، رشد 14.9 درصد)
همچنین، حجم ساختوساز از محل وامهای بینالمللی طی ۱۰ ماه به ۳۲٬۵۲۰.۴ میلیون درام رسیده است (۵.۹٪ درصد از کل) که نسبت به سال گذشته 11.8 درصد کاهش داشته است.
سهم موسسات وامدهنده بینالمللی:
بانک جهانی: ۱٬۳۳۹.۹ میلیون درام
بانک اروپایی بازسازی و توسعه: ۱٬۸۸۶.۳ میلیون درام
بانک سرمایهگذاری اروپا: ۶۴۹.۷ میلیون درام
بانک توسعه آسیایی: ۱۴٬۶۷۹.۷ میلیون درام
بانک توسعه آلمان: ۱٬۸۳۵.۱ میلیون درام
مؤسسات دیگر: ۱۲٬۱۲۹.۷ میلیون درام
بیشترین حجم ساختوساز به بخشهای زیر تعلق دارد:
فعالیتهای مرتبط با املاک و مستغلات: ۲۷۹٬۵۷۴.۵میلیون درام ( 50.7 درصد )
حملونقل: ۷۱٬۴۴۲.۱ میلیون درام ( 13 درصد )
آموزش: ۶۳٬۶۱۲.۸ میلیون درام ( 11.5 درصد )
https://arka.am/news/economy/-----10----20-6--551
پاشینیان: نیروگاههای خورشیدی ما سه برابر قویتر از نیروگاه هستهای ما هستند.
نخست وزیر نیکول پاشینیان در دیدار با روزنامهنگاران ارمنی در هامبورگ با اشاره به سفر خود به آلمان اظهار کرد: ما پتانسیل زیادی برای همکاری در بخشهایی میبینیم که اقتصاد ما قبلاً نداشته است، به ویژه، ما اکنون برنامههای خاصی را برای حمایت از بازرگانان در صادرات محصولات ارمنی به کشورهای اتحادیه اروپا اجرا میکنیم.
پاشینیان: «اخیراً، دولت چنین برنامهای را اتخاذ کرده است که در آن ما همچنین از صادرکنندگانی که صادرات به اتحادیه اروپا را آغاز میکنند، در رویههای گمرکی پشتیبانی میکنیم. امکان همکاری با راهحلهای جدید فناوری بسیار جدی میشود، به ویژه، علاقه زیادی به هیدروژن سبز در هامبورگ وجود دارد. از برق خورشیدی برای تولید هیدروژن استفاده میشود و هیدروژن در حال حاضر به عنوان سوخت استفاده میشود و اکنون اتحادیه اروپا نیز برنامههایی برای ایجاد مسیرهایی برای صادرات یا واردات هیدروژن سبز به آسیای میانه، قفقاز جنوبی دارد. ما از نتایج این بازدید متوجه شدیم که باید توجه زیادی به این بخش داشته باشیم. خبر خوب. خبر خوب این است که سال گذشته یا شاید کمی زودتر، من یک گروه کاری برای بررسی مسائل تولید هیدروژن سبز ایجاد کردم و پس از بازدید قبلیام، توافقی برای همکاری با شرکت آلمانی فیچنر حاصل شد. به موازات آن، شما همچنین میدانید که انرژی خورشیدی در ارمنستان پیشرفت بسیار جدی داشته است. در واقع، نیروگاههای خورشیدی سه برابر نیروگاه هستهای ما ظرفیت دارند، اما این نیز بسیار مهم است که ما فرصت ایجاد نیروگاههای ذخیرهسازی را داشته باشیم، زیرا انرژی خورشیدی خوب است، اما در شب در دسترس نیست، باید در طول روز برای استفاده در شب ذخیره شود، که این امر چشماندازهای بسیار خوبی را، اول از همه، برای تضمین استقلال انرژی کشورمان ایجاد میکند و پتانسیل بسیار زیادی برای صادرات برق وجود دارد.»
https://news.am/arm/news/919820.html
ارمنستان و آلمان برای تعمیق همکاریها در حوزه انرژی به توافقات مشخصی دست یافتهاند.
ارمنستان و آلمان در زمینه تعمیق همکاری در بخش انرژی به توافقات مشخص رسیدهاند. به گزارش خبرنگار «آرمنپرس» از آلمان، وزیر اقتصاد ارمنستان، گورگ پاپویان، این موضوع را در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کرده است.او گفت: «در حال حاضر توافقاتی در زمینه تبادل تجربه، جذب سرمایهگذاری و دیگر فرصتها داریم. ارمنستان ظرفیتهای نامحدودی برای انرژی خورشیدی دارد و اگر بتوانیم سامانههای ذخیرهسازی را با قیمت مناسب و گزینههای مطلوب تأمین کنیم، پیشرفت قابلتوجهی در این حوزه خواهیم داشت. جهت مهم بعدی تولید هیدروژن سبز است. باید صادقانه بگویم که تولید هیدروژن سبز هنوز در جهان تولیدی ارزان محسوب نمیشود، اما هر سال شاهد کاهش پایدار هزینه آن هستیم و میدانیم که در مرحلهای مشخص این حوزه نیز به یکی از جهتگیریهای بسیار جذاب همکاری تبدیل خواهد شد.»
https://armenpress.am/hy/article/1237310
حجم صادرات ارمنستان به آلمان بیش از ۸۰ درصد افزایش یافته است.
در سال جاری، حجم صادرات ارمنستان به آلمان بیش از ۸۰ درصد رشد داشته است. به گزارش خبرنگار «آرمنپرس» از آلمان، گورگ پاپویان، وزیر اقتصاد ارمنستان که در قالب هیئت نخستوزیر در آلمان حضور دارد، در گفتوگو با خبرنگاران اعلام کرد که دولت برای تقویت این روند گامهای مشخصی برداشته است. او گفت: «دولت سال گذشته تصمیمی اتخاذ کرد که بر اساس آن، اگر محصولات صنایع فرآوری در ارمنستان تولید و به آلمان یا کشورهای اروپایی صادر شوند، دولت مبلغ حقوق گمرکی را جبران میکند. چرا چنین تصمیمیگرفتیم؟ برای اینکه منسوجات ارمنی و فویل تولیدی ما در بازارهای اروپایی رقابتی باشند». او همچنین یادآور شد که حجم تجارت ارمنستان با امارات متحده عربی نیز در حال افزایش است.
پاپویان تأکید کرد که مسیر ارمنستان به سوی اروپا در هر صورت با موفقیت همراه خواهد بود و در این روند، قوانین ارمنستان، استانداردها و کیفیت بهرهوری کشور ارتقا خواهند یافت که این خود یک موفقیت مهم است. او افزود: «این خود بهتنهایی یک موفقیت است، زیرا تضمینی است برای اینکه بتوانیم کالاها و خدمات را به هر کشوری در جهان صادر کنیم. اگر بتوانیم کالایی را به آلمان صادر کنیم، این یعنی میتوانیم آن را به همه کشورهای جهان صادر کنیم».
https://armenpress.am/hy/article/1237309
ارمنستان به همکاری با اتحادیه اقتصادی اوراسیا ادامه خواهد داد
نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در نشست گسترده شورای بیندولتی اتحادیه اقتصادی اوراسیا اعلام کرد که ارمنستان بار دیگر آمادگی خود را برای ادامه همکاری سودمند و متقابل با این اتحادیه تأیید میکند. او تأکید کرد که ارمنستان اهمیت ویژهای برای گسترش جغرافیای روابط اقتصادی خارجی اتحادیه قائل است؛ امری که به گفته او، نقشی کلیدی در تقویت جایگاه آینده اتحادیه در اقتصاد جهانی خواهد داشت. پاشینیان افزود: «امضای موافقتنامههای همکاری اقتصادی آزاد نهتنها گفتوگوها را فعالتر میکند، بلکه رقابتپذیری را افزایش میدهد و برای کشورهای ما فرصتهای تازهای برای رشد اقتصادی ایجاد میکند». به گفته نخستوزیر، یکی از جهتگیریهای مهم در این مسیر، بخش زیرساختهای حملونقل است. او تصریح کرد که تنوعبخشی به این زیرساختها میتواند محرک اضافی برای افزایش گردش تجاری در اتحادیه باشد.
او در ادامه گفت: «در این راستا میخواهم تأکید کنم که تغییرات مثبت در منطقه فرصتهای تازهای برای همکاری اقتصادی ایجاد کرده است. گشایش و رفع انسداد زیرساختهای منطقهای میتواند عامل مهمی در گسترش قابلیتها و تقویت روابط اقتصادی کشورهای منطقه باشد. از این جهت، تصمیم رئیسجمهور آذربایجان درباره رفع انسداد مسیرهای حملونقلی را که امکان عبور بارهای ترانزیتی از خاک آن کشور به سمت ارمنستان را فراهم کرد، استقبال میکنم.» پاشینیان گفت که رفع انسداد مسیرهای حملونقلی یکی از عوامل کلیدی در برقراری صلح در منطقه است. او همچنین بر اهمیت شکلگیری بازار مشترک انرژی در چارچوب اتحادیه اقتصادی اوراسیا تأکید کرد؛ بازاری که شرایط برابر و قابل پیشبینی برای کشورهای عضو فراهم میکند. وی افزود که باید به شکل پیوسته به ایجاد کامل بازارهای مشترک دست یافت؛ بازارهایی که همکاری مؤثر، شفافیت و توازن منافع همه طرفها را تضمین میکنند. طبق دادههای اتحادیه، سهم مبادلات ارزی در معاملات اتحادیه اوراسیا با کشورهای ثالث بر پایه ارزهای ملی به ۹۸ درصد رسیده است.
پاشینیان باور دارد که دستیابی به نتایج رقابتی بهطور مستقیم با اجرای هنجارهای هماهنگ مرتبط است؛ هنجارهایی که شامل راهحلهای نظاممند، نوآوریها و تحول دیجیتال میشود. به گفته او، ایجاد و توسعه سازوکارهای مالی کارآمد میتواند به تحقق پروژههای صنعتی و همکاریهای کشاورزی مشترک کمک کند. نشست جاری شورای بیندولتی، چهلوپنجمین نشست این نهاد از آغاز به کار اتحادیه اقتصادی اوراسیا در اول ژانوی2015 و چهارمین نشست سال جاری است. نشست قبلی در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵ در مینسک برگزار شده بود. در سال ۲۰۲۵ ریاست نهادهای اتحادیه، از جمله شورای بیندولتی، بر عهده بلاروس است. نشست بعدی شورای بیندولتی اتحادیه اوراسیا در تاریخ ۲۶ تا ۲۷ مارس ۲۰۲۶ در شهر شیمکنت قزاقستان برگزار خواهد شد.
https://arm.sputniknews.ru/20251211/hajastany-sharunakelu-e- hamagvortsakcutjuny-eatm-het-pashinjan-96783237.html
حجم مبادلات تجاری میان ارمنستان و دیگر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا رشد باثبات دارد – کمیسیون اقتصادی اوراسیا.
به گفته کمیسیون اقتصادی اوراسیا، حجم مبادلات تجاری میان ارمنستان و سایر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا در ۹ ماه نخست سال جاری نسبت به دوره مشابه در (سال ۲۰۲۲)؛ ۵۱ درصد افزایش داشته است. همچنین این شاخص نسبت به دادههای سال ۲۰۲۳ ۲ درصد رشد را حفظ کرده است. کمیسیون در پاسخ به پرسش خبرنگار «آرمنپرس» در مسکو اعلام کرده است که پویایی کنونی تجارت ناشی از تثبیت پایه آماری و نیز روندهای مثبت در همکاریهای تجاری–اقتصادی میان ارمنستان و کشورهای عضو اتحادیه است.
بر اساس اعلام کمیسیون، مبادلات تجاری ارمنستان با شرکای اتحادیه در سال ۲۰۲۴ با رشد شدید همراه بوده که این افزایش در نتیجه فعالیت کوتاهمدت و غیرمعمول برخی معاملات تجاری شکل گرفته است. به گفته کمیسیون، این امر یک پایه آماری بسیار بالا ایجاد کرده بود که در نتیجه، برای سال ۲۰۲۵ انتظار میرود نرخ رشد به سطحی قابل اندازهگیریتر و واقعبینانهتر بازگردد؛ نرخی که با منطق روندهای سالهای گذشته همخوانی داشته باشد.
از منظر بخشی، در سال جاری روند مثبت در گروههایی از مواد غذایی و محصولات کشاورزی صادراتی از ارمنستان به کشورهای اتحادیه مشاهده شده است. حجم صادرات سبزیجات، میوهها، گل، محصولات کنسروی، برخی تجهیزات الکترونیکی و کفش به طور ویژه افزایش یافته است. همزمان کاهش قابل توجهی در صادرات فروآلیاژها، سنگ معدن و کنسانتره مولیبدن و برخی محصولات صنعت نساجی ثبت شده است. بر اساس ارزیابی کمیسیون، در سال ۲۰۲۶ انتظار میرود رشد تجارت متوسط اما باثبات باشد. این رشد میتواند بهطور تعیینکننده تحت تأثیر حفظ سرعت بالای رشد اقتصادی ارمنستان، تعمیق همکاری با کشورهای عضو اتحادیه و همچنین تثبیت تدریجی سیستمهای لجستیکی قرار گیرد. تقویت تقاضای مصرفکننده نیز عامل مساعد خواهد بود. کمیسیون همچنین یادآور میشود که برخی ریسکها وجود دارند، اما پیشبینیهای کلی همچنان مثبت است و پیشزمینههای پایداری برای بازیابی و تقویت بیشتر تجارت متقابل در حال شکلگیری است.
https://tert.am/am/news/2025/12/12/armenia-eatm/4253292
برنامهای برای ایجاد روستاهای توریستی در ارمنستان اجرا خواهد شد
دولت ارمنستان تصمیمی مبنی بر «اعلام روستاهای گردشگری» به منظور تضمین توسعه هماهنگ و متوازن منطقهای مقاصد گردشگری اتخاذ کرد. در تصمیم دولت آمده است که این برنامه حدود ۶۰ منطقه مسکونی در تمام استانهای کشور را پوشش خواهد داد. هدف از این تصمیم، تشویق سکونتگاههای روستایی برای دستیابی به وضعیت یک روستای توریستی مطابق با بهترین شیوههای بینالمللی، تضمین مدیریت متمرکز و سیستماتیک مقاصد گردشگری، همسو کردن روستاهای دارای پتانسیل گردشگری با استانداردهای بینالمللی، تأکید و حفاظت از مناظر، تنوع زیستی، تنوع فرهنگی ملموس و ناملموس و ارزشهای محلی محیط سکونتگاه مورد نظر، نظارت و ارزیابی نتایج فعالیتها و برنامههای توسعه گردشگری، بهبود مشارکتهای دولتی-خصوصی و مشارکت فعال جوامع، بهبود ارتباطات، زیرساختها و جذب سرمایهگذاری است.
https://arka.am/am/news/tourism/hayastanum-zbosashrjayin-gyugheri-steghtcman-tcragir-kirakanatsvi
(https://arka.am/am/news/tourism/hayastanum-zbosashrjayin-gyugheri-steghtcman-tcragir-kirakanatsvi/)/
(https://arka.am/am/news/tourism/hayastanum-zbosashrjayin-gyugheri-steghtcman-tcragir-kirakanatsvi/)