معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

بُن‌بست الگوی توسعه صربستان؛ چالش‌های خروج از تله درآمد متوسط و افت جذب سرمایه

بر اساس گزارش پایگاه اینترنتی اینسایدر، الکساندر ووچیچ، رئیس‌جمهور صربستان، با اذعان به اینکه مدل توسعه اقتصادی کشور (مبتنی بر جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی، یارانه‌های سخاوتمندانه دولتی و بهره‌گیری از نیروی کار ارزان) به پایان ظرفیت خود رسیده، بر ضرورت تطبیق با افت جریان‌های سرمایه‌گذاری جهانی و حرکت به سوی فناوری‌های نوین نظیر هوش مصنوعی و زیرساخت‌های کلیدی تاکید کرده است. در مقابل، کارشناسان مستقل نظیر دانیلو شوکوویچ و یوگوسلاو ریستیچ ریشه بحران را ناشی از اشتباهات ساختاری درون‌کشوری—از جمله سرکوب بخش خصوصی و صادرکنندگان داخلی از طریق تثبیت مصنوعی نرخ ارز (دینار گران)، اعطای امتیازات نابرابر به شرکت‌های خارجی، افت استانداردهای کار و زیست‌محیطی و بی‌توجهی به ارتقای بهره‌وری و دانش فنی—می‌دانند. با خروج موجی از کارخانه‌های خارجی به دلیل افزایش دستمزدها، صربستان اکنون در سرتقاطع اصلاح ساختاری قرار گرفته و تداوم رشد اقتصادی آن نیازمند بازنگری در سیاست‌های ارزی، تقویت تولید صادرات‌محور بومی و ایجاد تعادل میان بخش خصوصی داخلی و حضور کارآمد دولت است.

چرخش ساختاری در بازار کار صربستان؛ پایان عصر نیروی کار ارزان

بر اساس گزارش پایگاه اینترنتی فوربس، اقتصاد صربستان پس از سال‌ها رشد متکی بر نیروی کار ارزان، در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ برای نخستین بار وارد دوره‌ای از رکود و کاهش اندک اشتغال (حدود ۰.۲ تا ۱ درصد) شده است. این تغییر روند نشان می‌دهد مدل اقتصادی گذشته—که بر پایه جذب سرمایه‌گذاری خارجی در صنایع سنتی و متکی بر نیروی کار ارزان بنا شده بود—اکنون به محدودیت‌های ساختاری خود رسیده است. عوامل اصلی این وضعیت عبارتند از: کاهش ۱۲.۵ درصدی جمعیت در سن کار طی یک دهه اخیر به دلیل روندهای منفی جمعیتی و مهاجرت، افزایش دستمزدها با سرعتی بیش از رشد بهره‌وری، و در نتیجه خروج تدریجی کارخانه‌های خارجی کم‌بازده و انتقال آن‌ها به کشورهای ارزان‌تر. با وجود خروج این شرکت‌ها، نرخ بیکاری تغییر چشم گیری نداشته (در حدود ۸.۵ تا ۸.۷ درصد)؛ زیرا هم‌زمان با کاهش فرصت‌های شغلی، جمعیت جویای کار نیز کاهش یافته است. با این حال، مسئله اصلی صربستان، توقف رشد اقتصادی پس از گران شدن نیروی کار و عجز در جهش فناورانه و شکل‌گیری نوعی عدم‌توازن در بازار کار است؛ بعبارتی کارگران کم‌مهارت برای صنایع ساده گران شده‌اند، اما مهارت کافی برای ورود به صنایع پیشرفته را ندارند. اگر چه رشد بخش خدمات و فناوری اطلاعات (ICT) در اوایل سال ۲۰۲۶ تا حدی افت اشتغال در بخش‌های تولیدی را جبران کرده، اما عبور موفق از این مرحله نیازمند حرکت صربستان به سمت اقتصاد مبتنی بر فناوری، ارتقای کیفیت نظام آموزشی و اصلاحات ساختاری است.

اخبار اقتصادی ترکمنستان (استان‌های ماری و لباب)

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی ترکمنستان (استان‌های ماری به مرکزیت مرو و لباب) در هفته دوم اردیبهشت ماه 1402 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

مهمترین اخبار اقتصادی ژاپن (هفته دوم دی ماه 1399)

مهمترین اخبار و تحولات اقتصادی ژاپن که در هفته دوم دی ماه 1399 در رسانه‌های این کشور منعکس شده به شرح زیر است: