معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

اقتصاد آبی پاکستان 2025 : از ظرفیت بالقوه تا چشم‌انداز توسعه پایدار در تجارت و شیلات دریایی

پاکستان با برخورداری از خط ساحلی 1046 کیلومتری در امتداد دریا و داشتن منطقه اقتصادی انحصاری (EEZ) به مساحت حدود 240000کیلومتر مربع و فلات قاره حدود 50000 کیلومتر مربع، یکی از کشورهای مهم ساحلی در جنوب آسیا محسوب می‌شود. این موقعیت جغرافیایی و ژئواستراتژیک، اهمیت ویژه‌ای به بنادر این کشور می‌دهد و امکان بهره‌برداری از تجارت دریایی بین‌المللی و منطقه‌ای را فراهم می‌آورد. پروژه ساخت بندر گوادر تحت طرح کریدور اقتصادی چین-پاکستان (CPEC) به عنوان مرکز ترانزیت و ترانشیپ، ظرفیت‌های اقتصادی و لجستیکی پاکستان در منطقه اقیانوس هند را به طور چشمگیری افزایش داده است و این بندر پتانسیل تبدیل شدن به یک هاب اصلی تجارت دریایی در جنوب آسیا را دارد.

توسعه دریامحور در اقتصاد آلمان

گرچه اقتصاد آبی آلمان، سهم محدودی در تولید ناخالص داخلی این کشور (حدود 1.5 درصد) دارد لیکن به عنوان یکی از حوزه‌های پیشران و با حجم 57 میلیارد یورو (28 درصد اعضای اتحادیه اروپا) سهم قابل توجهی را در اقتصاد دریا محور اروپا به خود اختصاص داده است. از نظر ارزش‌افزوده حمل‌ونقل دریایی بیشترین سهم را در اقتصاد آبی کشور (۵۶ درصد) داراست. بزرگترین بخش از نظر اشتغال، منابع زنده و شیلات (۲۷ درصد از نیروی کار دریایی) می‌باشد. توسعه دریامحور در آلمان در چارچوب نظام فدرال مدیریت می‌شود و در عین حال ایالت های ساحلی، نقش اجرایی و عملیاتی مهمی دارند. آلمان در حال سرمایه‌گذاری سنگین برای ایجاد زیرساخت‌های پذیرش آمونیاک و هیدروژن سبز بعنوان سوخت آینده کشتی‌هاست و بندر هامبورگ و برمرهافن در حال تبدیل شدن به‌هاب هیدروژن هستند. آلمان در راستای تحقق هدف کربن‌خنثی تا سال ۲۰۴۵، بر روی هیدروژن سبز (تولید شده از باد فراساحلی) حساب ویژه‌ای باز کرده است. در حال حاضر آلمان در حال گذار از اقتصاد آبی سنتی به اقتصاد آبی هوشمند و سبز است و استراتژی ملی دریایی ۲۰۲۵ و برنامه‌های توسعه فراساحلی، محور اصلی برنامه‌های جدید را تشکیل می دهد. یکی از مهم‌ترین اقدامات اخیر آلمان، انتشار طرح فناوریهای ملی دریایی[1] است که هدف آن کوتاه کردن زمان تبدیل تحقیقات دانشگاهی به محصولات صنعتی در بازار جهانی است. ادغام توسعه دریامحور با سیاست انرژی و اقلیم موفقیت کشور آلمان، هماهنگی نهادی میان دولت فدرال با ایالت‌ها و بخش خصوصی و تمرکز بر بخش‌های با فناوری و ارزش افزوده بالا از عوامل موفقیت آلمان در توسعه دریامحور ارزیابی می‌شود.

چشم انداز پرتغال در توسعه پایدار دریا

یکی از ظرفیت های بزرگ پرتغال، تجربه این کشور در استفاده از دریا و سواحل طولانی آن برای تولید انرژی‌های پاک است. این کشور در تولید انرژی‌های پاک هیدروژن، باد و نور خورشید در سطح اروپا پیشرفت های بسیار بالایی نموده، و بعنوان یک کشور پیشرو در این حوزه نام برده می‌شود.

اقتصاد آبی و دریا محور مالزی؛ مدلی برای توسعه پایدار

اقتصاد آبی (Blue Economy) به عنوان یکی از ارکان اصلی رشد و توسعه پایدار برای بسیاری از کشورهای ساحلی، از جمله مالزی، اهمیت فزاینده‌ای یافته است. مالزی با موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد و گستره وسیع دریایی خود، پتانسیل عظیمی در بهره‌برداری از منابع اقیانوسی، دریایی و ساحلی دارد.

نقش بنادر در اقتصاد دریامحور کامرون

کامرون یکی از کشورهای آفریقایی فعال در حوزه اقتصاد دریامحور است. این کشور دارای سه بندر مهم و راهبردی دوالا، لیمبو و کریبی در سواحل اقیانوس اطلس می‌باشد که اقتصاد و تجارت کشورهای مرکز آفریقا را به سایر نقاط جهان پیوند می زند. همچنین بنادر تیکو و گاروا از جمله بنادر واقع در آبراهه‌های داخل سرزمین کامرون می‌باشند که تجارت میان مناطق مختلف کامرون و کشورهای همسایه از جمله نیجریه را تسهیل می‌نماید.

نگاهی به برنامه‌های دولت کنیا در زمینه اقتصاد دریامحور

اقتصاد آبی به عنوان ابتکار و طرحی برای ارتقای توسعه اقتصادی از طریق استفاده پایدار از ظرفیت‌های اقیانوس‌ها، دریاها و آبهای سطحی مطرح شده است. این برنامه در عین حال حفاظت از منابع آبی اقیانوسی و داخلی را مورد توجه قرار می‌دهد. اکنون دانشمندان و سیاستگذاران نسبت به نقش اقتصاد آبی در توسعه اجتماعی-اقتصادی و پایداری زیست محیطی بیش از گذشته تمرکز یافته‌ و تأکید دارند. برآوردهای آنکتاد نشان می‌دهد که اقتصاد آبی حدود 3.5 تا 7 درصد از تولید ناخالص داخلی جهانی و 1 درصد از اشتعال نیروی کار جهانی را به خود اختصاص می‌دهد.

تقویت زیرساخت‌های ترانزیتی آبی از سوی تانزانیا

راه‌اندازی کشتی پیشرفته و به‌روز MV Mwanza در دریاچه ویکتوریا اقدام مهمی در اقتصاد دریایی تانزانیا خواهد بود. ساخت و راه‌اندازی این کشتی، بیانگر اراده و تعهد دولت تانزانیا به تقویت زیرساخت‌های منطقه‌ای در بخش حمل و نقل است .

اقتصاد دریامحور در کویت

کویت مانند بسیاری از کشورهای دریایی به دنبال استفاده از این ظرفیت طبیعی برای بهبود اقتصاد خود است.

آشنایی با مختصات و ویژگی‌های اقتصاد دریا محور در استان آستراخان

استان آستاراخان در جنوب شرقی قسمت اروپایی روسیه در دلتای رودخانه ولگا قرار گرفته و از موقعیت اقتصادی و جغرافیایی منحصر به فردی برخوردار است. استان آستراخان بخشی از منطقه جنوبی فدرال روسیه قلمداد می‌شود . استان آستراخان در مرز اروپا و آسیا واقع شده و رودخانه ولگا به عنوان زنجیره ارتباطی بین منطقه قفقاز شمالی و جنوب روسیه به پنج دریا (یعنی دریای بالتیک، دریای سفید(واقع در شمال روسیه)، دریای سیاه و آزوف و دریای خزر) متصل گردیده است. رودخانه ولگا در انتهای مسیر خود و از طریق دریای خزر ، روسیه را به جمهوری اسلامی ایران متصل می نماید.