برنامه جامع توسعه اراضی آبی و فناوری‌های صرفه‌جویی در مصرف آب در کشاورزی قزاقستان تا سال ۲۰۳۰
قزاقستان یک برنامه جامع با هدف گسترش استفاده از فناوری‌های صرفه‌جویی در مصرف آب در کشاورزی تدوین خواهد کرد. در نشست توسعه کشاورزی آبی، سریک ژومانگارین، معاون نخست‌وزیر و وزیر اقتصاد ملی جمهوری قزاقستان، دستور تدوین یک برنامه جامع ملی برای توسعه فناوری‌های صرفه‌جویی در مصرف آب در بخش کشاورزی را صادر کرد. هدف اصلی این برنامه، مدیریت پایدار منابع آب، افزایش بهره‌وری کشاورزی، توسعه اراضی آبی و تقویت امنیت غذایی کشور است. برنامه توسعه کشاورزی آبی قزاقستان تا سال ۲۰۳۰ یکی از مهم‌ترین طرح‌های تحول کشاورزی این کشور محسوب می‌شود که بر سه محور اصلی مدیریت پایدار منابع آب، افزایش بهره‌وری تولید و توسعه فناوری‌های نوین آبیاری استوار است. اجرای این برنامه علاوه بر افزایش ۹۰۰ هزار هکتاری اراضی آبی، موجب گسترش فناوری‌های کم‌مصرف، تقویت تولید داخلی تجهیزات، افزایش دسترسی کشاورزان به منابع مالی، اصلاح الگوی کشت و ارتقای تاب‌آوری بخش کشاورزی در برابر کمبود آب خواهد شد. این رویکرد، قزاقستان را در مسیر توسعه کشاورزی پایدار و افزایش امنیت غذایی در افق ۲۰۳۰ قرار می‌دهد.
محورهای اصلی برنامه
برنامه ملی، کل زنجیره توسعه سامانه‌های نوین آبیاری را پوشش می‌دهد؛ از تأمین منابع آب تا نصب تجهیزات در مزارع کشاورزان.
مهم‌ترین اجزای این برنامه عبارت‌اند از:
- تأمین مالی ترجیحی برای خرید تجهیزات آبیاری؛
- توسعه زیرساخت‌های انتقال و توزیع آب؛
- حمایت از تولیدکنندگان داخلی تجهیزات؛
- طراحی مدل اقتصادی کشاورزی مبتنی بر فناوری‌های کم‌مصرف آب؛
- اولویت دادن به تجهیزات ساخت داخل در حمایت‌های دولتی.
وضعیت فعلی اراضی آبی
طبق اعلام وزارت کشاورزی جمهوری قزاقستان، در حال حاضر:
توسعه صنعت تجهیزات آبیاری
در حال حاضر هفت تولیدکننده داخلی تجهیزات آبیاری بارانی در قزاقستان فعالیت می‌کنند.
توزیع جغرافیایی کارخانه‌ها:
- ۳ واحد در استان ترکستان
- ۲ واحد در شهر آستانه
- ۱ واحد در شهر آلماتی
- ۱ واحد در استان آتیراو
همزمان، پروژه‌های بومی‌سازی تولید تجهیزات برندهای بین‌المللی Lindsay، Valley و Bauer نیز در حال اجراست.
هدف از این اقدام، افزایش توان داخلی و کاهش وابستگی به واردات تجهیزات کشاورزی است.
اهداف کمی تا سال ۲۰۳۰
دولت قزاقستان اهداف زیر را تعیین کرده است:
اصلاح الگوی کشت
برای نخستین بار، برنامه کشت محصولات کشاورزی بر اساس سهمیه واقعی منابع آب تنظیم شده است.
اقدامات انجام‌شده عبارت‌اند از:
- کاهش سطح زیر کشت محصولات پرمصرف آب؛
- کاهش سطح زیر کشت برنج به میزان ۲۰.۶ هزار هکتار؛
- حفظ سطح زیر کشت پنبه در ۱۶۲.۴ هزار هکتار بدون کاهش.
این هدف از طریق:
- افزایش ۲۹.۸ هزار هکتاری آبیاری قطره‌ای؛
- کاهش ۱۲ هزار هکتاری روش‌های سنتی آبیاری
محقق شده است.
وضعیت کشت سال زراعی جاری
عملیات کشت بهاره به پایان رسیده است.
سطح کل اراضی زیر کشت در سال جاری:
حمایت‌های مالی دولت
دولت برای توسعه فناوری‌های نوین، بسته‌های حمایتی متعددی را اجرا می‌کند.
این حمایت‌ها شامل:
- پرداخت تا ۸۰ درصد هزینه حفاری چاه؛
- پرداخت تا ۸۰ درصد هزینه خرید و نصب سامانه‌های آبیاری کم‌مصرف؛
- پرداخت یارانه آب کشاورزی بر اساس نوع فناوری مورد استفاده؛
- اعطای وام‌های کم‌بهره برای خرید تجهیزات آبیاری.
برنامه توسعه فناوری‌های صرفه‌جویی در مصرف آب
بر اساس برنامه دولت:
- سالانه حداقل ۱۵۰ هزار هکتار به سامانه‌های نوین آبیاری مجهز خواهد شد.
- تا سال ۲۰۳۰ سطح این اراضی به ۱.۳ میلیون هکتار خواهد رسید.
توسعه اراضی آبی
هر سال حدود ۳۰ هزار هکتار از اراضی دیم به اراضی آبی تبدیل خواهد شد.
از این میزان:
- حدود ۶۰ درصد به سامانه‌های آبیاری بارانی مجهز می‌شوند.
برای تحقق این هدف، سالانه نیاز است:
- حدود ۱,۵۰۰ دستگاه آبیاری بارانی خریداری شود.
نیاز مالی برنامه
بر اساس برآورد دولت:
- قیمت متوسط هر دستگاه آبیاری بارانی حدود ۶۰ میلیون تنگه است.
- نیاز سالانه به تسهیلات ترجیحی برای خرید تجهیزات حدود ۹۰ میلیارد تنگه برآورد می‌شود.
مأموریت دستگاه‌های اجرایی محلی
معاون نخست‌وزیر به نهادهای اجرایی محلی دستور داده است:
- اراضی کشاورزی مجاور منابع آب را شناسایی کنند؛
- ظرفیت توسعه کشاورزی آبی را ارزیابی کنند؛
- اراضی مناسب را به اراضی آبی تبدیل کنند؛
- بهره‌برداری مؤثر از این اراضی را تضمین نمایند.
منبع:
https://www.inform.kz/ru/ploshad-oroshaemih-zemel-v-kazahstane-k-2030-
godu-uvelichat-do-25-mln-gektarov-c06a2156