اخبار اقتصادی قزاقستان - آستانه

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی قزاقستان - آستانه در هفته چهارم شهریور ۱۴۰۵ مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

ارتقا جایگاه مرکز مالی بین المللی آستانه در چهلمین ویرایش شاخص جهانی مراکز مالی

مرکز مالی بین المللی آستانه در چهلمین ویرایش شاخص جهانی مراکز مالی (GFCI 40) با افزایش ۱۸ امتیازی، از ۶۸۴ به ۷۰۲، جایگاه خود را از رتبه ۶۵ به ۵۷ در میان ۱۱۷ مرکز مالی جهان ارتقا داده است. آستانه برای بیش از سه سال همچنان در رتبه نخست اروپای شرقی و آسیای مرکزی قرار دارد. همچنین در رتبه‌بندی جداگانه فناوری مالی، جایگاه آستانه چهار پله بهبود یافته و از ۵۵ به ۵۱ رسیده است. این شهر همچنین در فهرست ۱۰ مرکز مالی که کارشناسان انتظار دارند طی دو تا سه سال آینده نقش مهم‌تری در نظام مالی جهانی ایفا کنند، رتبه نهم را کسب کرده است.

به گفته مدیران مرکز مالی بین‌المللی آستانه (AIFC)، این رشد صرفاً ناشی از افزایش برداشت مثبت کارشناسان نیست، بلکه نتیجه پیشرفت‌های ساختاری در حوزه‌هایی مانند ثبات سیاسی و اقتصادی، تداوم مقررات، جذب سرمایه‌گذاری خارجی، توسعه بازار سرمایه، فناوری‌های مالی و دارایی‌های دیجیتال، زیرساخت‌های مالی و سازوکارهای حل‌وفصل اختلافات است.

https://astanatimes.com/2026/09/expert-astanas-financial-center-

rating-rises-18-points-on-structural-progress/

 

توسعه تجارت قزاقستان با کانادا همزمان با تغییر زنجیره‌های تأمین جهانی

در پی گفت‌وگوی تلفنی ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶ آرمان شاکالی‌یف، وزیر تجارت و همگرایی قزاقستان و مندیِر سیدهو، وزیر تجارت بین‌الملل کانادا، قزاقستان پیشنهاد افزایش صادرات به کانادا را در ۴۵ گروه کالایی به ارزش حدود ۲۵۵ میلیون دلار مطرح کرده است. دو طرف بر تهیه یک برنامه اقدام مشترک برای تسهیل تجارت، جذب سرمایه‌گذاری و همکاری‌های بخشی توافق کردند. تجارت کالایی دو کشور در سال ۲۰۲۵ به ۷۲۷.۹ میلیون دلار رسید که نسبت به سال ۲۰۲۴، ۵۳.۲ درصد افزایش داشته است. در حال حاضر نیز بیش از ۱۶۰ شرکت مشترک با سرمایه کانادایی در قزاقستان فعالیت می‌کنند.

تمرکز همکاری‌های جدید بر حوزه‌هایی مانند استخراج و فرآوری مواد معدنی حیاتی، انرژی هسته‌ای، کشاورزی، هوافضا، حمل‌ونقل و فناوری اطلاعات است. کانادا آمادگی خود را برای انتقال تجربه در زمینه راکتورهای کوچک مدولار و فناوری CANDU [1]و همچنین فناوری‌های کشاورزی اعلام کرده است. از سوی دیگر، قزاقستان تلاش دارد صادرات خود را از مواد خام به سمت محصولات با ارزش افزوده بالاتر سوق دهد و از کریدور ترانس‌خزر برای تنوع‌بخشی مسیرهای تجاری استفاده کند. به این ترتیب، هدف صرفاً افزایش صادرات ۲۵۵ میلیون دلاری نیست، بلکه ایجاد زیرساختی برای توسعه تجارت، سرمایه‌گذاری مشترک و ورود شرکت‌های کانادایی به بازارهای آسیای مرکزی و سایر بازارهای منطقه عنوان شده است.

https://astanatimes.com/2026/09/kazakhstan-initiates-trade-push

-with-canada-as-global-supply-chains-shift/

کاهش نقش دولت در تامین مالی سرمایه گذاری و افزایش نقش منابع غیردولتی

قزاقستان در حال تغییر مدل سیاست‌گذاری سرمایه‌گذاری خود است تا به‌جای اتکای بیشتر به منابع دولتی، سرمایه خصوصی و خارجی بیشتری را به سمت تولید، زیرساخت و بخش واقعی اقتصاد هدایت کند . بر اساس «مفهوم سیاست سرمایه‌گذاری تا ۲۰۳۰» که در دسامبر ۲۰۲۵ تصویب شد، دولت قصد دارد از طریق هلدینگ ملی سرمایه‌گذاری بایترک تا سال ۲۰۲۹ حدود ۱۵۰ میلیارد دلار سرمایه اضافی جذب کند. در سال ۲۰۲۵ سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت به حدود ۲۳.۵ تریلیون تنگه (۵۲.۸ میلیارد دلار) رسید و در ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ نیز بیش از ۱۳.۵ تریلیون تنگه (30 میلیارد دلار) سرمایه‌گذاری شد. هم‌زمان، دولت از مدل «جذب منفعل سرمایه‌گذار» به سمت شناسایی هدفمند سرمایه‌گذاران و پروژه‌های اولویت‌دار در مناطق مختلف حرکت کرده و سازوکارهایی مانند Fast Track، Investment Headquarters  و سیستم‌های دیجیتال و هوش مصنوعی برای پایش پروژه‌ها را توسعه داده است.

قزاقستان در سال 2025 به میزان 20.5 میلیارد دلار سرمایه گذاری مستقیم خارجی جذب نمود که 14.4% بیشتر  از سال 2024 بود.

سهم بودجه دولتی از تأمین مالی سرمایه‌گذاری از ۲۱.۵ درصد در سال ۲۰۲۵ به ۱۴ درصد در ژانویه تا اوت ۲۰۲۶ کاهش یافته و ۸۶ درصد منابع از بخش غیردولتی تأمین شده است؛ از این میزان، ۶۶.۷ درصد از منابع خود شرکت‌ها، ۵.۶ درصد از وام‌های بانکی و ۱۳.۷ درصد از سایر منابع استقراضی تأمین شده است. همچنین سهم صنعت تولید از کل سرمایه‌گذاری از ۱۰.۷ درصد در ۲۰۲۴ به ۱۴.۱ درصد در هشت ماه نخست ۲۰۲۶ افزایش یافته، در حالی که سهم معدن از ۱۸.۷ به ۱۳.۹ درصد کاهش یافته است. در این چارچوب، بایترک در سال ۲۰۲۶ حدود ۸ تریلیون تنگه (۱۸ میلیارد دلار) برای تأمین مالی بخش واقعی اقتصاد در نظر گرفته و ابزارهای صندوق توسعه کارآفرینی Damu نیز برای حدود ۵ هزار پروژه SME به کار گرفته شده است. بنابراین جهت‌گیری اصلی مدل جدید، استفاده از منابع و تضمین‌های دولتی برای چند برابر کردن سرمایه خصوصی، توسعه تولید داخلی، زیرساخت، کشاورزی و صادرات است.

https://astanatimes.com/2026/09/kazakhstan-reshapes

-investment-model-to-attract-more-private-capital/

نقش موثر «ستاد سرمایه گذاری قزاقستان[2]» در تسهیل اجرای پروژه‌ها

«ستاد سرمایه‌گذاری»  Investment Headquarters در حل مشکلات سرمایه‌گذاران و در عین حال شناسایی ضعف‌های ساختاری محیط سرمایه‌گذاری قزاقستان نقش موثری دارد. طی سه سال گذشته، این ستاد مشکلات مربوط به ۳۰۹ پروژه با ارزش بیش از ۱۵۴ میلیارد دلار را بررسی کرده است. مسائل مطرح‌شده از تخصیص زمین و اتصال به زیرساخت‌ها تا اخذ مجوز، تأمین مواد اولیه، تأمین مالی و آغاز ساخت‌وساز را دربر می‌گیرد. در سال ۲۰۲۵ نیز تصمیمات این ستاد موجب شد ۱۲ پروژه در ۹ منطقه با بیش از ۱.۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری وارد مرحله ساخت و نصب شوند.

اهمیت اصلی این ستاد فقط حل پرونده‌های موردی نیست، بلکه می‌تواند به‌عنوان یک ابزار تشخیص مشکلات نظام سرمایه‌گذاری عمل کند؛ یعنی با بررسی اینکه مشکلات سرمایه‌گذاران در کدام مناطق یا بخش‌ها بیشتر و روند تصمیم‌گیری در کجا کندتر است، ضعف‌های قانونی و هماهنگی میان دولت مرکزی و مقامات منطقه‌ای شناسایی شود. در همین راستا، استفاده از قراردادهای سرمایه گذاری نیز افزایش یافته و تعداد قراردادهای سرمایه‌گذاری از ۶ قرارداد به ارزش ۲.۲ میلیارد دلار در ۲۰۲۴ به ۴۱ قرارداد به ارزش ۲۹.۸ میلیارد دلار در ۲۰۲۵ رسیده و از ابتدای ۲۰۲۶ نیز ۲۵ قرارداد دیگر به ارزش حدود ۱۱ میلیارد دلار امضا شده است.

https://astanatimes.com/2026/09/expert-investment-headquarters-

highlights-gaps-in-kazakhstans-investment-infrastructure/

نزدیک شدن درآمدهای سرمایه گذاری صندوق ملی قزاقستان به درآمدهای بخش نفت

سهم درآمدهای سرمایه‌گذاری در صندوق ملی قزاقستان در حال نزدیک‌شدن به درآمدهای حاصل از بخش نفت است. در نیمه نخست سال ۲۰۲۶، صندوق ملی مجموعاً ۳.۲۱ تریلیون تنگه (۷.۱ میلیارد دلار ) درآمد داشت که ۵۵.۶٪ از مالیات‌های بخش نفت و ۴۳.۷٪، معادل ۱.۴ تریلیون تنگه (۳.۱۳ میلیارد دلار)، از درآمدهای سرمایه‌گذاری حاصل شد. نکته قابل توجه این است که درآمد سرمایه‌گذاری حتی از درآمد هر یک از مالیات‌های نفتی به‌تنهایی بیشتر بوده است؛ برای نمونه مالیات بر درآمد شرکت‌های نفتی ۷۹۸.۹ میلیارد تنگه (1.7 میلیارد دلار) و مالیات استخراج مواد معدنی ۲۶۷.۲ میلیارد تنگه (594 میلیون دلار) بوده است.

این تحول به افزایش حجم دارایی‌های صندوق مربوط است. دارایی‌های صندوق در ابتدای ۲۰۲۶ حدود ۳۷.۳۴ تریلیون تنگه (۸۳.۹ میلیارد دلار) بود و در پایان نیمه نخست سال، با وجود انتقال ۱.۸۶ تریلیون تنگه (۴.۰۳ میلیارد دلار) به بودجه ملی، به ۳۸.۶۸ تریلیون تنگه (۸۳.۸ میلیارد دلار) رسید. بنابراین، گزارش تأکید می‌کند که صندوق ملی به‌تدریج از مدلی که درآمد آن عمدتاً وابسته به دریافت مالیات و درآمدهای نفتی است، به سمت مدل مبتنی بر دارایی (Asset-based model) حرکت می‌کند؛ یعنی خودِ سرمایه انباشته‌شده و بازده حاصل از سرمایه‌گذاری آن به یک منبع مهم درآمد تبدیل می‌شود. در بلندمدت، این موضوع می‌تواند وابستگی منابع صندوق به نوسانات تولید، قیمت و صادرات نفت را کاهش دهد، هرچند درآمد سرمایه‌گذاری نیز به ترکیب پرتفوی و عملکرد بازارهای مالی وابسته است.

https://astanatimes.com/2026/09/kazakhstan-national-fund-sees-investment-incom

 

کاهش شدید محصولات کشاورزی در شرق قزاقستان به دلیل خشکسالی و گرما

در استان شرق قزاقستان، به‌ویژه در منطقه آلتای، خشکسالی و گرمای شدید در سال ۲۰۲۶ موجب کاهش قابل‌توجه عملکرد محصولات زراعی شده است. میزان بارندگی در دوره رشد حدود ۵۰ میلی‌متر بوده، در حالی که میانگین معمول حدود ۲۵۰ میلی‌متر است و دمای هوا نیز به حدود ۴۰ درجه سانتی‌گراد رسیده است. در مزرعه ErNur-Altai، عملکرد جو به حدود ۲.۵ تن در هکتار رسید که تقریباً نصف سطح قابل انتظار در سال‌های مناسب است. در مقابل، آفتابگردان مقاومت بیشتری در برابر خشکی نشان داده و با استفاده از فناوری‌های مدیریت تنش، عملکرد آن وضعیت بهتری داشته است.

این شرایط نشان می‌دهد که ریسک خشکسالی و تغییرات اقلیمی در کشاورزی قزاقستان در حال افزایش است و تقاضا برای فناوری‌ها و نهاده‌های سازگار با کم‌آبی می‌تواند بیشتر شود. از جمله موارد مورد توجه می‌توان به ارقام و هیبریدهای مقاوم به خشکی، بذرهای زودرس، محرک‌های رشد، کودهای تخصصی و فناوری‌های مدیریت رطوبت خاک اشاره کرد. چاره تغییر رویکرد مزارع قزاقستان به سمت استفاده از نهاده‌ها و فناوری‌های افزایش مقاومت گیاه در برابر تنش‌های اقلیمی است.

https://eldala.kz/specproekty/25562-zasuha-i-zhara-podkosili

-urozhaynost-v-vostochnom-kazahstane

 

بومی‌سازی عمیق تولید ماشین‌آلات کشاورزی شرکت چینی YTO  در قزاقستان

همکاری [3]YTO Group Corporation، شرکت دولتی چینی Sinomach، شرکت [4]Kazrost Engineering  و شرکت [5]AgroTechManagement وارد مرحله جدیدی شده است. این همکاری از سال ۲۰۲۰ با مونتاژ تراکتورهای YTO در کارخانه Kazrost Engineering در کوکشتائو آغاز شده است.

در حال حاضر ۱۰ مدل تراکتور YTO در قزاقستان بومی‌سازی شده‌اند که محدوده توان آنها از ۴۰ تا ۲۸۰ اسب‌بخار است. کارخانه علاوه بر تراکتور، کمباین‌های غلات نیز تولید می‌کند. مرحله جدید فقط افزایش مونتاژ نیست؛ طرفین به دنبال تعمیق سطح بومی‌سازی، توسعه مدل‌های جدید، تولید تراکتورهای پرقدرت‌تر، توسعه سایر ماشین‌آلات کشاورزی و آموزش نیروی متخصص هستند. همچنین قرار است ماشین‌آلات بیشتر با شرایط اقلیمی و عملیاتی مزارع قزاقستان تطبیق داده شوند.

 AgroTechManagement  اعلام کرده در هر ۱۷ استان قزاقستان حضور دارد و زیرساخت قطعات و خدمات فنی YTO را فراهم کرده است. قزاقستان بازار بزرگی برای تراکتورهای متوسط و پرقدرت دارد.

https://eldala.kz/specproekty/25608-lokalizaciyu-proizvodstva-tehniki-yto-uglublyayut-v-kazahstane

 

 تنگه دیجیتال راهکار دولت برای بازگرداندن مالیات بر ارزش افزوده VAT به شرکت‌های صادرکننده غلات

شرکت های بازرگانی صادرکننده غلات در قزاقستان ممکن است در زنجیره خرید و فروش بابت خرید کالا و خدمات، مالیات بر ارزش افزوده پرداخت کرده باشد اما صادرات در نظام مالیاتی قزاقستان با نرخ صفر انجام می‌شود؛ بنابراین صادرکننده در نهایت می‌تواند درخواست کند مالیات بر ارزش افزوده‌ای را که در مراحل قبلی پرداخت کرده، از دولت پس بگیرد .

بازرگانان قزاقی هنگام صادرات، از خریدار خارجی مالیات بر ارزش افزوده دریافت نمی‌کند. بنابراین باید سازوکاری وجود داشته باشد که مالیات بر ارزش افزوده پرداخت‌شده در داخل به صادرکننده بازگردانده شود.

ایده این است که اگر معاملات بین صادرکننده غلات و طرف‌های تجاری با استفاده از زیرساخت تنگه دیجیتال انجام شود، دولت می‌تواند جریان پول و معامله را بهتر ردیابی و به‌صورت خودکار با اطلاعات مالیاتی تطبیق دهد. همه این مراحل می‌تواند شفاف‌تر و تا حدی خودکار شود. اتحادیه غلات قزاقستان می‌گوید این سیستم می‌تواند به شفافیت تعهدات مالیاتی، تطبیق خودکار معاملات، رهگیری پرداخت‌ها، مقابله با معاملات غیرشفاف و بازپرداخت سریع‌تر این نوع مالیات کمک کند.  چون صادرکننده وقتی مجبور باشد مدت زیادی منتظر بازپرداخت vat بماند، سرمایه‌اش برای مدتی نزد دولت قفل می‌شود. این مسئله می‌تواند هزینه مالی تجارت غلات را افزایش دهد.

https://eldala.kz/novosti/zerno/25601-vozvrat-nds-zernotreyderam-obsudyat-na-agricom-2026

تمدید مهلت توقف واگذاری اراضی کشاورزی قزاقستان به مالکیت خصوصی تا سال 2031

قزاقستان قصد دارد ممنوعیت واگذاری زمین‌های کشاورزی به مالکیت خصوصی را تا پایان سال ۲۰۳۱ تمدید کند. این موضوع در قالب اصلاحات پیشنهادی مطرح شده و رئیس کمیته مدیریت اراضی وزارت کشاورزی قزاقستان اعلام کرده است که با پایان مهلت فعلی در سال ۲۰۲۶، اصلاحات لازم برای تمدید این ممنوعیت در حال تهیه است.

در چارچوب فعلی، زمین‌های کشاورزی دولتی می‌توانند به شهروندان و شرکت‌های قزاقستانی فاقد مشارکت خارجی برای استفاده کشاورزی واگذار شوند، اما مالکیت خصوصی آنها محدود شده است. همچنین برای اتباع خارجی و شرکت‌های خارجی، محدودیت‌های جداگانه وجود دارد. یکی از تغییرات مهم از ۱ ژانویه ۲۰۲۷ این است که واگذاری زمین از طریق مناقصه/مزایده الکترونیکی انجام خواهد شد و نقش کمیسیون‌های سنتی زمین حذف می‌شود. اجرای آزمایشی سیستم در استان آکمولا و استان ژتیسو انجام خواهد شد.

https://eldala.kz/novosti/kazahstan/25619-kazahstan-prodlit-moratoriy-

na-predostavlenie-selhozzemel-v-chastnuyu-sobstvennost

 

رکورد حضور شرکت های آلمانی در نمایشگاه بین المللی کشاورزی آستانه 29 مهر تا 1 آبان 1405

در نمایشگاه بین‌المللی KazAgroFarm-2026 در آستانه، حدود ۳۰شرکت آلمانی حضور خواهند داشت که بزرگ‌ترین حضور شرکت‌های آلمانی در تاریخ این نمایشگاه محسوب می‌شود. این شرکت‌ها طیف گسترده‌ای از فناوری‌های کشاورزی شامل دامپروری، خوراک دام و ژنتیک اصلاح نژاد، ماشین‌آلات کشاورزی، فناوری‌های دیجیتال، لجستیک، آموزش و خدمات فنی را ارائه خواهند کرد. نمایشگاه ۲۱ تا ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ در مرکز نمایشگاهی EXPO آستانه برگزار می‌شود و بیش از ۳۰۰ شرکت از بیش از ۲۵ کشور در آن شرکت خواهند کرد.

https://eldala.kz/novosti/kazahstan/25618-rekordnoe-kolichestvo-

nemeckih-kompaniy-predstavyat-agrotehnologii-v-astane

برنامه قزاقستان برای افزایش فرآوری عمیق غلات به 5.8 میلیون تن در سال تا 2029

قزاقستان در حال افزایش ظرفیت فرآوری عمیق غلات از حدود ۵۱۰ هزار تن در سال فعلی به حدود ۵.۸ میلیون تن در سال تا ۲۰۲۹ است؛ یعنی ظرفیت این بخش بیش از ۱۱ برابر خواهد شد. برای این هدف، ۶ پروژه بزرگ با سرمایه‌گذاری مجموعاً حدود ۴ میلیارد دلار تعریف شده است. این پروژه‌ها در استان‌های ترکستان، ژامبیل، کوستانای، آکمولا و شهر آستانه اجرا می‌شوند.

هدف صرفاً تولید آرد نیست، بلکه تبدیل گندم و ذرت به محصولات با ارزش افزوده بالاتر مانند نشاسته، گلوتن، شربت‌ها، بیواتانول، اسیدهای آمینه، ویتامین‌ها و مواد اولیه خوراک دام است. در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۵۲ هزار تن محصولات نشاسته‌ای و ۲۱ هزار تن بیواتانول تولید شده و در نیمه نخست ۲۰۲۶ نیز ۶۷.۵ هزار تن محصولات نشاسته‌ای تولید شده که ۳۵.۶ هزار تن آن صادر شده است. بخشی از پروژه‌های جدید نیز وارد مرحله اجرا شده‌اند؛ از جمله کارخانه  [6]KazKrahmal و پروژه فرآوری ذرت Fufeng [7] که تولید اولیه خود را آغاز کرده است.

https://eldala.kz/novosti/zerno/25613-moshchnosti-glubokoy-pererabotki-zerna-v-kazahstane-uvelichat-do-5-8-mln-tonn

 

اصلاح نظام مالکیت فکری و بذر در قزاقستان و تلاش برای جذب ژنتیک و ارقام خارجی است.

قزاقستان قصد دارد با اصلاح قانون «حفاظت از دستاوردهای اصلاح نباتات» زمینه ورود شرکت‌های بین‌المللی اصلاح بذر و دسترسی کشاورزان به ژنتیک خارجی را فراهم کند. طبق این گزارش، از ۱۶۷ تولیدکننده بذر دارای مجوز در قزاقستان، فقط ۳۳ واحد به تجهیزات مدرن مجهز هستند. یکی از مشکلات اصلی این است که شرکت‌های خارجی به دلیل نگرانی درباره حمایت حقوقی از مالکیت ارقام، در حال حاضر ژنتیک و مجوز تکثیر بسیاری از ارقام خود را به قزاقستان نمی‌دهند. این مشکل به‌ویژه در سیب‌زمینی و محصولات باغی مطرح است؛ در برخی محصولات، حتی فعالیت اصلاحی عمدتاً در اختیار یک مؤسسه داخلی قرار دارد.

هدف اصلی این اصلاحات، نزدیک کردن قوانین قزاقستان به کنوانسیون UPOV  اتحادیه بین‌المللی حمایت از ارقام جدید گیاهی است. طبق گزارش، قزاقستان در چارچوب توافق خود با اتحادیه اروپا این تعهد را پذیرفته و قرار است با تقویت حمایت حقوقی از حقوق اصلاح‌کنندگان، شرکت‌های خارجی بتوانند ارقام و مواد ژنتیکی خود را وارد کرده و در قزاقستان تولید و تکثیر کنند. در مقابل، کشاورزان به تنوع بیشتری از ارقام و فناوری‌های اصلاح بذر دسترسی پیدا می‌کنند و ارقام قزاقستانی نیز امکان ورود به بازارهای خارجی را خواهند داشت.

https://eldala.kz/novosti/kazahstan/25612-kazahstan-nameren

-privlech-mirovuyu-genetiku-v-semenovodstve

 [1] . کانادا چندین راکتور CANDU ساخته و این فناوری در کشورهایی مانند چین، کره جنوبی، رومانی و آرژانتین نیز مورد استفاده قرار گرفته است. طراحی آن بر پایه کانال‌های سوخت افقی است و سوخت می‌تواند در حین کار راکتور تعویض شود.

[2] . ستاد سرمایه‌گذاری دولت قزاقستان (Investment Headquarters / Investment Council) در سال ۲۰۲۱ ایجاد شد و ریاست آن بر عهده نخست‌وزیر است. سازمان تجارت جهانی نیز در بررسی سیاست‌های تجاری قزاقستان تأیید کرده که این نهاد در سال ۲۰۲۱ با هدف هماهنگ‌کردن جذب و حمایت از سرمایه‌گذاران و حل مسائل پروژه‌های سرمایه‌گذاری ایجاد شده است.

[3] . شرکت یک گروه بزرگ چینی تولیدکننده ماشین‌آلات کشاورزی است و به‌ویژه در تولید تراکتور، کمباین، موتور دیزل و تجهیزات کشاورزی

[4] . یک شرکت تولیدکننده ماشین‌آلات کشاورزی در قزاقستان و مستقر در کوکشتاو، استان آقمولا است.

[5] . یک شرکت قزاقستانی در حوزه فروش، توزیع، خدمات پس از فروش و تأمین قطعات ماشین‌آلات کشاورزی

[6] . کارخانه فرآوری عمیق ذرت و تولید نشاسته و محصولات نشاسته‌ای در منطقه پانفیلُف استان آلماتی ، کارخانه در سال ۲۰۲۵ به بهره‌برداری رسیده و ظرفیت فرآوری آن حدود ۳۰۰ تن ذرت در روز است.

[7] . Fufeng Group یک شرکت بزرگ چینی در زمینه فرآوری زیستی و تخمیر صنعتی است. پروژه آن در قزاقستان بسیار بزرگ‌تر است و در استان ژامبیل اجرا می‌شود. ظرفیت اسمی فرآوری 1 میلیون تن ذرت در سال، ارزش سرمایه‌گذاری: حدود ۸۰۰ میلیون دلار، این مجموعه شامل موارد زیر خواهد بود: ذرت → نشاسته → تخمیر زیستی → اسیدهای آمینه و سایر مواد شیمیایی و زیستی