موج جدید افزایش قیمت مواد غذایی در آلمان
در بورس‌های کالایی، قیمت گندم، ذرت و شکر به شدت در حال افزایش است؛ این امر تا کنون تا حد زیادی در سوپرمارکت‌های آلمان احساس نشده است. اما کارشناسان هشدار می‌دهند: این موضوع فقط مسئله زمان است.
پس از گران شدن قیمت سوخت، اکنون موج بعدی افزایش قیمت‌ها، مواد غذایی را نیز تهدید می‌کند. در بورس‌های کالایی، قیمت محصولات مهم کشاورزی اخیراً رشد چشمگیری داشته است. گندم به گران‌ترین سطح خود در سه سال اخیر رسیده و از ابتدای سال جاری تاکنون حدود ۴۰ درصد افزایش قیمت داشته است. ذرت، شکر و برنج نیز رشد شدیدی را تجربه کرده‌اند.
افزایش چشمگیر قیمت مواد خام کشاورزی پس از تابستان سوزان
قیمت مواد خام کشاورزی اخیراً به‌طور قابل توجهی شتاب گرفته است: به‌ویژه در ماه اوت، قیمت‌ها جهش شدیدی داشتند. طبق داده‌های پایگاه مالی LSEG، شکر در ماه گذشته نزدیک به ۳۱ درصد و گندم ۲۰ درصد گران‌تر شد. برای مقایسه: شاخص فناوری نبرد آمریکا (Nasdaq 100) تنها ۴.۱ درصد و شاخص داکس آلمان (DAX) ۳.۷ درصد رشد داشتند. یکی از دلایل رشد قیمت محصولات کشاورزی، افزایش شرایط حاد آب‌وهوایی است: «کارستن فریتچ»، کارشناس مواد خام در کومرتس‌بانک (Commerzbank)، در گفت‌وگو با تحریریه اقتصادی ARD می‌گوید: «به‌ویژه در تابستان امسال، گرما و خشکسالی در بسیاری از مناطق مهم زیر کشت بسیار قابل توجه بود — چه در اروپا و چه در ایالات متحده آمریکا.»
تنش‌ها در دریای سیاه صادرات گندم را تحت فشار قرار می‌دهد
علاوه بر این، تشدید اخیر تنش‌ها در دریای سیاه نیز مطرح است: پس از حملات به بنادر و کشتی‌ها، این مسیر صادراتی کلیدی برای روسیه و اوکراین به شدت مختل شده است. به گفته کارشناسان، دریای سیاه برای تجارت جهانی گندم نقشی کلیدی مشابه تنگه هرمز برای تجارت نفت ایفا می‌کند. فریتچ تأکید می‌کند: «روسیه و اوکراین مجموعاً بیش از یک‌چهارم صادرات جهانی گندم را تأمین می‌کنند. این سهم بسیار بزرگی است که در صورت اختلال، کمبود آن حس خواهد شد.»
ذرت: بزرگ‌ترین کسری عرضه در بیش از ۳۰ سال گذشته
در بازار ذرت نیز وضعیت به شدت ملتهب است: بر اساس آخرین برآوردهای وزارت کشاورزی آمریکا (USDA)، انتظار می‌رود مصرف جهانی ذرت در سال ۲۰۲۶/۲۷ نزدیک به ۳۰ میلیون تن از میزان تولید پیشی بگیرد — این بزرگ‌ترین کسری عرضه در بیش از سه دهه اخیر خواهد بود. یکی از دلایل اصلی آن، شرایط حاد آب‌وهوایی است که مناطق اصلی کشت ذرت در اروپا از جمله مجارستان و رومانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. در آنجا گرما و خشکسالی شدید تابستان امسال، آسیب سنگینی به محصول ذرت وارد کرده است. کمیسیون اروپا برای سال ۲۰۲۶ تولید تنها حدود ۵۰.۱ میلیون تن ذرت را پیش‌بینی می‌کند که نزدیک به پایین‌ترین سطح در ۲۰ سال اخیر است.
قیمت بالای انرژی تولید مواد غذایی را گران می‌کند
با این حال، افزایش قیمت انرژی نه تنها به‌طور غیرمستقیم بر صادرات ذرت و شکر برزیل تأثیر می‌گذارد، بلکه همزمان هزینه‌ها را در طول زنجیره تأمین مواد غذایی افزایش می‌دهد: قیمت بالای گاز طبیعی، تولید کودهای نیتروژنی را گران‌تر می‌کند، در حالی که رکوردشکنی قیمت گازوئیل بر ماشین‌آلات کشاورزی، حمل‌ونقل و logistics فشار می‌آورد.البته انتظار نمی‌رود هزینه‌های بالای انرژی بلافاصله در قیمت مواد غذایی منعکس شود — بلکه این اتفاق تدریجی خواهد بود. «رتفلد»، کارشناس تحلیل بازار (Wellenreiter)، می‌گوید: «ما اغلب روندی را می‌بینیم که در آن ابتدا قیمت نفت به اوج خود می‌رسد و سپس افت می‌کند، در حالی که قیمت مواد غذایی همچنان به رشد خود ادامه می‌دهد — معمولاً برای چند هفته تا چند ماه.»
تأثیر تاخیری قیمت مواد خام بر تورم
اینکه این وضعیت تا چه حد قیمت‌های مصرف‌کننده را به سمت بالا خواهد کشید، به سهم و وزن مواد غذایی در سبد کالای سنجش تورم نیز بستگی دارد. در شاخص قیمت مصرف‌کننده در آلمان، مواد غذایی وزنی در حدود ۱۰ درصد دارند. بنابراین، حتی اگر قیمت مواد غذایی رشد شدیدی داشته باشد، این افزایش به‌صورت یک‌به‌یک بر تورم کل منعکس نمی‌شود. بانک مرکزی اروپا (ECB) خاطرنشان می‌سازد که قیمت‌های بالاتر مواد خام اغلب با تأخیر در قیمت‌های مصرف‌کننده ظاهر می‌شوند. در مورد قهوه و کاکائو نیز جهش‌های قبلی قیمت، تنها به مرور زمان در خرده‌فروشی‌ها نمایان شد.
کارشناس انتظار جهش ملموس قیمت‌ها در سوپرمارکت‌ها را دارد
در واقع تا کنون این فشار هزینه‌ای اضافی، کمتر توسط مصرف‌کنندگان احساس شده است. در ماه اوت، قیمت مواد غذایی در آلمان تنها ۰.۱ درصد نسبت به سال گذشته بالاتر بود. با این حال، رتفلد (کارشناس بازار) انتظار دارد که این وضعیت به زودی تغییر کند: «احتمالاً شاهد یک اوج تورمیِ احساس‌شده خواهیم بود. در سوپرمارکت‌ها، اجناس ماه به ماه گران‌تر خواهند شد. این روند در مورد مواد غذایی تازه در حال آغاز است.»
پدیده ال‌نیو می‌تواند گندم، ذرت، کاکائو و شکر را گران‌تر کند
این مسئله به پدیده «ال‌نیو» نیز مربوط می‌شود: این پدیده آب‌وهوایی می‌تواند بسته به منطقه، باعث خشکسالی یا بارندگی‌های غیرمعمول و شدید شود — و امسال بسیار قدرتمند است؛ تا جایی که متخصصان از یک «سوپر ال‌نیو» یاد می‌کنند. طبق ارزیابی رتفلد، به‌ویژه محصولات گندم، ذرت، کاکائو و شکر حساسیت بالایی به پدیده ال‌نیو دارند. این امر می‌تواند نرخ‌ها را در بورس‌های کالایی باز هم بالاتر ببرد و با اندکی تأخیر، قیمت مواد غذایی را در سوپرمارکت‌ها افزایش دهد.
آرامش در بازارها تنها از بهار آینده؟
به گفته رتفلد، این افزایش قیمت ناگهانی نخواهد بود، بلکه گام‌به‌گام رخ خواهد داد: «برای مصرف‌کنندگان این روند بسیار کلافه‌کننده خواهد بود، زیرا در ابتدا هیچ پایانی برای این گرانی در افق دید آن‌ها وجود نخواهد داشت.» انتظار می‌رود پدیده ال‌نیو در زمستان به اوج خود برسد و سپس تدریجاً فروکش کند. بنابراین، فشار قیمتی ممکن است از بهار آینده کمی‌کاهش یابد. اما تا آن زمان، قیمت‌های بالاتر مواد غذایی می‌تواند خرید هفتگی را برای مصرف‌کنندگان به‌طور ملموسی گران‌تر کند.
نویسنده: آنگلا گوپفرت، تحریریه اقتصادی ARD
https://www.tagesschau.de/wirtschaft/verbraucher/
lebensmittelpreise-weizen-mais-zucker-inflation-100.html