اخبار اقتصادی اوگاندا - کامپالا
گزیده اخبار و تحولات اقتصادی اوگاندا - کامپالا در هفته سوم شهریور ۱۴۰۵ مندرج در رسانههای این کشور به شرح زیر ارائه میگردد.
جمهوری اوگاندا
اوگاندا و رواندا پیشتاز در رشدِ بخش لجستیک در شرق آفریقا تا سال ۲۰۳۱
بر اساس پژوهشِ موسسۀ «کِنریسرچ (Ken Research)»، اوگاندا و رواندا به لطف افزایش حجم تجارت، توسعۀ زیرساختها و گرایش بیشتر به برونسپاری خدمات لجستیکی، تا سال ۲۰۳۱ رشدهای سریعتری را در بخش لجستیک و انبارداری نسبت به کنیا ثبت خواهند کرد؛ با این وجود، کنیا همچنان بزرگترین مرکزِ لجستیکی شرق آفریقا باقی میماند. در حالی که بازار لجستیک کنیا در سال ۲۰۲۵ ارزشی معادل ۶.۳۴ میلیارد دلار داشته و سالانه ۷.۳ درصد رشد میکند، اوگاندا با بازار ۳.۱۸ میلیارد دلاری، رشد سالانه ۷.۵ درصدی و رواندا با بازار ۱.۱۲ میلیارد دلاری، رشد ۸ درصدی را تجربه خواهند کرد.
یکی از مدیران ارشد شرکت «دیاِیچال» در این باره معتقد است که رشد کشورهای همسایه به دلیل نقش مهم کنیا به عنوان دروازه دریایی اصلی منطقه از جمله بندر مومباسا به نفع اپراتورهای کنیایی نیز تمام خواهد شد؛ چرا که کالاها و سرمایهگذاریها عموماً از طریق این کریدور عبور میکنند. با این وجود، اوگاندا و رواندا با توسعه کریدورهای تجاری و زیرساختهایی مانند پروژه راهآهن استاندارد «مالابا-کامپالا» به ارزش تقریبی ۶۵۰ میلیون دلار و تسهیل دسترسی به کریدورهای شمالی و مرکزی، هزینههای واردات و صادرات خود را کاهش داده و چابکی عملیاتی بیشتری ایجاد کردهاند.
چالش اصلی کنیا در این رقابت، تبدیل مزیتهای فیزیکی به بهرهوری عملیاتی واقعی است. هزینههای ناشی از نقص زیرساختها در شرق آفریقا حدود ۴۰ درصد تخمین زده میشود که در مقایسه با سهم ۱۰ تا ۱۲ درصدی در اروپا بهشدت بالاتر است؛ از این رو، رفع این ناکارآمدیها برای حفظ جایگاه پیشتازی کنیا امری حیاتی به شمار میرود.
https://www.msn.com/en-xl/africa/top-stories/uganda-rwanda-set-to-outpace-kenya-in-logistics-growth-through-2031/ar-AA2bxaun?ocid=BingNewsSerp
استقبال اوگاندا از سرمایهگذاری در بخش معدن
اوگاندا با هدف جذب سرمایهگذاران بینالمللی برای توسعه ذخایر معدنی خود، فرصتهای سرمایهگذاری در این بخش را در بیستوچهارمین کنفرانس «Africa Down Under» در استرالیا معرفی کرده است. طبق گزارش روزنامۀ دیلی مانیتور اوگاندا، برآوردها نشان میدهد ارزش ثروت معدنی این کشور بین ۴ تا ۱۲ تریلیون دلار است و دولت این کشور در تلاش است با توسعه صنعت معدن، سهم این بخش را در اقتصاد افزایش داده و جایگاه اوگاندا را در بازار رو به رشد مواد معدنی حیاتی تقویت کند.
با توجه به اینکه بخش معدن در حال حاضر سهمی ۲.۲ درصدی از تولید ناخالص داخلی اوگاندا دارد، این کشور برنامهریزی کرده است با تکیه بر تقاضای جهانی مواد معدنی مورد استفاده در صنایع تولیدی انرژیهای پاک، این سهم را تا سال مالی ۲۰۲۹-۳۰ به ۷.۹ درصد افزایش دهد. مقامات اوگاندایی ضمن تاکید بر شفافیت مقررات، بهبود زیرساختها و ارائه اطلاعات دقیق زمینشناسی در حوزههایی نظیر طلا، مس، کبالت و عناصر نادر خاکی (مانند پروژه ماکوتو)، خواستار مشارکت بیشتر بخش خصوصی و بهرهگیری از فناوریهای نوین بینالمللی شدهاند تا با ایجاد محیطی منسجم، چشمانداز اقتصادی و صنعتی خود را در بازار جهانی تقویت کنند.
روزنامه دیلی مانیتور
سهم ۱۶.۵ درصدی بخش تولید در اقتصاد اوگاندا
انجمن تولیدکنندگان اوگاندا اعلام کرد که بخش تولید این کشور با سهمی معادل ۱۶.۵ درصد در اقتصاد، نقش رو به رشدی در ایجاد اشتغال، درآمد مالیاتی و توسعه اقتصادی ایفا میکند؛ موضوعی که در مراسم افتتاحیه سی و دومین نمایشگاه بینالمللی تجارت اوگاندا توسط باربارا ملوانا، از اعضای شورای مشورتی این انجمن، مورد تاکید قرار گرفته و وی با اشاره به این که تولید صرفاً یک فرآیند ساده نیست بلکه زنجیرههای ارزش را در حوزههای کشاورزی، حملونقل، مالی، انرژی و فناوری تقویت میکند، افزود که این نمایشگاه از دوم تا یازدهم اکتبر در کامپالا میزبان بیش از ۱۰۰۰ غرفهدار و حدود ۱۵۰ هزار بازدیدکننده خواهد بود و انتظار میرود حجم معاملات تجاری در آن به ۱۰ میلیارد شیلینگ برسد.
این رویداد که با شعار «رسمیسازی تجارت برای تضمین آیندۀ اقتصادی اوگاندا» برگزار میشود، فرصتی بینظیر برای تعامل کسبوکارها، معرفی محصولات متنوع از جمله مواد غذایی، منسوجات، داروسازی و پلاستیک، و همچنین ارائه تخفیفهای ۲۰ تا ۵۰ درصدی فراهم میکند تا شرکتهای محلی با دسترسی به بازارهای منطقهای و بینالمللی از طریق نهادهایی مانند جامعه شرق آفریقا، کومسا و منطقه تجارت آزاد قارهای آفریقا، روابط تجاری پایداری را شکل دهند. باربارا ملوانا ضمن تشویق جوانان به راهاندازی کسبوکارهای کوچک و تاکید بر ضرورت اعتماد به تولیدات داخلی، همبستگی میان دولت، نهادهای مالی و تولیدکنندگان را کلید موفقیت اقتصادی دانسته است؛ در همین راستا نیز جیمز کاسیگوا، مدیر اجرایی اداره ملی استاندارد اوگاندا، از رویکرد جدید این نهاد برای حمایت و دستگیری از شرکتهای کوچک و متوسط به جای پلمب کارخانهها و سختگیریهای گذشته با هدف هموارتر شدنِ مسیر توسعه صنعتی و تبدیل مواد خام به محصولات با ارزش افزوده بالاتر در اوگاندا خبر داده است.
روزنامه دیلی مانیتور
جهش سود سهام در بورس اوگاندا
بازار سهام اوگاندا در سال ۲۰۲۵ شاهد جهشی چشمگیر در پرداخت سود سهام بوده و شرکتهای بزرگی مانند بانک بارودا، ایرتل اوگاندا و صنایع شیمیایی کوالیتی رشد قابلتوجهی را در سوددهی خود ثبت کردند که این روند با عملکرد قدرتمند در بورس اوراق بهادار اوگاندا و افزایش ارزش کل بازار سرمایه همراه شده است. با این حال، بررسی دقیقتر توزیع سودها نشان میدهد که بخش عمدهای از این ثروت به جیب سهامداران خارجی میرود که مالکیت اکثریت شرکتهای بزرگ این کشور را در اختیار دارند؛ بهطوریکه سود کلان بانک بارودا به شرکت مادر در هند، سود استنبیچ به آفریقای جنوبی و سود ایرتل به خانواده میتال در هند اختصاص یافته است. در حالی که این الگو، نشاندهنده خروج سرمایه و ثروت از کشور است، صندوق تامین اجتماعی ملی به عنوان بازیگر داخلی قدرتمند توانسته سهم قابلتوجهی از این رونق را برای اوگاندا حفظ کند.
در کنار تسلط سهامداران خارجی، نشانههای روشنی از رشد پایگاه سرمایهگذاران داخلی و مشارکت رو به رشد خریداران خُرد در گردش مالی بورس مشاهده میشود که با توسعه صندوقهای سرمایهگذاری مشترک، نویدبخش تقویت پساندازهای ملی و گذار تدریجی به سمت سرمایهگذاری داخلی است. البته عملکرد شرکتهای مختلف در این میان متغیر بوده است؛ در حالی که شرکتهایی چون اِمتیاِن و بانک استَنبیک با رشد سودآوری و ثبات در پرداخت سود خوش درخشیدهاند و نهادهایی مثل بانک «dfcu» رویکردی محتاطانه در پیش گرفتهاند، آیندۀ این بازار و نحوه توزیع دستاوردهای آن بیش از هر چیز به تحولات ساختار مالکیت و تداوم رشد مشارکت سرمایهگذاران داخلی بستگی خواهد داشت.
روزنامه دیلی مانیتور
ورود رسمی نفت خام اوگاندا با برند «مروارید شیرین» به بازارهای جهانی
اوگاندا در تازهترین گام خود برای تجاریسازی ذخایر هیدروکربوری، رسماً از نفت خام سنگین و کمگوگردِ خود با برند تجاریِ «مروارید شیرین» در جریان کنفرانس نفت آسیا-اقیانوسیه در سنگاپور رونمایی کرده تا رسماً حضور خود را در بازار جهانی انرژی اعلام کند. این اقدام که پس از نامگذاری این گرید نفتی توسط رئیسجمهور اوگاندا «یووِری موسونی» صورت گرفته، با استقبال فعالان بازار و پالایشگران بینالمللی مواجه شده است. ویژگیهای فنی منحصربهفرد این گرید نفتی شامل محتوای ناچیز گوگرد (۰.۱۲ درصد)، چگالی بالا و میزان موم زیاد، آن را به گزینهای مناسب برای تولید سوختهای سازگار با استانداردهای سختگیرانۀ زیستمحیطی مانند «IMO 2020» و ارتقای بهرهوری در واحدهای پالایشگاهی آسیا، خاورمیانه و اروپا تبدیل کرده است.
بر اساس آمارهای وزارت انرژی اوگاندا، حجم کل منابع نفت در این کشور حدود ۶.۵ میلیارد بشکه برآورد میشود که از این میزان، نزدیک به ۱.۴ میلیارد بشکه قابل استحصال است. با توجه به اینکه اکتشافات تنها در کمتر از ۲۰ درصد حوضۀ نفتیِ «آلبرتین» انجام شده، پتانسیل بالایی برای جذب سرمایهگذاریهای جدید وجود دارد.
نقشه راه تجاریسازی انرژی اوگاندا شامل دستیابی به ظرفیت تولیدِ روزانۀ ۲۳۰ هزار بشکه در زمان اوج بهرهبرداری، ساخت پالایشگاه ۶۰ هزار بشکهای و تکمیل خط لولۀ صادراتی نفت خام شرق آفریقا («EACOP») به طول ۱۴۴۳ کیلومتر تا بندر تانگا در تانزانیا است. حجم کل سرمایهگذاریها در این زنجیرۀ ارزش به ۲۰ میلیارد دلار بالغ شده و پیشرفت ساخت خط لوله صادراتی از مرز ۹۰ درصد عبور کرده است.
مقامهای ارشد اوگاندایی تاکید دارند که رویکرد دولت، جلوگیری از خامفروشی و تبدیل بخش نفت و گاز به موتور محرک صنعتیسازی کشور است. در همین راستا، همزمان با تداوم عملیات اکتشاف در حوضههای جدید و برنامهریزی برای برگزاری «سومین دور واگذاری پروانههای نفتی»، دولت اوگاندا رسماً از سرمایهگذاران بینالمللی دعوت کرده است با ورود به این بازار نوظهور، از ظرفیتهای سودآور بخش انرژیِ «مروارید آفریقا» بهرهمند شوند.
روزنامه دیلی مانیتور
جمهوری رواندا
ضرورت تامین منابع داخلی برای شتابدهی به رشد اقتصادی رواندا
بانک توسعه آفریقا در تازهترین گزارش خود با عنوان «به کارگیری بهتر سرمایۀ رواندا برای توسعه»، از دولت این کشور خواسته است با افزایش تامین مالی و بهرهوری از سرمایههای مالی، انسانی، طبیعی و تجاری خود، مسیر دستیابی به رشد فراگیر اقتصادی را هموارتر سازد. این گزارش روز جمعه 4 سپتامبر 2026، طی مراسمی در کیگالی منتشر شده و چشمانداز اقتصادی این کشور را در کنار راهکارهای تجهیز منابع مالی مورد ارزیابی قرار داده است. گزارش مذکور ضمن تمجید از پیشرفتهای اقتصادی رواندا که حاصل مدیریت کلان اقتصادی، اصلاحات نهادی و سرمایهگذاریهای مستمر است، تاکید دارد که کیگالی برای غلبه بر چالشهای پیشرو نیازمند گسترش پایۀ مالیاتی، بهبود رعایت قوانین مالیاتی، عمیقتر کردن بازارهای مالی و گسترش مشمولیت مالی است.
مقامات بانک توسعه آفریقا همچنین بر ضرورت استفاده از روشهای نوین تامین مالی، تقویت مشارکتهای عمومی-خصوصی (PPP) و جذب سرمایهگذاریهای بلندمدت از طریق مرکز مالی بینالمللی کیگالی تاکید کردند. مدیر بانک توسعه آفریقا در رواندا در این باره خاطرنشان کرده است که این گزارش، دیدگاههای ارزشمندی برای سیاستگذاران و سرمایهگذاران فراهم میکند و فاز بعدی توسعۀ این کشور مستلزم تجهیز منابع بیشتر و اثربخشی حداکثری آنها است. در همین راستا، مدیرعامل مرکز مالی بینالمللی کیگالی نیز با اشاره به اهمیت نوآوری در تامین مالی، تقویت بازارهای مالی و جذب سرمایه بلندمدت را برای تحقق اهداف بلندپروازانۀ توسعهای رواندا حیاتی دانسته است. این گزارش جامع که ابعاد گوناگون آن با حضور مقامات دولتی، فعالان بخش خصوصی و نهادهای مدنی به بحث گذاشته شده است، در حالی منتشر میشود که بانک توسعه آفریقا پیشتر از برنامهریزی برای سرمایهگذاری بیش از ۴۰۰ میلیون دلاری (معادل حدود ۵۸۸ میلیارد فرانک رواندا) در بخش کشاورزی این کشور طی سه سال آینده خبر داده بود؛ حمایتی که در راستای تحقق اهداف «چشمانداز ۲۰۵۰» و راهبرد ملی تحول رواندا تداوم خواهد یافت.
https://www.newtimes.co.rw/article/38701/news/rwanda/new-afdb-report-urges-rwanda-to-harness-domestic-resources
رشد ۶.۶ درصدی تولید صنعتی رواندا در ماه ژوئیه 2026
بر اساس تازهترین گزارش مرکز آمار رواندا، تولید صنعتی بخش رسمی این کشور در ماه ژوئیه ۲۰۲۶ در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، با رشد ۶.۶ درصدی همراه بوده که این روند صعودی ناشی از گسترش فعالیتها در حوزههای معدن، تولیدات صنعتی، برق، و مدیریت آب و پسماند بوده است. شاخص کل تولید صنعتی همچنین نسبت به ماه ژوئن ۲۰۲۶ رشد ۳.۶ درصدی را ثبت کرده و میانگین رشد سالانه آن به ۶.۴ درصد رسیده است. در میان بخشهای مختلف، حوزه تولیدات صنعتی با جهش چشمگیرِ ۴۹.۲ درصدی، بیشترین میزان رشد سالانه را به خود اختصاص داده که این افزایش بیشتر ناشی از رشد صنایع فرآوری مواد غذایی، محصولات معدنی غیرفلزی، و ساخت محصولات فلزی و ماشینآلات بوده است؛ هرچند در همین بخش، صنایع نساجی، پوشاک و چرم با کاهش ۰.۵ درصدی مواجه شده است. علاوه بر بخش تولیدات صنعتی که ۶۸.۱ درصد از وزن شاخص کل را تشکیل میدهد، بخش برق ۱۸.۵ درصد، مدیریت آب و پسماند ۱۲.۶ درصد و استخراج معدن و سنگبری ۴.۷ درصد رشد سالانه را تجربه کرده است. لازم به توضیح است که شاخص تولید صنعتی رواندا تغییرات ماهانۀ خروجیِ واحدهای رسمیِ ثبتشده نزد مراجع مالیاتی را رصد کرده و بخش ساختمان به دلیل محدودیتهای آماری در این ارزیابی لحاظ نمیشود.
https://www.newtimes.co.rw/article/38772/news/rwanda/industrial-output-rises-66-per-cent-in-july
تامین سرمایۀ 227 میلیون دلاری برای پروژۀ آبیاری موومبا در رواندا
اجرای پروژۀ جامع آبرسانی مووومبا (Muvumba) در منطقۀ نیاگاتاره رواندا که با هدف ترویج کشاورزی مقاوم در برابر تغییرات اقلیمی طی سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۱ برنامهریزی شده است، نیازمند تامین بودجهای بالغ بر ۲۲۷.۳۶ میلیون دلار (معادل ۳۳۴ میلیارد فرانک رواندا) است. ساخت زیرساختهای این پروژه که بخشی از برنامۀ چندمنظورۀ توسعۀ منابع آب موومبا محسوب میشود، همزمان با پیشرفت ۶۵ درصدی سد موومبا کلید خورده است؛ سدی که با ظرفیت ۵۵ میلیون مترمکعب و سرمایهگذاری اولیه و تکمیلی بانک توسعه آفریقا ساخته میشود. تاکنون ۶۷.۴ میلیون دلار از سوی این بانک برای فاز نخست طرح تامین شده که امکان آبیاری بیش از سه هزار هکتار از اراضی (معادل ۳۲ درصد از کل ۱۰,۲۰۰ هکتار زمینِ پیشبینیشده) را فراهم میکند و مابقی بودجۀ موردنیاز برای تکمیل پوشش اراضی کشاورزی، تامین آب شرب و دام و تولید برق در دست جذب است. این پروژۀ عظیم قرار است علاوه بر افزایش بهرهوری کشاورزی و بهبود امنیت غذایی و تغذیهای حدود ۲۶ هزار نفر، نزدیک به ۴,۷۰۰ شغل مستقیم ایجاد کند؛ هرچند مسئولان اجرایی بر لزوم پایبندی به جدول زمانی، رفع چالشهای تملک اراضی و تسریع در جذب منابع مالی تا مهلتهای تعیینشده تاکید کردهاند.
https://www.newtimes.co.rw/article/38454/news/infrastructure/over-rwf330-bn-needed-to-expand-muvumba-irrigation-scheme
برگزاری کنفرانس و نمایشگاه انرژیهای تجدیدپذیر در کیگالی
کنفرانس و نمایشگاه بینالمللی «انرژیهای تجدیدپذیر برای رشد پایدار» (RE4SG) در دورۀ ششم خود از ۸ تا ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ در کیگالی، پایتخت رواندا، برگزار شد. این رویداد با میزبانی «انجمن توسعهدهندگان بخش خصوصی انرژی (EPD)» و با همکاری وزارت زیرساخت رواندا صورت گرفت که تمرکز اصلی آن بر شتاببخشی به روند گذار انرژی در آفریقا، نوآوری، فراگیری و ارائه طرحهای پایدار قرار داشت. نشست مذکور با گرد هم آوردنِ سیاستگذاران، سرمایهگذاران، فعالان حوزۀ انرژی، نوآوران و شرکای توسعهای تلاش کرد تا ابعاد مختلف بهرهگیری از سرمایهگذاری، فناوری و شراکتها را در راستای دستیابی به انرژی پاک بررسی کند. هدف اصلی این کنفرانس نیز برقراری ارتباط بین پروژهها و کسبوکارها با منابع مالی، فناوریهای نوین و شرکای بالقوه با هدف خلق فرصتهای تازه در پروژههای انرژی عنوان شد؛ چنانکه وزیرمشاور زیرساخت رواندا نیز بر ضرورت تبدیل منابع انرژی به طرحهای قابلبانکپذیری و تامین سرمایه برای اجرای مقیاسبزرگ آنها تاکید کرده و بر اهمیت مشارکتهای منطقهای در بهرهگیری از ظرفیتها و بازارهای فرامرزی تاکید کرد.
https://www.newtimes.co.rw/article/38757/news/energy/sixth-renewable-energy-summit-begins-on-tuesday-in-kigali
جمهوری بوروندی
بحران در صنعت چای بوروندی با افت ۳۰ درصدی تولید و تخریب هزاران هکتار مزارع
تولید چای در بوروندی طی یک دهه گذشته به دلیل دلسردی کشاورزان، کمبود کود و نیروی کار ۳۰ درصد کاهش یافته است؛ وضعیتی که به رهاسازی بیش از یک هزار هکتار مزارع و تخریب یا از بین رفتنِ بیش از ۳۰۰ هکتار دیگر منجر شده است. به گفتۀ ایو موکوندوا، مدیر سازمان چای بوروندی، نارضایتی از قیمت خرید برگ سبز (ثابتشده روی ۵۰۰ فرانک بوروندی) در مواجهه با گرانی هزینههای زندگی، اختلال در زنجیرۀ تامین جهانی کود و روشهای دستوپاگیر خرید گروهی دولتی، از عوامل اصلی این افتِ نگرانکننده هستند. برای برونرفت از این بحران، سازمان چای بوروندی پیشنهاد افزایش قیمت برگ سبز را به وزارتخانه مربوطه ارائه داده و قصد دارد با خرید مستقیم کودهای شیمیایی، دسترسی کشاورزان به آنها را تا اکتبر ۲۰۲۶ تسهیل کرده و کوددهی مزارع را به دو بار در سال افزایش دهد؛ اقداماتی که در کنار فراخوان برای ازسرگیری رسیدگی به مزارع و رعایت تقویم برداشت، تلاش دولت برای احیای صنعت چای این کشور به شمار میروند.
https://www.sosmediasburundi.org/2026/09/07/theiculture-au-burundi-1-300-hectares-abandonnes-ou-detruits-la-production-chute-de-30/
بحران کمبود و گرانی کودهای شیمیایی در بوروندی
کشاورزان منطقه بوبانزا در غرب بوروندی در حالی با کمبود شدید کودهای شیمیایی مواجه هستند که با وجود پرداخت کامل بهای آن از ژانویه ۲۰۲۶ و پیش از پایان فصل زراعی، همچنان در انتظار تحویل آنها به سر میبرند. این کمبود مزمن که به افت چشمگیر تولیدات بهویژه در مزارع برنج منطقه منجر شده، بازار سیاهی را رقم زده است که در آن قیمت یک کیسه ۵۰ کیلوگرمی اوره به بیش از ۳۵۰ هزار فرانک بوروندی میرسد؛ رقمی نجومی در مقایسه با نرخ رسمی و یارانهایِ 66 هزار فرانکی دولت که خرید آن را برای کشاورزان ناممکن ساخته و حتی بازار اجارۀ زمین را نیز تا مرز سقوط قیمتها و رکود پیش بروده است.
اگرچه دولت و نهادهای محلی اواخر ماه گذشتۀ میلادی دست به سرشماری کشاورزانِ دارای رسید پرداخت زدند و نخستوزیر بوروندی نیز در نشست عمومی شهر گیتیگا، وعدۀ توزیع کودها را از ماه سپتامبر داده است، اما کشاورزان که در برخی مناطق سالهاست با این معضل روبهرو هستند، همچنان با سردرگمی در نحوۀ دسترسی به مبادی رسمی توزیع مواجهاند و خواستار آزادسازی بازار برای شکستن انحصار و تعدیل قیمتها هستند تا از تکرار خسارات سنگین به معیشت و رونق کشاورزی کشور جلوگیری شود.
https://www.sosmediasburundi.org/2026/09/03/bubanza-les-agriculteurs-face-a-une-penurie-persistante-dengrais-chimiques/