انتخاب اسکناس ۲ هزار اسکودی دماغه سبز به‌عنوان بهترین اسکناس آفریقایی در گردش در سال ۲۰۲۶

انتخاب اسکناس ۲ هزار اسکودی دماغه سبز به‌ عنوان «بهترین اسکناس آفریقایی در گردش ۲۰۲۶» نشان‌دهنده موفقیت قابل توجه این کشور در تلفیق طراحی اسکناس، میراث فرهنگی و هویت ملی است. این اسکناس که در سال ۲۰۲۴ منتشر شده و به سزاریا اِوورا اختصاص دارد، در رقابت میان اسکناس‌های ۴۲ کشور آفریقایی توانسته است با کسب ۸۰٫۸۵ امتیاز رتبه نخست را به دست آورد. مهمترین نکته این موفقیت آن است که دماغه سبز از اسکناس نه ‌تنها به‌عنوان ابزار مبادله، بلکه به‌ عنوان رسانه‌ای برای معرفی فرهنگ و هویت ملی استفاده کرده است. انتخاب یک هنرمند دارای شهرت بین‌المللی نیز موجب شده است که اسکناس بتواند پیوندی میان هویت داخلی دماغه سبز و تصویر بین‌المللی این کشور ایجاد کند. از سوی دیگر، حضور ۴۲ کشور در این رقابت و مشارکت قابل توجه کشورهای غرب آفریقا، از جمله گامبیا، غنا، گینه، گینه بیسائو و سیرالئون، بیانگر تنوع قابل توجه میراث بصری و فرهنگی منعکس‌شده در پول‌های ملی آفریقاست. در مجموع، تجربه دماغه سبز می‌تواند برای سایر کشورهای آفریقایی نیز حائز اهمیت باشد: اسکناس ملی می‌تواند همزمان یک ابزار اقتصادی، اثر هنری، حامل هویت ملی و ابزار دیپلماسی عمومی‌باشد. موفقیت اسکناس ۲ هزار اسکودی نشان می‌دهد که پیوند هوشمندانه میان میراث فرهنگی و طراحی پول ملی می‌تواند حتی برای یک کشور کوچک، دستاوردی با بازتاب قاره‌ای و بین‌المللی ایجاد کند.

اسکناس ۲ هزار اسکودی دماغه سبز که در سال ۲۰۲۴ توسط بانک مرکزی دماغه سبز منتشر و به سزاریا اِوورا، خواننده برجسته و نماد موسیقی این کشور، تقدیم شده است، در رقابت بین‌المللی «بهترین اسکناس آفریقایی در گردش ۲۰۲۶» موفق به کسب رتبه نخست شد. این رقابت توسط IBNS Mosaic، به‌ عنوان یکی از بخش‌های انجمن بین‌المللی اسکناس (IBNS)، برگزار شد و اسکناس‌های متعلق به ۴۲ کشور آفریقایی در آن حضور داشتند. رقابت در دو مرحله رأی‌گیری انجام شد و اسکناس ۲ هزار اسکودی دماغه سبز با کسب ۸۰٫۸۵ امتیاز توانست در رتبه نخست رده‌بندی نهایی قرار گیرد.

اهمیت این انتخاب صرفاً به ویژگی‌های ظاهری یک اسکناس محدود نیست. طبق مطالب منتشرشده، معیارهای مورد توجه شامل ویژگی‌های هنری، فرهنگی و فنی اسکناس و همچنین توانایی آن در بازنمایی تاریخ، میراث و هویت ملی کشور صادرکننده بوده است. در این چارچوب، اسکناس دماغه سبز نمونه‌ای از استفاده از پول ملی به‌ عنوان ابزاری برای معرفی فرهنگ و هویت ملی در سطح بین‌المللی محسوب می‌شود.

حضور ۴۲ کشور در این رقابت نیز نشان‌دهنده تنوع گسترده طراحی و نمادپردازی در اسکناس‌های آفریقایی است. در میان نامزدها، کشورهای غرب آفریقا از جمله دماغه سبز، گامبیا، غنا، گینه، گینه بیسائو و سیرالئون حضور داشتند. اسکناس ۲۰۰ دالاسی گامبیا، اسکناس ۱۰۰ سدی غنا، اسکناس ۲۰ هزار فرانک گینه، اسکناس ۵ هزار فرانک گینه بیسائو و اسکناس ۱۰ لئونی سیرالئون در فهرست نامزدها قرار گرفته بودند. در مجموع، موفقیت اسکناس دماغه سبز را می‌توان علاوه بر یک دستاورد هنری و بانکی، نمونه‌ای از دیپلماسی فرهنگی و برندینگ ملی دانست، زیرا یک شخصیت فرهنگی برجسته کشور از طریق ابزار روزمره‌ای مانند پول ملی، در معرض دید شهروندان و بازدیدکنندگان قرار گرفته و هویت فرهنگی کشور را بازنمایی می‌کند.

رقابت «Best African Circulating Banknote 2026» به مناسبت روز آفریقا و با هدف معرفی و ارزیابی اسکناس‌های در گردش کشورهای آفریقایی برگزار شد. این رقابت تحت رهبری IBNS Mosaic Chapter سازمان‌دهی شده و رأی‌گیری آن در دو مرحله انجام شده است. برگزارکنندگان اعلام کرده‌اند که هدف این ابتکار، افزایش توجه عمومی‌به کیفیت طراحی اسکناس‌های آفریقایی و معرفی ویژگی‌های هنری، فرهنگی و فنی آنهاست. در مجموع، اسکناس‌هایی از ۴۲ کشور آفریقایی برای شرکت در این رقابت انتخاب شدند. این گستردگی جغرافیایی باعث شده است رقابت مذکور تصویری نسبتاً متنوع از شیوه‌های بازنمایی تاریخ، فرهنگ، شخصیت‌های ملی، میراث طبیعی و هویت کشورهای آفریقایی روی اسکناس‌ها ارائه کند.

اسکناس ۲ هزار اسکودی دماغه سبز در سال ۲۰۲۴ وارد چرخه پولی شد و در فهرست رسمی نامزدهای رقابت نیز با تاریخ ۲۷ آگوست ۲۰۲۴ ثبت شده است. این اسکناس به سزاریا اِوورا، یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های موسیقی دماغه سبز، اختصاص دارد. فعالیت هنری وی نقش مهمی در معرفی فرهنگ کیپ‌ورد در عرصه بین‌المللی داشته است. بر اساس گزارش منتشرشده، اسکناس مذکور با کسب ۸۰٫۸۵ امتیاز در رتبه‌بندی نهایی مقام نخست را کسب کرده است. این موفقیت از آن جهت قابل توجه است که اسکناس دماغه سبز در رقابت با نمونه‌هایی از ۴۲ کشور آفریقایی قرار داشت و توانست در هر دو مرحله رأی‌گیری جایگاه خود را حفظ کند. بر اساس توضیحات مقام منطقه‌ای IBNS، انتخاب اسکناس دماغه سبز در ارتباط با سه مجموعه ویژگی اصلی صورت گرفته است:

الف) ویژگی‌های هنری:

طراحی اسکناس باید از نظر بصری دارای کیفیت و جذابیت باشد و بتواند یک پیام مشخص درباره کشور صادرکننده منتقل کند.

ب) ویژگی‌های فرهنگی:

انتخاب سزاریا اِوورا به ‌عنوان شخصیت محوری اسکناس، ارتباط مستقیمی میان پول ملی و میراث موسیقایی دماغه سبز برقرار کرده است.

ج) ویژگی‌های فنی:

اسکناس علاوه بر ارزش هنری و فرهنگی، باید از استانداردهای فنی مناسب برای یک اسکناس مدرن برخوردار باشد. بنابراین، موفقیت اسکناس دماغه سبز را نمی‌توان صرفاً نتیجه زیبایی ظاهری آن دانست؛ بلکه ترکیب طراحی، فرهنگ، هویت ملی و ویژگی‌های فنی در ارزیابی آن اهمیت داشته است.

اسکناس به‌ عنوان ابزار معرفی هویت ملی:

یکی از مهمترین نکات قابل استخراج از این رویداد، نقش اسکناس در بازنمایی هویت ملی است. بانک مرکزی دماغه سبز با اختصاص اسکناس ۲ هزار اسکودی به سزاریا اِوورا، از یک چهره شناخته‌شده فرهنگی برای نمایش بخشی از هویت کشور استفاده کرده است. این رویکرد نشان می‌دهد که پول ملی می‌تواند فراتر از یک ابزار اقتصادی عمل کند. اسکناس در طول روز توسط میلیون‌ها نفر دیده و استفاده می‌شود و در نتیجه، ظرفیت بالایی برای انتقال نمادها و روایت‌های ملی دارد. در مورد دماغه سبز، موسیقی و سزاریا اِوورا به‌عنوان بخشی از میراث فرهنگی کشور، در قالب یک ابزار اقتصادی به نمایش درآمده‌اند. به همین دلیل، این اسکناس را می‌توان نمونه‌ای از پیوند میان سیاست پولی، هویت فرهنگی و معرفی بین‌المللی کشور دانست.

جایگاه کشورهای غرب آفریقا در رقابت:

فهرست ۴۲ اسکناس نامزد شده نشان می‌دهد که غرب آفریقا حضور قابل توجهی در این رقابت داشته است. از جمله کشورهای این منطقه که اسکناس‌های آنها در فهرست قرار گرفته‌اند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

کشور	اسکناس نامزدشده	سال انتشار
دماغه سبز	2هزار اسکودی	2024
گامبیا	200 دالاسی	2023
غنا	100 سدی	2022
گینه کوناکری	20هزار فرانک گینه	2024
گینه بیسائو	5هزار فرانک	2003
سیرالئون	10 لئون	2022

اطلاعات مربوط به اسکناس

اطلاعات مربوط به اسکناس‌های گامبیا و غنا در فهرست رسمی نامزدها ثبت شده است. همچنین سیرالئون و گینه بیسائو نیز در بخش‌های بعدی فهرست قرار دارند. این حضور نشان می‌دهد که رقابت مذکور تنها بر کشورهای بزرگ آفریقایی متمرکز نبوده و کشورهای کوچک‌تر مانند دماغه سبز و گامبیا نیز توانسته‌اند در یک چارچوب قاره‌ای در معرض ارزیابی قرار گیرند.

اهمیت انتخاب دماغه سبز برای این کشور:

دماغه سبز کشوری جزیره‌ای با جمعیت نسبتاً محدود است، اما سزاریا اِوورا در سطح بین‌المللی به یکی از شناخته‌شده‌ترین نمادهای فرهنگی این کشور تبدیل شده است. قرار دادن تصویر و یاد او بر روی اسکناس ملی، امکان تبدیل یک شخصیت فرهنگی به نماد رسمی و روزمره هویت ملی را فراهم کرده است. انتخاب این اسکناس به ‌عنوان بهترین اسکناس آفریقایی در گردش در سال ۲۰۲۶ می‌تواند به افزایش توجه بین‌المللی به دماغه سبز و فرهنگ آن کمک کند. از این منظر، جایزه مذکور برای دماغه سبز فقط یک موفقیت در زمینه طراحی اسکناس نیست، بلکه می‌تواند در حوزه‌هایی مانند برندسازی کشور، گردشگری فرهنگی و معرفی میراث ملی نیز دارای ارزش نمادین باشد.

مقایسه با سایر نامزدهای آفریقایی:

۴۲ اسکناس نامزدشده، مجموعه‌ای متنوع از طراحی‌های پولی آفریقا را تشکیل می‌دهند. کشورهای حاضر در این رقابت شامل طیف گسترده‌ای از اقتصادها و نظام‌های پولی، از شمال آفریقا تا جنوب، شرق و غرب قاره هستند. در میان نامزدها اسکناس‌های الجزایر، آنگولا، بوتسوانا، بوروندی، دماغه سبز، کشورهای آفریقای مرکزی، کومور، جمهوری دموکراتیک کنگو، جیبوتی، مصر، اریتره، اسواتینی، اتیوپی، گامبیا، غنا، گینه، کنیا، لسوتو، لیبریا، لیبی، ماداگاسکار، مالاوی، موریتانی، موریس، مراکش، موزامبیک، نامیبیا، نیجریه، رواندا، سائوتومه و پرنسیپ، سیشل، سیرالئون، سومالی‌لند، آفریقای جنوبی، سودان جنوبی، سودان، تانزانیا، تونس، اوگاندا، گینه بیسائو، زامبیا و زیمبابوه حضور داشتند. از این مجموعه، اسکناس کیپ‌ورد توانست با امتیاز ۸۰٫۸۵ در جایگاه نخست قرار گیرد.

منابع:

https://ibnsmosaic.org/best-african-circulating-banknote-2026/

https://expressodasilhas.cv/economia/2026/09/02/nota-de-2000-escudos-e-a-melhor-nota-africana-em-circulacao-de-2026/104392

https://wbs.org.ua/en/naikrashcha-afrykanska-obihova-banknota-2026-pidsumky-pershoho-konkursu/