اخبار اقتصادی جمهوری چک

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی جمهوری در نیمه اول خرداد ماه 1405، مندرج در رسانه‌ها و روزنامه‌های این کشور به شرح ذیل ارائه می‌گردد.

• جمهوری چک، پیشرو در امنیت سایبری با مشکلات مسکن. وضعیت جمهوری چک در شاخص رفاه چگونه است؟

سال گذشته، جمهوری چک در شاخص رفاه و سلامت مالی از رتبه شانزدهم به چهاردهم در مقایسه با اتحادیه اروپا بهبود یافت. این کشور تنها در سال اول اندازه‌گیری در سال ۲۰۲۲ وضعیت بهتری داشت. بهبود سال گذشته عمدتاً به دلیل وضعیت اقتصادی، به ویژه کاهش تورم بود. بر اساس این شاخص، جمهوری چک در توسعه سلامت و ایمنی در بین ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا پیشتاز است. برعکس، یکی از بدترین نتایج را در کل اتحادیه اروپا در حوزه مسکن ثبت کرد. پیشرفت جمهوری چک عمدتاً به دلیل وضعیت اقتصادی بوده است. نویسندگان این شاخص اظهار داشتند که شاخص اصلی پشت حرکت این کشور به جایگاه چهاردهم، شاخصی است که بر وضعیت اقتصاد متمرکز است. به عنوان مثال، بر تولید ناخالص داخلی سرانه، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و تورم تمرکز دارد. این ستون نقش مهمی در این تغییر ایفا کرد. در این مورد، نویسندگان محاسبات خود را بر اساس داده‌های یورواستات انجام دادند که بر اساس آن تورم در این کشور 0.7 درصد از نرخ دو درصد انحراف داشته است. طبق اعلام اداره آمار چک، میانگین نرخ تورم در سال گذشته 2.5 درصد بوده است. نویسندگان این شاخص خاطرنشان می‌کنند که با وجود وضعیت مناسب ارقام اقتصاد کلان، جمهوری چک عمدتاً به عنوان  یک اقتصاد پیمانکاری فرعی باقی مانده است. چک صادرات بسیار قوی محصولات با فناوری پیشرفته دارد اما بیشتر اوقات فقط مربوط به مونتاژ است. به گفته آنها، ویژگی شناخته شده جمهوری چک به عنوان یک «کارخانه مونتاژ» مانع اصلی جلوگیری از رسیدن کشور به غرب پیشرفته است.

در شاخصی به نام محیط برای کارآفرینان، جمهوری چک تنها در رتبه نوزدهم قرار گرفت. این کشور در شاخص ارزش ناخالص شرکت‌های خارجی بدترین عملکرد را داشت و در جایگاه بیست و سوم قرار گرفت. برعکس، نویسندگان معتقدند که فضای کسب‌وکار با کاهش شکاف در جمع‌آوری مالیات بر ارزش افزوده در حال بهبود است. در این دسته، جمهوری چک در مقایسه با سال قبل از آن، دوازده رتبه صعود کرده است. در شاخص مربوط به راه‌اندازی کسب‌وکار، تغییر اندکی رخ داده است. در این زمینه، این کشور در هر دو سال 2022 و 2023 در رتبه آخر قرار داشت. با این حال، سال گذشته هجدهم شد. جمهوری چک در شاخص مربوط به کیفیت بازار کار، که در آن در جایگاه پانزدهم قرار گرفت، رتبه کمی‌بهتری کسب کرد. این کشور بیشترین تغییر را در شاخص انعطاف‌پذیری نیروی کار ثبت کرد، جایی که ده رتبه به رتبه نهم صعود کرد. جمهوری چک همچنین در زمینه بیکاری عملکرد خوبی دارد، جایی که برای چهارمین سال متوالی با نرخ ۲.۶ درصد در جایگاه اول قرار گرفته است.

جمهوری چک در شاخص سلامت مالی کمی وضعیت بهتری دارد و در رتبه دهم اتحادیه قرار گرفته است. به طور خاص، در شاخصی که ناتوانی در پرداخت به موقع قبوض آب و برق را اندازه‌گیری می‌کند، در جایگاه دوم قرار گرفته است. تنها ۲.۶ درصد از خانوارهای این کشور قادر به انجام این کار نیستند. از سوی دیگر، تعداد خانوارهای کم‌درآمد بدون ذخیره مالی در حال افزایش است. در حالی که جمهوری چک در سال ۲۰۲۳ در این شاخص نهم بود، سال گذشته به رتبه شانزدهم سقوط کرد. در هزینه‌های انرژی نیز چهار رتبه نسبت به سال قبل کاهش یافت که جمهوری چک در رتبه ۲۴ قرار دارد. بحرانی‌ترین نکته این شاخص، سطح مسکن است. در این حوزه، جمهوری چک در رتبه ۲۳ قرار دارد. مسکن گران یکی از عوامل مشکلات ذکر شده در مورد ذخایر مالی خانوارهای کم‌درآمد است. در دسته مسکن مقرون به صرفه، این کشور با مجارستان در رتبه ۲۵ مشترک قرار گرفت.

در حالی که سطح مسکن بدترین پارامتر برای جمهوری چک است، بهترین پارامتر، توسعه بهداشت و ایمنی است، جایی که جمهوری چک در رتبه اول قرار گرفت. اعتبار این امر، از جمله موارد دیگر، حوزه امنیت سایبری است. طبق شاخص امنیت سایبری (NCSI)، جمهوری چک از این نظر در اتحادیه اروپا بهترین است. کلاهبرداری بانکی نیز به این حوزه مربوط می‌شود. در این شاخص، جمهوری چک رتبه یازدهم را کسب کرد. با این حال، نویسندگان این شاخص به یک نقطه ضعف اساسی نیز اشاره می‌کنند که همان هزینه‌های دفاعی است. جمهوری چک به لحاظ هزینه‌های نظامی در رتبه شانزده قرار دارد. نویسندگان خاطرنشان کردند که طبق داده‌های یورواستات برای سال ۲۰۲۳، جمهوری چک تنها ۱.۲ درصد از تولید ناخالص داخلی را صرف ارتش است.

جمهوری چک در شاخص آموزش رتبه دوازدهم را کسب کرده است. این کشور در دسته مهارت‌های دیجیتال بالاتر از حد متوسط، که ۳۵.۵ درصد از جمعیت آن را دارند، با هفت رتبه ارتقا به رتبه هشتم رسیده است. این شاخص، جمهوری چک را از نظر سواد دانش‌آموزان در حوزه‌های خواندن، ریاضیات و علوم در رتبه پنجم قرار می‌دهد.از سوی دیگر، کاهش قابل توجه پنج رتبه‌ای در هزینه‌های آموزش وجود داشت که در آن کشور به رتبه هجدهم سقوط کرد. جمهوری چک در شاخص حوزه دیجیتالی شدن و زیرساخت‌ها، رتبه چهاردهم را دارد و به ویژه در پوشش اینترنت پرسرعت عقب مانده است، جایی که دومین کشور بد در اتحادیه است، و همچنین در سطح دیجیتالی شدن مدیریت دولتی، جایی که پنج رتبه بالا آمده است، اما همچنان در جایگاه بیست و یکم باقی مانده است.

وضعیت زیرساخت‌ها تا حدودی بهتر است. این کشور دارای متراکم‌ترین شبکه راه‌آهن در اتحادیه است و در زمینه حمل و نقل و هزینه‌های حمل و نقل عمومی، رتبه چهارم را دارد. همچنین در دسته دسترسی به حمل و نقل عمومی در شهرها، هفت رتبه ارتقا یافته و به رتبه دهم رسیده است. از سوی دیگر، کیفیت جاده‌ها منفی است، جایی که جمهوری چک تنها در رتبه ۲۲ قرار دارد. باید اضافه کرد که امتیازدهی این دسته بر اساس شاخصی است که شهروندان خود کیفیت را در آن ارزیابی کرده‌اند. در شاخص وضعیت محیط زیست، جمهوری چک در رتبه نوزدهم قرار گرفت. نکته مثبت، صعود شانزده رتبه‌ای در شاخصی به نام "خشکسالی" است، جایی که جمهوری چک سال گذشته آخرین رتبه را داشت. مصرف آب که ششمین رتبه پایین را داشت، نیز می‌تواند مثبت ارزیابی شود. انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از حمل و نقل نیز سومین رتبه پایین را داشت و جمهوری چک نیز در سرمایه‌گذاری‌های زیست‌محیطی رتبه سوم را کسب کرد. رتبه نوزدهم در استفاده از منابع تجدیدپذیر در انرژی یا رتبه هجدهم در زمینه مرگ و میر ناشی از هوای آلوده نیز می‌تواند یک مشکل تلقی شود.

https://ct24.ceskatelevize.cz/clanek/domaci/lidr-v-kyberbezpecnosti-s-problemy-s-bydlenim-jak-je-na-tom-cesko-v-indexu-prosperity-374237

•  جمهوری چک به دنبال انتقال گاز و نفت آذربایجان از طریق اوکراین است

جمهوری چک به دنبال انتقال گاز و نفت آذربایجان از طریق اوکراین است. آندره بابیش، نخست وزیر، امروز در مونته نگرو، در پاسخ به سوال خبرنگاران آذربایجانی، این موضوع را بیان کرد. به گفته نخست وزیر، ترانزیت گاز آذربایجان یکی از موضوعات دیدار ماه مه او با ولادیمیر زلنسکی، رئیس جمهور اوکراین، در ارمنستان بود.

این دو رهبر پیش از اجلاس ماه مه جامعه سیاسی اروپا (EPC) که هر دو در آن شرکت داشتند، با هم دیدار کردند. بابیش امروز به خبرنگاران گفت: «من از رئیس جمهور زلنسکی پرسیدم که آیا اوکراین اجازه ترانزیت نفت و گاز آذربایجان از طریق خاک خود را می‌دهد یا خیر. او پاسخ داد که این امکان وجود دارد.»

بابیش افزود که پراگ باید تمام توافقات با آذربایجان در مورد تامین گاز را اجرا کند. نخست وزیر امروز یادآوری کرد که آذربایجان در حال حاضر یکی از بزرگترین تأمین‌کنندگان نفت جمهوری چک است. به گفته وی، آذربایجان و جمهوری چک خواهان روابط اقتصادی گسترده‌تر هستند و همچنین در حال مذاکره برای ایجاد سرمایه‌گذاری‌های مشترک هستند. کارل هاولیچک، وزیر صنعت و تجارت، در ماه آوریل در سفری به آذربایجان گفت که جمهوری چک می‌خواهد سالانه دو میلیارد متر مکعب گاز از آذربایجان خریداری کند.

لینک: https://www.ceskenoviny.cz/zpravy/babis-cesko-usiluje-o-prepravu-azerbajdzanskeho-plynu-a-ropy-pres-ukrajinu/2835113

• درگیری در خاورمیانه بر جمهوری چک تأثیر می‌گذارد. گاز گران‌تر می‌شود و مخازن ذخیره‌سازی به کندی پر می‌شوند

به دلیل انسداد تنگه هرمز، مخازن ذخیره‌سازی گاز کندتر از سال گذشته پر می‌شوند و قیمت‌ها همچنان بالاتر از قبل از بحران هستند. به گفته تحلیلگران، رفع انسداد هرمز احتمالاً مهم‌ترین متغیری خواهد بود که در حال حاضر بر قیمت گاز تأثیر می‌گذارد. علاوه بر این، وضعیت تقاضا برای ال.ان.جی در آسیا تأثیر بسیار زیادی بر تحولات قیمت گاز دارد. به ویژه، مصرف گاز تابستانی برای سرمایش در جنوب شرقی آسیا می‌تواند دوباره به طور قابل توجهی بر قیمت گاز تأثیر بگذارد. روز چهارشنبه، ظرفیت مخازن ذخیره‌سازی ۳۶.۱۶ درصد بود، در حالی که این رقم در همان روز سال گذشته ۴۸.۹۳ درصد بود. مشکل، انگیزه کم تأمین‌کنندگان برای پر کردن مخازن ذخیره‌سازی با قیمت‌های بالاتر است که ناشی از انسداد تنگه هرمز به عنوان بخشی از درگیری بین ایالات متحده، اسرائیل و ایران است. میشال کوکورِک، مدیر پروژه EGU می‌گوید:

«این یکی از چندین موقعیت ژئوپلیتیکی با ماهیت امنیتی است که مستقیماً بر وضعیت عرضه بازار اروپا تأثیر می‌گذارد. منابع کلیدی ال.ان.جی یک کالای جهانی هستند که به سیگنال‌های عرضه یا تقاضا در هر کجای جهان پاسخ می‌دهند. بازار گاز اروپا باید یاد بگیرد که با این وضعیت کنار بیاید، زیرا واضح است که حتی با پایان موفقیت‌آمیز درگیری امروز ایران، بحران مشابه دیگری دیر یا زود به دنبال خواهد داشت. بنابراین افزایش نوسانات قیمت، نمود طبیعی سیستم عرضه گاز امروز به اتحادیه اروپا است.»

https://www.echo24.cz/a/HkruX/zpravy-ekonomika-ceny-plynu-co-bude-s-pristi-zimou-pomalejsi-plneni-zasobniku-analyza

• غول انرژی چک، ČEZ، اولین گام را به سوی مالکیت کامل دولتی برمی‌دارد

شرکت برق و انرژی چک (ČEZ) ، موافقت سهامداران را برای بازسازی کسب کرده است که بسیاری از تحلیلگران آن را اولین گام به سوی ملی شدن کامل می‌دانند. این شرکت با جداسازی مشاغل توزیع و خرده‌فروشی از تولید برق، می‌تواند میلیاردها کرون برای خرید سهام سهامداران اقلیت در آینده جمع‌آوری کند. دولت می‌گوید این اقدام به تضمین سرمایه‌گذاری بلندمدت در زیرساخت‌های انرژی هسته‌ای و انرژی کمک خواهد کرد. دولت در حال حاضر تقریباً 70 درصد از شرکت برق و انرژی چک را در اختیار دارد. اگر این روند طبق انتظار ادامه یابد، این شرکت می‌تواند به یکی از چندین شرکت بزرگ انرژی اروپایی تبدیل شود که به طور کامل توسط دولت‌های ملی کنترل می‌شوند.

دولت چک معتقد است که کنترل کامل این شرکت، امنیت انرژی کشور را تقویت کرده و تأمین مالی سرمایه‌گذاری‌های استراتژیک بلندمدت را آسان‌تر می‌کند. مهم‌ترین این سرمایه‌گذاری‌ها، راکتورهای هسته‌ای جدید هستند که به هزینه‌های اولیه هنگفت و دهه‌ها برنامه‌ریزی قبل از ایجاد بازده نیاز دارند. حامیان این طرح استدلال می‌کنند که سرمایه‌گذاران خصوصی اغلب تمایلی به سرمایه‌گذاری در چنین پروژه‌هایی بدون ضمانت‌های گسترده دولتی ندارند. آنها می‌گویند مالکیت کامل دولتی به دولت اجازه می‌دهد تا اهداف بلندمدت انرژی را به طور مؤثرتری دنبال کند.

لینک:https://english.radio.cz/czech-energy-giant-cez-takes-first-step-towards-full-state-ownership-8888415

• اشکودا با معرفی خودروی مقرون‌به‌صرفه اپیک، خط تولید خودروهای برقی خود را گسترش می‌دهد

شرکت خودروسازی اشکودا رسماً از کوچکترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین خودروی برقی خود تا به امروز، اشکودا اپیک جدید، در مراسم رونمایی جهانی در زوریخ رونمایی کرد. این کراس‌اوور جمع‌وجور، جدیدترین گام اشکودا در گسترش سریع حمل‌ونقل برقی است و با قیمتی نسبتاً مناسب، فضای داخلی کاربردی و فناوری مدرن، برای جذب مشتریان جدید به بازار خودروهای برقی طراحی شده است.

اپیک در ماه ژوئن در کارخانه گروه فولکس‌واگن در نزدیکی پامپلونا در شمال اسپانیا وارد خط تولید خواهد شد و انتظار می‌رود اولین تحویل‌ها تا پایان تابستان انجام شود. پیش‌سفارش‌ها از روز چهارشنبه آغاز می‌شود و انتظار می‌رود اشکودا قیمت‌گذاری دقیق را نیز منتشر کند. مدیران شرکت گفته‌اند که قیمت اولیه باید حدود ۲۶هزار یورو یا تقریباً ۶۳۲ هزار کرون چک باشد که آن را به ارزان‌ترین مدل برقی در سبد فعلی اشکودا تبدیل می‌کند.

https://english.radio.cz/skoda-expands-electric-line-budget-friendly-epiq-8887054