اخبار اقتصادی عربستان سعودی - جده

گزیده اخبار و تحولات اقتصادی عربستان سعودی در هفته سوم خرداد ماه 1405 مندرج در رسانه‌های این کشور به شرح زیر ارائه می‌گردد.

شرکت­های هوانوردی خلیج‌فارس از زمان شروع جنگ، در حال بازگشت به عملیات کامل هستند

خطوط هوایی خلیج‌فارس با سرعت بیشتری به بازیابی فعالیت‌های عملیاتی خود ادامه دادند و بیشترین تعداد پرواز را از زمان شروع جنگ و بسته شدن گسترده حریم هوایی در منطقه ثبت کردند که نشان دهنده بهبود ترافیک هوایی و نزدیک شدن این بخش به سطوح عملیاتی است که قبل از بحران به آن دست یافته بود.مقایسه با سطوح عملیاتی قبل از بحران، به ویژه در دوره بین ۲۳ تا ۲۷ فوریه 2026، نشان می‌دهد که این شرکت‌ها تقریباً ۲۳۰۰ پرواز در روز انجام می‌دادند.پس از حدود ۱۲ هفته بهبود تدریجی، تعداد کل پروازها به ۱۶۸۵ پرواز افزایش یافت که بالاترین تعداد ثبت‌شده از زمان وقوع بحران است و معادل حدود سه‌چهارم حجم عملیاتی است که شرکت‌ها قبل از وقوع تنش‌های منطقه‌ای ثبت می‌کردند.هواپیمایی امارات با ۴۷۲ پرواز در طول روز رصد، در صدر فهرست قرار گرفت و به نرخ بهبودی ۹۰ درصدی در مقایسه با سطح قبل از بحران دست یافت. قطر ایرویز با ۳۵۷ پرواز و نرخ بهبودی ۶۲ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفت.شرکت هواپیمایی اتحاد ۲۳۴ پرواز، شرکت هواپیمایی ایر عربیا ۲۳۰ پرواز با نرخ بهبودی ۷۸ درصد، شرکت هواپیمایی فلای دبی ۲۲۳ پرواز با نرخ بهبودی ۶۴ درصد، شرکت هواپیمایی گلف ایر ۱۰۶ پرواز و شرکت هواپیمایی کویت ایرویز ۶۳ پرواز را ثبت کردند.این ارقام نشان دهنده بهبود قابل‌توجه در بخش هوانوردی خلیج‌فارس پس از بیش از دو ماه و نیم اختلال است که بر ترافیک هوایی در منطقه تأثیر گذاشته است.

صادرات عربستان به دلیل رونق نفت، 21.5 درصد افزایش یافت

سازمان ملی آمار عربستان اعلام کرد که صادرات کالاهای این کشور در ماه مارس 2026 در مقایسه با ماه مشابه در سال 2025 ، 21.5 درصد افزایش یافته است که دلیل آن افزایش 37.4 درصدی صادرات نفت بوده است. سهم صادرات نفت از کل صادرات به ۸۰.۳ درصد افزایش یافته است، درحالی‌که این رقم در مارس سال گذشته ۷۱ درصد بود. صادرات غیرنفتی، شامل صادرات مجدد، ۱۷.۳ درصد کاهش یافت، درحالی‌که صادرات غیرنفتی ملی، به‌استثنای صادرات مجدد، ۲۷ درصد کاهش یافت. ارزش کالاهای صادرات مجدد 2.5 درصد افزایش یافت که ناشی از افزایش 51.1 درصدی «ماشین‌آلات، لوازم برقی، تجهیزات و قطعات آن‌ها» بود که 62.4 درصد از کل صادرات مجدد را تشکیل می‌داد.در مورد واردات، در ماه مارس 2026، 24.8 درصد کاهش یافت که در افزایش مازاد تجارت کالا به میزان 218.9 درصد در مقایسه با ماه مشابه سال قبل منعکس شد.در همین زمینه، نسبت صادرات غیرنفتی به واردات در مقایسه با 35.8 درصد در مارس 2025 به 39.3 درصد افزایش یافت که ناشی از کاهش واردات با سرعت بیشتری نسبت به صادرات غیرنفتی است.چین همچنان با سهم ۱۴.۱ درصد از کل صادرات عربستان، در صدر شرکای تجاری این کشور قرار دارد و پس‌ازآن هند با ۱۳.۷ درصد و ژاپن با ۹.۵ درصد قرار دارند.چین با ۲۶.۷ درصد از کل واردات، در صدر فهرست کشورهای صادرکننده به عربستان قرار دارد و پس‌ازآن ایالات‌متحده با ۸.۴ درصد و سپس امارات متحده عربی با ۷.۱ درصد قرار دارند.

جایگاه هفتم عربستان سعودی در داشتن ذخایر ارزی جهان

به گزارش روزنامه الوطن، سعودی در رتبه‌بندی ذخایر ارزی سال 2026 در جهان، با 495 میلیارد دلار (معادل 1.85 تریلیون ریال سعودی) ذخیره، در جایگاه هفتم جهان ایستاده است. ریاض این جایگاه را مدیون درآمدهای نفتی و اعتبار سیاست ریالِ متصل به دلار است.  مطابق تعاریف بانک مرکزی عربستان، این ذخیره یعنی ارزش دارایی‌های ارزی که نزد بانک مرکزی این کشور نگهداری می‌شود. الوطن تأکید دارد، ذخایر ارزی سعودی اعتماد به سازوکار اتصال ریال به دلار را تقویت می‌کند و در کنار سایر کشورهایی که نرخ ارز ثابتی دارند، به ثبات سیاست پولی در این کشور کمک می‌کند.

توقف قراردادهای مشاوره‌ای جدید و تعویق برخی از پرداخت‌های آنان توسط عربستان

به گزارش فایننشال‌تایمز، عربستان درحالی‌که با کسری بودجه و پیامدهای جنگ خاورمیانه دست‌وپنجه نرم می‌کند، قراردادهای مشاوره‌ای جدید را متوقف کرده و برخی از پرداخت‌ها را به تعویق انداخته است. به نوشته این منبع عربستان در چارچوب چشم‌انداز ۲۰۳۰ در حال کاهش هزینه‌هاست و به وزارتخانه‌ها گفته شده که از اعطای جوایز جدید بدون تأیید ویژه خودداری کنند. این کشور پیش‌ازاین به دلیل نگرانی از هزینه‌های بیش‌ازحد، پروژه‌های عظیم پرهزینه‌ای مانند نئوم را کاهش داده یا به تأخیر انداخته بود. به علت پیامد‌های جنگ ایران و در پی کسری بودجه ۳۳.۵ میلیارد دلاری و جهش ۲۶ درصدی هزینه‌های نظامی، عربستان تمامی قراردادهای جدید با شرکت‌های مشاوره‌ای غربی را متوقف و پرداخت‌ها را به تعویق انداخت. این کشور پیش‌ازاین به دلیل نگرانی از هزینه‌های بیش‌ازحد، پروژه‌های عظیم پرهزینه‌ای مانند نئوم را کاهش داده یا به تأخیر انداخته بود.

کاهش دارایی‌های عربستان و امارات در وزارت خزانه‌داری امریکا

براساس گزارش وزارت خزانه‌داری امریکا، دارایی‌های عربستان و امارات از اوراق قرضه خزانه‌داری امریکا در ماه مارس کاهش یافته است.به گزارش الشرق، دارایی‌های عربستان در ماه مارس با کاهش 10.8 میلیارد دلاری در مقیاس ماهانه، به 149.6 میلیارد دلار کاهش یافت. دارایی‌های عربستان در این کشور در ماه فوریه 160.4 میلیارد دلار بوده است.باوجود این‌کاهش‌دارایی‌های عربستان بالاتر ازمیزان خود در مارس سال‌گذشته با 131.6 میلیارددلار باقیمانده است.همچنین دارایی‌های امارات در مارس در مقایسه با ماه فوریه با 119.9 میلیارد دلار با کاهش 5.8 میلیارد دلاری به 114.1 میلیارد دلار رسیده است. در مقیاس سالانه، دارایی‌های امارات در ماه مارس کنونی نسبت به مارس سال گذشته با 104.3 میلیارد دلار افزایش یافته است.به این ترتیب دارایی‌های عربستان و امارات در ماه مارس جمعا به 263.7 میلیارد دلار رسیده  که در مقایسه با ماه فوریه با 280.3 میلیارد دلار 16.6 میلیارد دلار کاهش یافته است. اما در مقیاس  سالانه نسبت به مارس سال گذشته با 235.9 میلیارد دلار، 27.8 میلیارد دلار افزایش یافته است.

اقتصادخلیج‌فارس‌در45 امین ‌سالگردشورا‌ی‌همکاری: رشدغیرنفتی‌ووزن‌سرمایه‌گذاری‌جهانی

مرکز آمار خلیج‌فارس به مناسبت 45مین سالگرد تأسیس شورای همکاری گزارش مفصلی را منتشر نمود. طبق این گزارش، تولید ناخالص داخلی فعلی کشورهای عضو این شورای به حدود ۲.۴ تریلیون دلار رسیده است که که به ادعای منبع خبری فوق، اقتصادهای خلیج فارس را در میان قدرت‌های اقتصادی تأثیرگذار در سطح جهان قرار می‌دهد. سهم بخش غیرنفتی از 78 درصد اقتصاد خلیج فارس فراتر رفته و نرخ رشد آن در سال 2025، 5.3 درصد بوده است که نشان دهنده تسریع تلاش‌های تنوع‌بخشی اقتصادی در کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس است.در بخش مالی، دارایی‌های بانک‌های تجاری خلیج فارس با رشدی معادل ۱۱.۹ درصد بین سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به تقریباً ۳.۹ تریلیون دلار رسید، در حالی که سپرده‌های بانکی با افزایشی معادل ۱۰.۶ درصد به ۲.۳ تریلیون دلار رسید که نشان دهنده قدرت نقدینگی و افزایش اعتماد به بخش مالی خلیج فارس است.این داده‌ها همچنین نشان دهنده افزایش وزن سرمایه‌گذاری کشورهای حوزه خلیج فارس است، به طوری که حجم صندوق‌های ثروت ملی به حدود ۵ تریلیون دلار رسیده است که ۳۰.۳ درصد از کل صندوق‌های ثروت ملی در جهان را تشکیل می‌دهد.از نظر تجارت، کشورهای شورای همکاری حجم تجارت ۱.۶ تریلیون دلار را ثبت کردند که نسبت به سال ۲۰۲۳ رشد ۷.۴ درصدی داشته است، در حالی که صادرات کالاهای خلیج فارس حدود ۸۴۹.۶ میلیارد دلار بوده است که نشان دهنده حضور مستمر خلیج فارس در تجارت جهانی و زنجیره‌های تأمین بین‌المللی است.در بخش انرژی، کشورهای حوزه خلیج فارس با تولید نفت ۱۶.۶ میلیون بشکه در روز، که حدود ۲۲.۲ درصد از تولید نفت خام جهان را تشکیل می‌دهد، جایگاه محوری خود را در بازارهای جهانی حفظ کرده‌اند.

عربستان طی ۵ سال، ۵.۳ میلیارد دلار دام وارد کرده است

بر اساس گزارش اداره کل آمار عربستان، واردات دام زنده این کشور در پنج سال گذشته به حدود 20 میلیارد ریال (5.3 میلیارد دلار) رسیده است. ارقام منتشر شده توسط روزنامه سعودی الاقتصادیه نشان می‌دهد که هزینه واردات از ۲.۲ میلیارد ریال (۵۸۶ میلیون دلار) در سال ۲۰۲۱ به اوج ۵.۱ میلیارد ریال (۱.۳۶ میلیارد دلار) در سال ۲۰۲۴ رسیده و سپس در طول سال ۲۰۲۵ به حدود ۴ میلیارد ریال (۱.۰۶ میلیارد دلار) رسیده است.سودان با سهمی معادل ۹.۵ میلیاردریال (۲.۵۳ میلیارددلار) در صدر فهرست تأمین‌کنندگان دام به عربستان قرار گرفت که علیرغم چالش‌های ژئوپلیتیکی و لجستیکی در منطقه، حدود نیمی از کل واردات در این دوره را تشکیل می‌دهد.سومالی با ۳.۴ میلیارد ریال (۹۰۶ میلیون دلار) در رتبه دوم قرار گرفت و پس از آن اردن با ۱.۸ میلیارد ریال (۴۸۰ میلیون دلار)، سپس رومانی با ۱.۱ میلیارد ریال (۲۹۳ میلیون دلار) و جیبوتی با حدود ۱ میلیارد ریال (۲۶۶ میلیون دلار) قرار گرفتند.طبق این تحلیل، «گوسفند» با ارزشی بالغ بر ۱۴.۸ میلیارد ریال (۳.۹۴ میلیارد دلار) در صدر فهرست اقلام وارداتی قرار گرفت که نشان دهنده تقاضای بالای محلی برای نژادهای ترجیحی در بازار عربستان مانند «نعیمی»، «حری» و «سواکنی» است.واردات «گوسفند اصیل برای پرورش» حدود ۳.۰۵ میلیارد ریال (۸۱۳ میلیون دلار) بوده است، پس از آن گاو غیراصیل با ۱.۵ میلیارد ریال (۴۰۰ میلیون دلار) و سپس بز غیراصیل با حدود ۲۴۳ میلیون ریال (۶۴.۸ میلیون دلار) قرار دارند.عربستان یکی از بزرگترین مصرف‌کنندگان گوشت درمنطقه خاورمیانه و شمال‌آفریقا است، بطوری که هر سعودی به طور متوسط سالانه حدود (13.2) کیلوگرم گوشت قرمز مصرف می‌کند، درحالی که مصرف گوشت مرغ به ازای هر نفر سالانه تقریباً (47) کیلوگرم است که به‌دلیل افزایش‌وابستگی به منابع پروتئین‌حیوانی است.

شرکت هواپیمایی عربستان اولین هواپیمای ایرباس "A321XLR" در منطقه را دریافت کرد

شرکت هواپیمایی عربستان از تحویل اولین هواپیمای ایرباس A321XLR خود خبر داد و به اولین شرکت هواپیمایی در خاورمیانه و آفریقا تبدیل شد که این مدل را به ناوگان خود اضافه می‌کند. این گروه در بیانیه‌ای اعلام کرد که هواپیمای جدید باریک‌پیکر و دوربرد، می‌تواند تا ۸۷۰۰ کیلومتر پرواز کند و ظرفیت عملیاتی آن در یک سفر تا ۹ ساعت است. این هواپیما شامل ۲۴ سوئیت کلاس تجاری و ۱۲۰ صندلی کلاس اقتصادی است و خدماتی از جمله اینترنت پرسرعت، سرویس «سرآشپز هوایی» و سیستم‌های سرگرمی و شارژ مدرن ارائه می‌دهد. شرکت هواپیمایی سعودی اعلام کرد که تا سال ۲۰۲۷، ۱۵ فروند از این نوع هواپیما را به عنوان بخشی از برنامه‌های خود برای حمایت از اهداف «چشم‌انداز عربستان ۲۰۳۰» در حوزه‌های گردشگری، سرگرمی، ورزش و خدمات‌رسانی به زائران، دریافت خواهد کرد.این هواپیمای جدید از میزبانی عربستان در رویدادهای بزرگ بین‌المللی، از جمله جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷، نمایشگاه اکسپو ۲۰۳۰ و جام جهانی ۲۰۳۴، پشتیبانی خواهد کرد.  این اقدام در راستای تمدید قرارداد خود با ایرباس برای خرید ۱۰۵ فروند هواپیما و به عنوان بخشی از برنامه‌هایی با هدف تقویت زنجیره‌های تأمین ملی و گسترش سرمایه‌گذاری در بخش هوانوردی عربستان انجام می‌شود. گروه سعودی ایرویز یکی از بزرگترین گروه‌های هوانوردی در خاورمیانه و شمال آفریقا است که شامل ۱۳ شرکت فعال در زمینه حمل و نقل هوایی، بار، تعمیر و نگهداری، خدمات زمینی، پذیرایی، هوانوردی خصوصی، آموزش و خدمات پزشکی می‌باشد.