اثرات جنگ امریکا و رژیم صهیونیستی در غرب آسیا بر مجارستان

بازار سوخت مجارستان تحت فشارهای شدیدی قرار گرفته است. اپراتورهای ایستگاه‌های سوخت مستقل هشدار می‌دهند که وضعیت کنونی ممکن است بدتر از سال ۲۰۲۲ باشد؛ سالی که سیاست سقف قیمت، این بخش را به آستانه فروپاشی کشاند. علی‌رغم تلاش‌های دولت برای اجتناب از تکرار اشتباهات گذشته، فعالان صنعت اظهار می‌دارند که نظام فعلی قیمت‌های محافظت‌شده حاشیه‌های سود را به سطوحی غیرپایدار فشرده است. بسیاری از ایستگاه‌های کوچک‌تر – که اغلب به صورت خانوادگی اداره می‌شوند – از لزوم اتخاذ اقدامات قاطع، از جمله اعمال محدودیت‌های عرضه یا حتی تعطیلی، ابراز نگرانی کرده‌اند.

تنش‌های فعلی بازتابی از آشفتگی‌های دوران 2022–2021 ( شروع بحران اکراین ) است؛ زمانی که مجارستان سقف قیمت سوخت را ۴۸۰ فورینت به ازای هر لیتر وضع کرد. در آن مقطع، قیمت‌های عمده‌فروشی تنظیم نشده بود و ایستگاه‌های کوچک‌تر مجبور به فروش سوخت با زیان برای هفته‌ها شدند. با صعود قیمت‌های جهانی نفت در پی آغاز جنگ در اوکراین، اوضاع غیرقابل‌تحمل گردید. قیمت‌های مصنوعی پایین در مجارستان، پدیده «گردشگری سوخت» را رقم زد؛ جایی که رانندگان خارجی و کامیون‌های ترانزیتی به ایستگاه‌های مجارستانی هجوم آوردند و زیان‌های خرده‌فروشان را تشدید کردند. دولت نهایتاً با محدودسازی دسترسی به قیمت‌های سقف‌دار و تنظیم قیمت‌های عمده‌فروشی مداخله نمود. این اقدام از ورشکستگی‌های گسترده جلوگیری کرد، اما بسیاری از اپراتورها را با حاشیه سود ناچیز یا صفر مواجه ساخت.

شروع بحران جدید:

• دولت ویکتور اوربان در 10 مارس 2026 و بدنبال تشدید درگیری در خلیج فارس و تنگه هرمز سقف قیمتی سوخت مجددا اعمال کرد بطوریکه قیمت برای بنزین به میزان هر لیتر 595  فورینت و برای دیزل  615 فورینت تعیین نمود ( 1 یورو =390 فورینت )
• - در اقدامی موازی در 13 مارس دولت اعلام نمود که ذخایر استراتژیک سوخت را با قیمت پایین تر وارد بازار می‌کند .اقدامات اخیر با هدف پرهیز از تکرار مشکلات سال 2021 طراحی شده بود. مقامات متعهد شدند که سوخت خارج‌شده از ذخایر استراتژیک مجارستان با قیمتی پایین‌تر از سطح محافظت‌شده عرضه شود تا خرده‌فروشان بتوانند حاشیه سود مناسبی حفظ کنند. در نظر و بر روی کاغذ ، این اقدام صرفه‌جویی حدود ۳۵ فورینت به ازای هر لیتر را فراهم می‌آورد که تقریباً هزینه‌های عملیاتی را پوشش می‌دهد.
• با این حال، اپراتورها ( شرکت های دارای ایستگاههای سوخت رسانی ) گزارش می‌دهند که هنوز هیچ محموله‌ای از این سوخت ارزان‌قیمت دریافت نکرده‌اند. حتی در صورت تأمین، برآوردها حاکی از آن است که تنها 30–25 درصد از کل عرضه را تشکیل خواهد داد و حاشیه متوسط را در حدود 10–8 فورینت به ازای هر لیتر نگه می‌دارد؛ رقمی‌بسیار پایین‌تر از سطح پایداری. نکته کلیدی، فقدان مقررات روشن برای توزیع این سوخت ارزان است که نگرانی‌هایی مبنی بر اولویت‌بندی شبکه‌های زنجیره‌های بزرگ و محرومیت ایستگاه‌های مستقل را برانگیخته است.

تضعیف ساختاری بازار سوخت

آسیب‌پذیری این بخش طی سال‌ها انباشته شده است. پس از لغو سقف قیمت در سال 2023، شرکت‌ها به طور موقتی با افزایش حاشیه‌ها احیا شدند، اما از سال ۲۰۲۴، سودآوری بار دیگر رو به افول گذاشت. پویایی‌های بازار دگرگون شده و غول‌هایی چون گروه MOL قادرند زیان‌های خرده‌فروشی را از طریق فعالیت‌های پالایشی و عمده‌فروشی جبران کنند. اما رقبای کوچک‌تر فاقد چنین انعطافی هستند و ناچار به پیروی از قیمت‌گذاری‌های پایین خرده‌فروشی بدون منابع درآمدی جایگزین می‌باشند. نتیجه این سیاست، فرسایش تدریجی حاشیه‌ها در ایستگاه‌های مستقل است؛ حتی پیش از شوک قیمتی اخیر نفت که مداخله جدید دولتی را برانگیخت.

تشدید بحران توسط وابستگی به دیزل

وضعیت در بخش دیزل به مراتب بحرانی‌تر است. زیرا این سوخت سهم عمده‌ای از فروش‌ها – به ویژه در ایستگاه‌های کوچک خدمت‌رسان به مشتریان بخش کشاورزی ( دارندگان تراکتور و وسایل کشاورزی با توجه به شروع فصل کاشت )  وهمچنین بخش ترابری و  لجستیکی – را تشکیل می‌دهد. هرچند حاشیه‌ای اندک بر فروش بنزین باقی مانده، دیزل (که حجم اصلی فروش را دارد) تحت شرایط فعلی سودآوری ناچیزی ارائه می‌دهد. برخلاف سال ۲۰۲۲، کسب‌وکارها اکنون کاملاً مشمول نظام قیمت‌گذاری محافظت‌شده هستند و منبع درآمدی دیگری را از دست داده‌اند.

مقایسه منطقه‌ای: عقب‌ماندگی مجارستان

علی‌رغم اعمال قیمت‌های محافظت‌شده، مجارستان دیگر در زمره ارزان‌ترین بازارهای سوخت منطقه نیست به گزارش رسانه‌ها ،  داده‌های اخیر نشان‌دهنده سقوط جایگاه قیمت‌های سوخت مجارستان در رتبه‌بندی‌های منطقه‌ای است؛ کشورهایی چون اسلوونی، اسلواکی و کرواسی اکنون قیمت‌های بنزین رقابتی‌تری عرضه می‌کنند. شکاف میان قیمت‌های داخلی محافظت‌شده (حدود 615–595 فورینت) و قیمت‌های بازار واقعی همچنان عریض تر می‌شود که ناشی از افزایش هزینه‌های جهانی نفت به دلیل تنش‌های خاورمیانه ناشی از جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی است. در سطح اروپا، دولت‌ها نیز مداخله می‌کنند: اتریش در حال تدارک کاهش مالیات و سقف حاشیه است و کشورهای همسایه محدودیت‌های خرید سوخت برای پیشگیری از کمبود و گردشگری سوخت وضع کرده‌اند.

افق اعتراضات، تعطیلی‌ها یا جیره‌بندی

پیش بینی شده که در غیاب راه‌حل فوری، اپراتورهای ایستگاه‌های مستقل سوخت در مجارستان  به گزینه‌های قاطعی چون موارد زیر:

-تعطیلی موقت ایستگاه‌ها

-اعمال محدودیت‌های شدید سوخت (مانند حداکثر ۲ لیتر به ازای هر معامله) ، می‌اندیشند.

تعهدات قانونی ممکن است مانع تعطیلی‌های گسترده شود، اما اپراتورها تأکید دارند که فشار معادل از طریق جیره‌بندی قابل اعمال است. بسیاری بر این باورند که زمان – هم از منظر مالی و هم سیاسی – رو به اتمام است و پس از انتخابات آتی، نفوذ بر سیاست‌گذاری کاهش خواهد یافت.