انواع ویزا در اندونزی

اندونزی گذرنامه تجاری صادر نمی‌کند اما ویزاهای مختلفی از جمله ویزا با اهداف سرمایه گذاری و تجاری را صادر می‌کند. ویزای تجاری اندونزی مجوز ورود به اندونزی برای انجام فعالیت‌های تجاری موقت مانند ملاقات‌های کاری، شرکت در کنفرانس‌ها، تحقیق بازار، مذاکرات تجاری، بازدید از شرکت‌ها را فراهم می آورد. این ویزا اجازه کار با حقوق یا اشتغال رسمی در اندونزی را نمی‌دهد.

ویزاهای کوتاه مدت

1)ویزای فرودگاهی :(Visa on Arrival - VOA) این نوع ویزا به 90 کشور اختصاص داده شده و مدت آن سی روزه است که تا سی روز دیگر ( جمعا 60) امکان تمدید دارد. هدف از این صدور این ویزا گردشگری، ملاقات های شخصی و تجاری می‌باشد.

2) معافیت از ویزا : (Visa Exemption)فقط برای چند کشور آسیای جنوب‌شرقی این معافیت داده می‌شود.

3) ویزای توریستی B1 (Tourist Visa – B1): ویزای توریستی در دو نوع تک‌ورودی یا چندورودی صادر می‌شود که مدت اعتبار آن 60 روز است ولی امکان تمدید دارد.

4)ویزای تجاری B2 (Business Visa – B2): از این ویزا برای جلسات، کنفرانس، سرمایه‌گذاری اولیه استفاده می‌شود. با این ویزا امکان کار عملی در اندونزی نمی‌باشد.

5) ویزای ترانزیت (Transit Visa): برای توقف بین پروازها

ویزاهای اقامت موقت   Temporary Stay Visas – VITAS

 این‌ ویزاها بلندمدت هستند و بعد از ورود تبدیل به اقامت KITAS می‌شوند.

KITAS (ویزای کاری): برای استخدام رسمی و کار تخصصی استفاده می‌شود. برای اخذ این ویزا نیاز به اجاره کار [1]IMTA  و [2]RPTKA می‌باشد.

KITAS (سرمایه گذاری): این ویزا برای سهامداران شرکت در اندونزی بوده و نیاز به اجازه کار جداگانه نخواهد داشت.

KITAS(خانواده): به همسر و فرزندان زیر 18 سال فرد داری اقامت کاری تعلق میگیرد.

KITAS(دانشجویی): برای تحصیل در مدارس، دانشگاه‌ها و دوره‌های طولانی

KITAS (مذهبی و بشردوستانه): ویزای اقامتی موقت KITAS مذهبی / بشردوستانه در اندونزی به اتباع خارجی اعطا می‌شود که با حمایت رسمی یک نهاد ثبت‌شده در اندونزی، برای انجام فعالیت‌های دینی، اجتماعی یا انسان‌دوستانه غیرانتفاعی وارد این کشور می‌شوند. این ویزا شامل روحانیون، مبلغان و معلمان دینی خارجی، اعضای مؤسسات مذهبی رسمی، کارکنان و داوطلبان سازمان‌های بشردوستانه، نیروهای امدادی در حوادث طبیعی، و کارشناسان پروژه‌های کمک‌های انسانی، اجتماعی، آموزشی و بهداشتی است.. دارندگان این نوع KITAS مجاز به انجام فعالیت‌های اقتصادی، تجاری یا دریافت دستمزد از شرکت‌های خصوصی نیستند و صرفاً می‌توانند در چارچوب مأموریت تعریف‌شده توسط سازمان حامی فعالیت کنند. صدور و نظارت بر این ویزا توسط اداره کل مهاجرت اندونزی و حسب مورد با هماهنگی وزارت امور دینی یا وزارت امور اجتماعی انجام می‌شود. مدت اعتبار این KITAS معمولاً شش‌ماهه تا یک‌ساله است و در صورت تداوم مأموریت، امکان تمدید آن وجود دارد.

KITAS(بازنشستگی): ویزای بازنشستگی نوعی مجوز اقامت موقت در اندونزی است که به اتباع خارجیِ بازنشسته اعطا می‌شود تا بدون اشتغال یا فعالیت اقتصادی، به‌صورت بلندمدت در این کشور اقامت داشته باشند. این مجوز معمولاً به افراد ۵۵ سال به بالا تعلق می‌گیرد که از توان مالی کافی برای تأمین هزینه‌های زندگی خود برخوردارند و با حمایت یک آژانس یا شرکت رسمی مورد تأیید دولت اندونزی اقدام می‌کنند. دارندگان KITAS بازنشستگی حق کار، فعالیت تجاری یا دریافت هرگونه حقوق در اندونزی را ندارند و اقامت آن‌ها صرفاً با هدف زندگی، اقامت بلندمدت و استفاده از خدمات عمومی و درمانی است. این KITAS معمولاً به‌صورت یک‌ساله صادر می‌شود و در صورت تداوم شرایط، قابل تمدید سالانه بوده و پس از چند سال می‌تواند به اقامت دائم KITAP تبدیل شود.

ویزاهای اقامت دائم Permanent Stay Permit – KITAP: پس از چند سال KITAS می‌توان برای KITAP  ( کاری، سرمایه گذاری، ازدواج و بازنشستگی) اقدام نمود. مدت اقامت 5 ساله که قابل تمدید نیز می‌باشد.

ویزایGOLDEN: اندونزی این ویزا را برای سرمایه گذاران بزرگ ( حداقل 250 هزار دلار تا 3.5 میلیارد دلار) ، کارآفرینان، مدیرعاملان شرکت و افراد ثروتمند معرفی نمود.

اندونزی طرحی با عنوان   Digital Nomad Visa را در برنامه کاری خود دارد

ویزای دیجیتال نومد (Digital Nomad Visa) نوعی ویزای اقامتی است که به اتباع خارجی اجازه می‌دهد در اندونزی اقامت داشته باشند اما برای کارفرما یا کسب‌وکار خارج از اندونزی به‌صورت دورکاری (Remote Work) فعالیت کنند. این ویزا برای افرادی طراحی شده است که شغل آن‌ها وابسته به اینترنت است؛ مانند برنامه‌نویسان، طراحان، مشاوران، تولیدکنندگان محتوا و فریلنسرهایی که درآمد آن‌ها از خارج از اندونزی تأمین می‌شود. دارندگان این ویزا حق اشتغال یا فعالیت اقتصادی برای شرکت‌های اندونزیایی ندارند و مجاز به دریافت حقوق از منابع داخلی اندونزی نیستند. هدف از صدور ویزای دیجیتال نومد، جذب نیروی متخصص خارجی، افزایش مصرف داخلی و رونق گردشگری بلندمدت بدون ایجاد فشار بر بازار کار داخلی است. در اندونزی، این مفهوم در عمل معمولاً از طریق ویزای اقامتی خاص (مانند ویزای بلندمدت توریستی یا اقامتی غیرکاری) اجرا می‌شود و چارچوب آن توسط اداره مهاجرت و وزارتخانه‌های ذی‌ربط تعیین می‌گردد.

اندونزی ویزای روزنامه نگاران، درمانی، ورزشی و هنری نیز صادر می‌کند.

تفاوت های شکلی این گذرنامه با سایر گذرنامه‌ها ( از حیث عنوان، رنگ، تعداد صفحات، تاریخ اعتبار و ...) ؛چون ویزای تجاری سند اعتباری در پاسپورت فرد است، تفاوت‌های آن با ویزای توریستی یا دیگر انواع ویزا به صورت تفاوت در شماره صادره، ( الصاق برچسب یا e-visa در پاسپورت)، تعداد ورود و خروج ها ( سینگل یک بار ورود و اغلب 60 روزه، مالتیپل چند بار ورود و در هر با ورود اقامت 60 روزه با اعتبار یک تا پنج سال) می‌باشد.

مرجع صادرکننده ویزاهای تجاری، سرمایه گذاری

 اداره کل مهاجرت اندونزی (Directorate General of Immigration) مجوز را صادر و تأیید می‌کند؛ سپس سفارت یا کنسولگری اندونزی در کشور متقاضی یا سیستم e-Visa/VOA بر اساس آن، ویزا را وارد پاسپورت می‌کند.

 شرایط اخذ ویزای تجاری شامل پاسپورت معتبر با حداقل ۶ ماه اعتبار، نامه دعوت و اسپانسرشیپ از یک شرکت یا نهاد اندونزیایی، (Business Cover Letter) از شرکت متقاضی، پرداخت هزینه ویزا ، صورت‌حساب بانکی، بلیت رفت‌وبرگشت، رزرو محل اقامت می‌باشد.

نهاد تشخیص‌دهنده واجد شرایط بودن

اداره مهاجرت اندونزی بررسی و تصویب اولیه را انجام می‌دهد و سفارت/کنسولگری اندونزی در ایرانتصمیم نهایی درباره صدور یا رد ویزا را می‌گیرد.

وضعیت ویزا پس از ورود

ویزای تجاری در پاسپورت شخص درج شده و تا پایان اعتبار ویزا همراه با فرد باقی می‌ماند.

مزایا و معایب ویزای تجاری در اندونزی

این ویزا امکان حضور قانونی برای جلسات کاری، مشارکت در تجارت، تحقیق بازار و مذاکرات را می دهد. در عین حال فرآیند نسبتاً ساده‌تری نسبت به اخذ اجازه کار رسمی در اندونزی دارد و  ویزای چندبار ورود به بازدیدهای متناوب حوزه تجاری و اقتصادی کمک می‌کند. مشکلی که این ویزا دارد این است که اجازه استخدام مستقیم، دریافت حقوق یا کار رسمی را نمی‌دهد و حتما نیازمند نامه دعوت و اسپانسر اندونزیایی است.  همچنین برای فعالین اقتصادی و تجاری که به عنوان مثال برای تفریح به اندونزی آمده اند و ویزای توریستی دریافت داشته اند ولی در زمان حضور تصمیم به بازدید از یک نمایشگاه تجاری و اقتصادی گرفته اند و حین نمایشگاه به تبادل اطلاعات و کارت پرداخته اند، مشکلاتی به وجود آمده است و بعضا هنگام بازدید نوع ویزای ایشان چک شده و چون تجاری نبوده از اقدام تجاری منع شده اند.

میزان رضایت بخش خصوصی و دولت کشور پذیرنده

طبق اطلاعاتدولت اندونزی از ویزای تجاری به‌عنوان ابزار جذب سرمایه‌گذار و توسعه روابط تجاری حمایت می‌کند و روند صدور را تا حدی به‌صورت e-Visa تسهیل کرده است. شرکت‌ها و بازدیدکنندگان کسب‌وکار آن را مفید می‌دانند چون باعث حضور قانونی در جلسات، نمایشگاه‌ها و مذاکرات می‌شود.

نیاز به موافقت‌نامه‌های خاص برای سفر به کشورهای دیگر

ویزای تجاری اندونزی فقط اجازه ورود به اندونزی را می‌دهد. برای سفر به کشور دیگر بعد از اقامت در اندونزی، فرد باید معمولاً درخواست ویزای کشور مقصد را بر اساس مقررات کشور مقصد انجام دهد. البته معاهدات لغو یا تسهیل روادید ممکن است بین اندونزی و کشور مقصد وجود داشته باشد (مثلاً توافق‌های متقابل)، اما برای استفاده از آن‌ها، شرایط پاسپورت متقاضی و توافق دو کشور باید برقرار باشد و  این موضوع به‌طور جداگانه و نه به‌طور خودکار به‌وسیله ویزای تجاری اندونزی بررسی می‌شود.

دیگر اقدامات تسهیل کننده سفر تجار و فعالین اقتصادی به سایر کشورها

کشورهای عضو اپک کارت سفر تجاری تعریف نموده اند که گذرنامه نیست اما زمینه تسهیل سفر فعالان اقتصادی بین کشورهای عضو را فراهم نموده است. طرح کارت سفر تجاری اَپِک (APEC Business Travel Card – ABTC) به‌عنوان یک سازوکار بین‌المللی مورد تأیید مجمع همکاری اقتصادی آسیا–اقیانوسیه (APEC)، به تجار، مدیران شرکت‌ها و فعالان اقتصادی کشورهای عضو اجازه می‌دهد برای سفرهای کاری کوتاه‌مدت، بدون نیاز به اخذ ویزای جداگانه یا با حداقل تشریفات وارد اقتصادهای عضو شوند و از مسیرهای سریع مرزی (APEC Lane) در فرودگاه‌ها استفاده کنند. این کارت گذرنامه محسوب نمی‌شود، اما در عمل نقش مهمی در تسهیل رفت‌وآمد تجاری و کاهش هزینه‌ها و زمان انجام سفرهای کاری ایفا می‌کند. کارت سفر تجاری APEC (ABTC) با هدف تشویق فعالیت‌های تجاری فرامرزی در منطقه اپک طراحی شده است تا از اهداف کلان APEC در زمینه ایجاد رفاه بیشتر برای مردم منطقه از طریق رشد اقتصادی و یکپارچگی اقتصادی منطقه‌ای حمایت کند.  طرح ABTC در طول زمان و متناسب با نیازهای دارندگان کارت تکامل یافته است. از جمله نقاط عطف مهم این طرح از سال ۱۹۹۷ می‌توان به پیوستن تمامی ۲۱ اقتصاد عضو APEC، راه‌اندازی سامانه مرکزی جدید ABTC در سال ۲۰۰۶، افزایش مدت اعتبار کارت از سه سال به پنج سال در سال ۲۰۱۵ و راه‌اندازی نسخه مجازی کارت ABTC (vABTC) در مارس ۲۰۲۱ اشاره کرد.

مزایای اصلی کارت ABTC شامل معافیت از ویزا برای سفرهای کاری، عبور سریع از مرزها (Fast Track)، کاهش هزینه و بروکراسی، اعطای اعتبار رسمی تجاری به فرد دارنده کارت می‌باشد. البته این کارت جایگزینی برای اجازه کار یا دریافت اقامت نیست و ممکن است تمامی تجار و  فعالین اقتصادی حائز شرایط دریافت این کارت نشوند. در عین حال چندین حوزه وجود دارد که برنامه ریزی بهتر در آن می‌تواند کارایی این کارت  را بهبود بخشد. از آن جمله می‌توان به  بهبود فرآیند درخواست و تمدید کارت(رفع چالش‌هایی مانند کمبود ظرفیت منابع انسانی، تاخیر در رسیدگی به درخواست‌ها و تکرار فرآیند تمدید کارت برای دارندگان )، به روز رسانی‌های سریع ( ارتقای نسخه‌های مجازی این کارت)، اطلاع رسانی مستمر با هدف معرفی ویژگی‌ها و مزایای کارت به فعالین اقتصادی کشورهای عضو اشاره نمود.

اندونزی  هم کارت سفر تجاری «APEC Business Travel Card (ABTC)» را صادر می‌کند. مرجع رسمی صدور و مدیریت این کارت در اندونزی اداره کل مهاجرت این کشور می‌باشد. بر اساس مقررات داخلی اندونزی، فقط شهروندان اندونزیایی که دارای وضعیت واقعی کسب‌وکار هستند (مثل مدیران شرکت‌ها با سمت‌های بالا) می‌توانند درخواست دهند. این کارت همچنان اعتبار ۵ ساله دارد و اگر پاسپورت معتبر باشد، می‌تواند برای سفرهای کاری کوتاه‌مدت بدون ویزای جداگانه (تا 60 روز در هر کشور عضو) به  کشورهای عضو APEC استفاده شود.

الگوهای مشابه کارت سفر تجاری APEC (ABTC) در سایر مناطق جهان نیز وجود دارد، اما هیچ‌کدام به گستردگی، انسجام و رسمیت ABTC نیستند. به عنوان مثال در چهارچوب بازار مشترک شرق و جنوب آفریقا(COMESA) تسهیل سفرهای تجاری (تسریع صدور ویزا یا معافیت های محدود روادیدی) فراهم شده است. توافق‌ تسهیل سفرهای تجاری (چند بار ورود، اقامت های سرمایه گذاری، مجوزهای ملی خاص و....) بدون کارت مشترک در قالب کشورهای عضواتحادیه اروپا، شورای همکاری خلیج فارس، برنامه‌های تسریع عبور مرزی در آمریکای شمالی و کانادا (NEXUS, SENTRI, Global Entry)، بلوک Mercosur یا Alianza del Pacífico نیز دیده می‌شود

[1] Izin Mempekerjakan Tenaga Kerja Asing مجوز به کارگیری نیروی خارجی

[2] Rencana Penggunaan Tenaga Kerja Asing برنامه استفاده از نیروی کار خارجی