اخبار اقتصادی ساحل عاج، کامرون، گابن و سائوتومه و پرنسیپ

گزیدۀ اخبار و تحولات اقتصادی کشورهای ساحل عاج، کامرون، گابن و سائوتومه و پرنسیپ در هفتۀ سوم دی ماه ۱۴۰۴، مندرج در رسانه‌های این کشورها به شرح زیر ارائه می‌گردد.

ساحل عاج

کشف یکی از بزرگ‌ترین ذخایر طلای قرن در ساحل‌ عاج

یکی از بزرگ‌ترین ذخایر طلای قرن در شمال‌شرق ساحل‌ عاج و در نزدیکی شهر دوروپو کشف شده است. برآوردهای اولیه از پتانسیلی بیش از ۱۰۰ تن طلا حکایت دارد که در صورت تأیید، این معدن را به یکی از مهم‌ترین ذخایر غرب آفریقا تبدیل می‌کند. این پروژه با سرمایه‌گذاری حدود ۳۰۰ میلیارد فرانک سیفا توسط شرکت استرالیایی Resolute Mining اجرا خواهد شد و تولید تجاری آن از سال ۲۰۲۸ پیش‌بینی می‌شود. معدن دوروپو می‌تواند هزاران شغل ایجاد کرده، درآمدهای مالیاتی قابل توجهی برای دولت به همراه داشته باشد و جایگاه ساحل‌ عاج را به‌ عنوان یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان طلای آفریقا تقویت کند.

https://www.afrique-sur7.fr/cote-divoire-un-gisement-dor-du-siecle-decouvert

ساحل عاج بزرگ‌ترین تولیدکننده جهانی بادام هندی

از سال ۲۰۱۵، ساحل عاج به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده بادام هندی در جهان شناخته می‌شود. تولید این کشور در سال‌های اخیر از مرز ۱.۵ میلیون تن گذشته و هم‌زمان توانمندی آن در حوزه فرآوری نیز در حال رشد است. انتظار می‌رود درآمدهای صادرات بادام هندی فرآوری‌شده ساحل عاج در سال ۲۰۲۵، رکورد جدیدی را ثبت کرده باشد. مدیر شورای پنبه و بادام هندی در مصاحبه‌ای با رویترز اعلام کرد که ارزش فروش بادام هندی فرآوری‌شده این کشور حدود ۳۵۰ میلیارد فرانک سیفا (حدود ۶۲۳ میلیون دلار) برآورد می‌شود که ۶۷ درصد بیشتر از سال گذشته (۲۰۹ میلیارد فرانک سیفا) است. این رشد عمدتا به دلیل افزایش فعالیت در بخش فرآوری است. حجم بادام هندی فرآوری‌شده توسط صنایع محلی ساحل عاج نیز از ۳۴۴ هزار تن در سال ۲۰۲۴ به ۶۵۹ هزار تن در سال ۲۰۲۵ افزایش خواهد یافت

در بزرگ‌ترین اقتصاد اتحادیه اقتصادی و پولی غرب آفریقا، ۳۷ واحد فرآوری با ظرفیت کل ۸۳۰ هزار تن فعال هستند، در حالی که در سال ۲۰۱۵ کمتر از ۱۰ واحد فعالیت داشتند. سرمایه‌گذاری‌های روزافزون داخلی و خارجی، همراه با مشوق‌های مالی و غیرمالی، رشد این صنعت را تسریع کرده است. مدیر شورای پنبه و بادام هندی همچنین اعلام کرد که دولت قصد دارد تا سال ۲۰۳۰، حدود ۵۰ درصد از تولید بادام هندی کشور را به صورت محلی فرآوری کند و ۱۰ پروژه جدید نیز قرار است ظرفیت ۲۰۰ هزار تنی به صنعت اضافه کند.

https://www.agenceecofin.com/actualites/0501-134657-cote-d-ivoire-les-ventes-d-amande-de-cajou-attendues-a-623-millions-pour-2025

تمرکز ساحل عاج بر افزایش منابع غیرمالیاتی در بودجه ۲۰۲۶

دولت ساحل عاج اعلام کرد که هدف جمع‌آوری منابع غیرمالیاتی خزانه عمومی‌ برای سال مالی ۲۰۲۶، معادل ۲۳۴.۴۳ میلیارد فرانک سیفا است. بر اساس بیانیه رسمی، خزانه عمومی قصد دارد با تشدید جمع‌آوری منابع داخلی این هدف را محقق کند. بر اساس این استراتژی، تمرکز بر مدیریت بهتر منابع شهرداری‌ها، بهبود حاکمیت مالی نهادهای عمومی ملی و افزایش مشارکت بخش خصوصی در پس‌انداز خواهد بود. همچنین دریافت درآمدها در نمایندگی‌های ساحل عاج در خارج از کشور تقویت می‌شود تا از منابع کمتر بهره‌برداری‌شده استفاده کامل شود. خزانه عمومی قصد دارد با این اقدامات، وابستگی به بدهی‌های خارجی را کاهش دهد و سهم منابع غیرمالیاتی در تأمین بودجه دولت و سازمان‌های وابسته را افزایش دهد.

https://www.ivoirematin.com/fr/news/5/tresor-public-letat-vise-23443-milliards-fcfa-de-ressources-non-fiscales-en-2026_n_116681.html

تعلیق اجرای مالیات ۱۸ درصدی بر بخش طیور در ساحل عاج

به گزارش منابع رسمی، اجرای مالیات ارزش افزوده به میزان ۱۸ درصد بر بخش طیور در کشور ساحل عاج که قرار بود از دوم ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شود، به طور موقت متوقف شد. این تصمیم پس از برگزاری نشست‌ها ورایزنی‌های جدید میان مقامات دولتی وفعالان صنعت مرغداری اتخاذ شده است. بر اساس اعلام تشکل بین‌حرفه‌ای مرغداری ساحل عاج، رئیس این نهاد در تاریخ ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵ طی یادداشتی به شرکای تجاری خواستار تعلیق اجرای این مالیات در موعد مقرر شد. این در حالی است که تنها یک روز پیش از آن، اطلاعیه‌ای مبنی بر اجرای مالیات ۱۸ درصدی منتشر شده بود. علت اصلی این تعلیق، آغاز مذاکرات جدید با دولت با هدف حمایت از صنعت مرغداری عنوان شده است، صنعتی که نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی کنترل هزینه‌های زندگی در این کشور دارد.

https://agribusinesstv.info/?blog=cote-divoire-la-tva-de-18-sur-laliment-de-volaille-finalement-suspendue

تحقق پیش از موعد هدف درآمدی ۲۰۲۵ گمرک

به گزارش روابط عمومی‌ گمرک، هدف درآمدی تعیین‌شده برای گمرک در سال ۲۰۲۵ پیش از موعد مقرر محقق شده است. مدیرکل گمرک با تبریک به کارکنان برای دست‌یابی به نتایج برجسته، از حس بالای مسئولیت‌پذیری آنان تقدیر کرد و از همه خواست تا با تداوم تلاش و آمادگی کامل، برای چالش‌های سال ۲۰۲۶ آماده باشند.

https://www.douanes.ci/info/les-douanes-ivoiriennes-beneficient-d-un-appui-logistique-de-la-sitarail

پروژۀ نوآورانه برای کاهش استفاده از محصولات شیمیایی

در مراسمی‌ که روز چهارشنبه ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ در دفتر مرکزی تعاونی برگزار شد، اتحادیه تولیدکنندگان کشاورزی سان پدرو، پروژه‌ای را معرفی کرد که هدف آن کاهش استفاده از کودها و مواد شیمیایی مضر در کاشت کاکائو است. رئیس هیئت مدیره اتحادیه تولیدکنندگان کشاورزی سان پدرو، اعلام کرد که این پروژه در همکاری با آژانس توسعه فرانسه و سازمان کاکائوی اکولوژیک اجرا می‌شود و هدف اصلی آن تولید کود ارگانیک برای افزایش عملکرد محصولات و کاهش وابستگی به مواد شیمیایی است. وی توضیح داد: «این پروژه به ما امکان می‌دهد کود ارگانیک تولید کنیم که تولید کشاورزان را افزایش داده و درآمدشان را بهبود بخشد و در عین حال سلامت کشاورزان و محیط زیست را حفظ کند». پروژه که شش ماه پیش آغاز شده، شامل آموزش کشاورزان، خرید سایت تولید، ساخت کود و مرحله آزمایشی است که در ابتدا ۷۰ کشاورز عضو تعاونی در آن شرکت خواهند کرد. نتایج اولیه آزمایش‌ها در ماه‌های آینده اعلام می‌شود. این اقدام در راستای سیاست ترویج کاکائوی پایدار اتحادیه تولیدکنندگان کشاورزی سن پدرو قرار دارد و هدف آن افزایش تولید بدون افزایش سطح زیر کشت است.

https://www.linfodrome.com/economie/117140-cacaoculture-une-cooperative-agricole-lance-un-projet-innovant-pour-reduire-l-usage-des-produits-chimiques

کامرون

افزایش نقش بانک گروه مالی اتلانتیک در مدیریت بدهی داخلی دولت کامرون

گزارش جدید وضعیت بدهی عمومی‌ کامرون که تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵ به‌روزرسانی شده، نشان می‌دهد نقش بانک گروه مالی اتلانتیک در مدیریت بدهی داخلی دولت به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. این بانک در سال ۲۰۲۵ به یکی از بازیگران کلیدی در تسویه مطالبات معوق دولت مرکزی از شرکت‌های راهبردی تبدیل شده است.

بر اساس این گزارش، دولت کامرون در شرایط فشار بر نقدینگی، بار دیگر از سازوکار واگذاری مطالبات استفاده کرده است. در این روش، بانک‌ها مطالبات پرداخت‌نشده تأمین‌کنندگان دولتی را خریداری کرده و آن را به بدهی بانکی ساختاریافته با سررسید مشخص تبدیل می‌کنند. این بدهی‌ها به‌عنوان بدهی داخلی ثبت می‌شوند و جایگزین بدهی‌های تجاری پراکنده و کم‌شفاف گذشته می‌گردند. داده‌های صندوق خودگردان استهلاک نشان می‌دهد بدهی داخلی دولت مرکزی تا پایان سپتامبر ۲۰۲۵ به ۴ هزار و ۲۴۶ میلیارد فرانک سیفا رسیده که نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۵٫۵ درصد افزایش داشته است. در این میان، بانک گروه مالی اتلانتیک با اختلاف، بیشترین سهم را در واگذاری‌های جدید مطالبات به خود اختصاص داده است. این بانک در سال ۲۰۲۵ سه عملیات عمده به ارزش مجموع ۵۰ میلیارد فرانک سیفا انجام داده، در حالی که سایر بانک‌ها عمدتاً درگیر قراردادهای کوچک‌تر یا بدهی‌های قدیمی‌ بوده‌اند. سهم بدهی بانکی ساختاریافته اکنون به ۲۶.۲ درصد از کل بدهی داخلی رسیده، در حالی که این سهم در سال‌های گذشته بسیار محدود بود.

https://www.investiraucameroun.com/finance/0501-22936-cameroun-afg-bank-de-l-ivoirien-kone-dossongui-reprend-jusqu-a-50-milliards-de-fcfa-de-creances-sur-l-etat-en-2025

اخذ مالیات از کسب‌وکارهای دیجیتال و پلتفرم‌های آنلاین

اداره کل مالیات کامرون اعلام کرد که از اول ژانویه ۲۰۲۶، تمامی‌ پلتفرم‌های آنلاین که در این کشور فعالیت اقتصادی دارند اما دفتر یا حضور فیزیکی ندارند، مشمول مالیات بر شرکت‌ها خواهند شد. نرخ حداقل این مالیات ۳ درصد از درآمد محلی تعیین شده و در صورت حجم بالای فعالیت، می‌تواند به ۳۰ درصد از سود واقعی برسد. دو شرط برای مشمول شدن این مالیات، داشتن ۱۰۰۰ مشتری در کامرون و یا رسیدن به درآمد سالانه حداقل ۵۰ میلیون فرانک سیفا تعیین شده است. ثبت شرکت‌ها، ارائه اظهارنامه‌ها و پرداخت مالیات به‌صورت آنلاین از طریق پلتفرم دیجیتال اداره کل مالیات انجام خواهد شد. هدف از این اقدام، اخذ مالیات از ارزش ایجادشده توسط اقتصاد دیجیتال، ایجاد عدالت مالیاتی نسبت به شرکت‌های محلی و افزایش درآمدهای دولت اعلام شده است. این قانون با دستورالعمل‌های سازمان همکاری و توسعه اقتصادی  همسو است که بر مالیات حداقل ۱۵ درصد از سود شرکت‌های چندملیتی بدون حضور فیزیکی در کشورها تأکید دارد.

https://www.agenceecofin.com/actualites-gestion-publique/0201-134628-cameroun-instauration-d-une-taxe-de-3-sur-les-plateformes-numeriques-etrangeres

راه‌اندازی بخشی از پالایشگاه کریبی در کامرون

شرکت Cstar Petroleum، تحت حمایت شرکت ملی هیدروکربن‌ها، Tradex و Ariana Energy، قصد دارد از نیمه دوم ۲۰۲۶ راه‌اندازی بخشی از پالایشگاه خود در بندر کریبی را آغاز کند. بر اساس برنامه ارائه‌شده به هیئت مدیره، تولید اولیه ۱۰ هزار بشکه در روز خواهد بود که معادل حدود یک‌سوم ظرفیت نهایی ۳۰ هزار بشکه‌ای است و می‌تواند ۲۲ درصد از نیاز داخلی به گازوئیل و بنزین را پوشش دهد. این اقدام نشان‌دهنده شتاب در اجرای پروژه نسبت به برنامه اولیه است که بهره‌برداری کامل آن پیش از این برای ژوئن ۲۰۲۸ پیش‌بینی شده بود. پروژه برای ۲۵۰ هکتار طراحی شده و شامل پالایشگاهی با ظرفیت ۳۰ هزار بشکه در روز و ترمینال ذخیره‌سازی سوخت ۲۵۰ هزار متر مکعب (قابل افزایش تا ۳۰۰ هزار متر مکعب) است. هزینه برآوردی پروژه حدود ۱۱۵ میلیارد فرانک سیفا اعلام شده است و بانک گابنی و فرانسوی بین‌المللی نقش بانک عامل را بر عهده دارد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد با تکمیل پروژه، واردات سوخت تا ۳۰ درصد کاهش یافته، صرفه‌جویی سالانه نزدیک به ۴۰۰ میلیارد فرانک سیفا ایجاد شده و درآمد صادراتی حدود ۱۴۱ میلیارد فرانک سیفا محقق خواهد شد. همچنین ایجاد ۲ هزار شغل مستقیم و ۵ هزار شغل غیرمستقیم انتظار می‌رود.

https://www.agenceecofin.com/actualites/0901-134717-cameroun-le-demarrage-de-la-raffinerie-de-kribi-avance-au-second-semestre-2026

اقدامات دولت کامرون برای مقابله با قاچاق طلای استخراج‌شده به صورت سنتی

با وجود پتانسیل بالای طلای معدنی، کامرون هیچ معدن طلای صنعتی ندارد و وابسته به استخراج‌گران کوچک و نیمه‌مکانیزه است. دولت این کشور اعلام کرده که از ژانویه ۲۰۲۶ برخی سایت‌های استخراج طلای کوچک و نیمه‌مکانیزه را برای مقابله با قاچاق خواهد بست. طبق گزارش ابتکار شفافیت صنایع استخراجی ITIE، صادرات رسمی طلای کامرون در ۲۰۲۳ تنها ۲۲.۳ کیلوگرم بوده، در حالی که حدود ۱۵.۲ تن از این کشور به صورت غیررسمی، صادر شده است. دولت قصد دارد با تقویت کنترل تولید از طریق شرکت ملی SONAMINES و حمایت از توسعه معدن‌کاری صنعتی، جلوی قاچاق را بگیرد.

https://www.agenceecofin.com/actualites/3012-134590-le-cameroun-annonce-des-mesures-contre-la-contrebande-dor-vers-les-emirats-arabes-unis

واگذاری پروژه نیروگاه خورشیدی

شرکت توسعه پنبه کامرون (Sodecoton) قرارداد تأمین، نصب و راه‌اندازی یک نیروگاه خورشیدی فتوولتائیک در کارخانه پاک‌سازی پنبه توبورو را به شرکت انرژی خورشیدی Bercotech واگذار کرد. ارزش این قرارداد ۲۸۹.۷ میلیون فرانک سیفا با مالیات بر ارزش افزوده و مدت اجرای آن ۱۸۰ روز است. این پروژه بخشی از استراتژی توسعه پنبه کامرون برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و بهبود بهره‌وری انرژی در تاسیسات صنعتی این شرکت است. نیروگاه خورشیدی ۱۱۰ کیلووات‌آمپر در ابتدا ادارات، ساختمان‌های مسکونی، انبارها و روشنایی خارجی کارخانه را تأمین می‌کند و در آینده جایگزین بخشی از ژنراتور دیزلی موجود خواهد شد. تا پیش از این، کارخانه عمدتا از ژنراتورهای دیزلی برای تأمین برق استفاده می‌کرد، اما افزایش قیمت دیزل و مشکلات تأمین سوخت ضرورت یافتن جایگزینی پایدارتر را افزایش داد. در این زمینه، انرژی خورشیدی فتوولتائیک به عنوان راه‌حل اصلی انتخاب شد.

https://www.investiraucameroun.com/energie/3112-22931-energie-sodecoton-attribue-a-bercotech-le-contrat-de-la-centrale-solaire-110-kva-de-touboro-pres-de-290-millions-fcfa

گابن

تلاش دولت گابن برای بازپرداخت بدهی‌های داخلی و خارجی

بریس کلوتر اولیگی انگما، رئیس‌جمهور گابن، در سخنرانی خود در ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، از تلاش گسترده کشور برای بازپرداخت بدهی‌های داخلی و خارجی خبر داد. وی اعلام کرد که از ۳۰ اوت ۲۰۲۳ تاکنون نزدیک به ۳۱۴۲ میلیارد فرانک سیفا برای این منظور هزینه شده است. رئیس‌جمهور تاکید کرد که این اقدام نشان‌دهنده عزم دولت برای کاهش بدهی‌های سنگین به ارث رسیده از رژیم گذشته و بازگرداندن اعتبار مالی کشور است. رئیس‌جمهور گابن افزود که همزمان با سختگیری مالی، سرمایه‌گذاری‌های عمومی نیز ادامه خواهد داشت تا اهداف توسعه‌ای و تقویت حاکمیت اقتصادی کشور محقق شود. با وجود این اقدامات، منابع متعدد هشدار داده‌اند که بدهی عمومی‌گابن همچنان بالا بوده و تا پایان اکتبر ۲۰۲۵ به بیش از ۸۶۰۰ میلیارد فرانک سیفا رسیده است.

https://www.gabonreview.com/dette-le-gabon-a-rembourse-pres-de-3-142-milliards-cfa-en-moins-de-deux-ans/

سه کشور ساحلی به دنبال راه‌اندازی مرکز خرید مشترک برای تقویت امنیت غذایی

سه کشور مالی، بورکینافاسو و نیجر که عضو اتحادیه کشورهای صحرا (AES) هستند، در حال راه‌اندازی یک مرکز خرید مشترک برای تنظیم بازار غلات و تقویت امنیت غذایی در این منطقه‌اند. این مرکز با هدف ایجاد هماهنگی در سیاست‌های خرید و مدیریت مشترک نیازها در زمان‌های بحران شکل خواهد گرفت. در همین حال، گابن نیز قصد دارد از ژانویه ۲۰۲۶، راه اندازی یک مرکز خرید ملی را آغاز کند که مسئول خرید، ذخیره، حمل و توزیع کالاهای ضروری خواهد بود. این مرکز تحت نظارت وزارت اقتصاد گابن قرار دارد و هدف آن تثبیت قیمت‌ها و تأمین امنیت تأمین کالاها است.

https://www.agenceecofin.com/actualites-finance/0701-134686-l-aes-prepare-le-lancement-d-une-centrale-d-achat-confederale

برنامه انتشار اوراق بدهی دولتی گابن

دولت گابن برنامه انتشار اوراق بدهی دولتی برای سال ۲۰۲۶ را اعلام کرد که بر اساس آن، بیش از ۱٬۰۴۶ میلیارد فرانک سیفا از طریق بازار مالی منطقه‌ای جامعه اقتصادی و پولی مرکز آفریقا تأمین خواهد شد. تمرکز اصلی بر اسناد خزانه کوتاه‌مدت با حجم ۵۶۶ میلیارد فرانک سیفا است و اوراق خزانه بلندمدت نیز با ۴۸۰ میلیارد فرانک سیفا برای تثبیت بدهی و تأمین پروژه‌های توسعه‌ای منتشر می‌شود. بیشترین انتشارها در ماه‌های آوریل و دسامبر پیش‌بینی شده و برنامه نشان‌دهنده رویکرد تهاجمی دولت برای تأمین نقدینگی و سرمایه‌گذاری در سال ۲۰۲۶ است.

https://www.gabonreview.com/finances-publiques-le-gabon-prevoit-de-lever-1-046-milliards-de-fcfa-sur-le-marche-financier-en-2026/

سائوتومه و پرنسیپ

پیش‌بینی رشد اقتصادی سائوتومه و پرنسیپ

رئیس بانک مرکزی سائوتومه و پرنسیپ، در گزارش سالانه اقتصادی خود اعلام کرد که تولید ناخالص داخلی این کشور در سال ۲۰۲۶ حدود ۳.۹ درصد رشد خواهد داشت. وی در سخنرانی خود تأکید کرد که «رشد واقعی تولید ناخالص داخلی در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ حدود ۳.۹ درصد تخمین زده می‌شود که برخلاف میانگین ثبت شده در سال‌های اخیر است». وی با اشاره به ریسک‌های موجود تأکید کرد که این پیش‌بینی‌ها می‌تواند تحت تأثیر شوک‌های ژئوپولیتیک، محدودیت‌های انرژی و زیرساختی، ریسک‌های اقلیمی و مالیاتی و همچنین دوره‌های انتخاباتی قرار گیرد. رئیس بانک مرکزی اظهار داشت که سائوتومه و پرنسیپ با برخورداری از نهادهای قوی، شرکای بین‌المللی و منابع انسانی توانمند مسیر ثبات، تاب‌آوری و توسعه پایدار را دنبال خواهد کرد.

https://www.stp-press.st/2026/01/07/banco-central-projecta-um-crescimento-de-39-do-pib-em-2026/