برنامه تولید سالانه ۲۵۰ هزار تن شکر در موریتانی

شکر یکی از پرمصرف‌ترین کالاهای اساسی در موریتانی است. در سال ۲۰۲۴ واردات شکر و شیرینی‌جات شکرمحور حدود ۳۳۲.۳ میلیون دلار بوده است که این عدد در اقتصاد موریتانی قابل توجه است؛ بنابراین پروژه تولید شکر در منطقه فم کلیتا، یکی از مهم‌ترین و راهبردی‌ترین طرح‌های کشاورزی موریتانی است.

سرانه مصرف شکر موریتانی با وجود جمعیت نسبتاً کم (۵ میلیون نفر) حدود ۴۳ کیلوگرم در سال است. کالایی که در رده مواد غذایی استراتژیک این کشور قرار می‌گیرد و بر صنایع غذایی و قیمت کالاها اثر مستقیم دارد. موریتانی طی دهه‌های گذشته به شکل گسترده‌ای به واردات شکر سفید و خام متکی بوده و این وابستگی باعث شده شکر به یکی از اقلام مهم در مجموع واردات کشور تبدیل شود. دولت موریتانی طی سال‌های اخیر سیاستی بلندمدت برای توسعه کشاورزی، افزایش تولید داخلی و کاهش وابستگی به واردات اتخاذ کرده است؛ سیاستی که بخشی از برنامه کلان توسعه کشاورزی و خودکفایی غذایی این کشور محسوب می‌شود.

پروژه تولید شکر در منطقه فم کلیتا، یکی از مهم‌ترین و راهبردی‌ترین طرح‌های کشاورزی موریتانی است. این پروژه با ظرفیت سالانه تولید ۲۵۰ هزار تن شکر و با هدف آبیاری ۱۷ هزار هکتار زمین طراحی شده و می‌تواند برای نخستین‌ بار موریتانی را از کشوری کاملاً واردکننده به تولیدکننده عمده شکر تبدیل کند. ارزش این پروژه حدود ۴۴۶ میلیون دلار است و بانک آفریقایی صادرات و واردات به عنوان مشاور مالی ارشد آن انتخاب شده است؛ بانکی که یکی از بازیگران برجسته نظام مالی آفریقا محسوب می‌شود و نقش کلیدی در جذب سرمایه، سازمان‌دهی تأمین مالی و تضمین موفقیت پروژه‌های بزرگ در قاره دارد.

شکر یکی از پرمصرف‌ترین کالاهای اساسی در موریتانی است. در سال ۲۰۲۴ واردات شکر و شیرینی‌جات شکرمحور حدود ۳۳۲.۳ میلیون دلار بوده است که این عدد در اقتصاد موریتانی قابل توجه است. شکر در کنار گندم، آرد و روغن خوراکی کالاهای مهم وارداتی موریتانی هستند. برای نمونه چای شیرین محلی این کشور، بخش ثابت و جدانشدنی از زندگی روزمره مردم موریتانی است. با توجه به جمعیت حدود ۵ میلیون نفر، این رقم نشان‌دهنده مصرف سرانه نسبتاً بالا است. موریتانی در دهه‌های اخیر تقریباً صددرصد شکر مورد نیاز خود را از خارج وارد می‌کرده است. این واردات از کشورهای مختلف از جمله برزیل، فرانسه، اسپانیا و برخی کشورهای عربی انجام می‌شود. در این بین برزیل کشور اصلی تامین کننده شکر است. در سال ۲۰۲۳ حدود ۶۴ درصد از واردات شکر از برزیل بوده است. در چنین شرایطی، راهبرد تولید داخلی اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند. دولت موریتانی طی سال‌های اخیر استراتژی جامعی برای «توسعه کشاورزی» و «امنیت غذایی» تدوین کرده است.

گسترش اراضی کشاورزی در مناطق رودخانه سنگال

موریتانی هر چند کشوری بیابانی است، اما در بخش جنوبی خود زمین‌های حاصلخیزی دارد که در صورت استفاده از روش‌های نوین آبیاری، قابلیت تبدیل به مزارع بزرگ صنعتی را دارند. دولت موریتانی با همکاری صندوق‌های سرمایه‌گذاری آفریقایی و عربی تلاش کرده پروژه‌های بزرگی مثل تولید برنج تولید سبزیجات صادراتی احداث زمین‌های آبیاری بزرگ پروژه‌های دامداری صنعتی اجرا کند.

پروژه تولید شکر در منطقه فم کلیتا

منطقه فم کلیتا، نزدیک رودخانه سنگال قرار دارد. این پروژه برای نخستین بار در موریتانی تولید صنعتی شکر را ممکن می‌کنند. ارزش این پروژه حدود ۴۴۶ میلیون دلار است که مساحت قابل آبیاری ۱۷ هزار هکتار با ظرفیت تولید سالانه ۲۵۰ هزار تن شکر را داراست و قرار است طی  سه سال تا بهره‌برداری کامل، تا نیمی از نیاز داخلی این کشور را تأمین کند. همچنین حدود ۱۰ هزار شغل مستقیم و حدود ۲۰ تا ۳۰ هزار شغل غیر مستقیم ایجاد خواهد کرد.

بانک صادرات و واردات آفریقا

بانک صادرات و واردات آفریقا  یک مؤسسه مالی چندملیتی است که در سال ۱۹۹۳ تأسیس شده و هدف اصلی آن تقویت همکاری مالی و تجاری میان کشورهای آفریقایی است. این بانک در قاره آفریقا نقشی مشابه با بانک‌های توسعه‌ای مانند «بانک توسعه اسلامی» یا «بانک جهانی» دارد. این بانک به‌عنوان مشاور مالی ارشد پروژه انتخاب شده است و وظایفی نظیر طراحی مدل تأمین مالی ۴۴۶ میلیون دلاری، جذب و سازمان‌دهی سرمایه‌گذاران، مدیریت ریسک پروژه، مشاوره فنی در ساخت کارخانه و زیرساخت‌های آبیاری تضمین موفقیت پروژه از نظر مالی و مدیریتی را بر عهده دارد. این بانک یکی از قدرتمندترین منابع تأمین مالی پروژه‌های بزرگ در آفریقا است و تجربه موفقی در پروژه‌های بزرگ کشاورزی و صنعتی غرب آفریقا دارد. حضور این بانک به‌عنوان مشاور، اعتماد سرمایه‌گذاران را افزایش می‌دهد.

در مجموع می‌توان گفت پروژه تولید سالانه ۲۵۰ هزار تن شکر در موریتانی یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین طرح‌های کشاورزی تاریخ این کشور است. اهمیت این پروژه نه‌تنها در ظرفیت تولید بالا بلکه در نقش آن در امنیت غذایی، کاهش وابستگی به واردات، ایجاد اشتغال گسترده، تقویت صنایع محلی و بهبود تراز تجاری است. انتخاب بانک صادرات و واردات آفریقا به ‌عنوان مشاور مالی، به پروژه اعتبار بین‌المللی بخشیده و امکان جذب سرمایه‌گذاری و تضمین اجرای موفق آن را فراهم می‌کند.