مروری بر صادرات آرژانتین به ایران طی 15 سال گذشته

بر اساس اعلام مؤسسه ملی آمار و سرشماری آرژانتین این کشور در سال 2010 بیشترین ( تقریبا 1.5 میلیارد دلار) و در سال 2016 کمترین صادرات (453 میلیون دلار) را به ایران داشته است.

نگاه کلی

آرژانتین طی دهه‌های اخیر یکی از مهم ترین تأمین کنندگان مواد غذایی به خصوص روغن و دانه‌های روغنی ایران بوده است. علاوه بر این، طی سالیان گذشته کالاهای صنعتی، نیمه صنعتی و دارویی نیز از مبداء این کشور به ایران صادر شده است.

طی سال های 2008 تا 2021 حجم و میزان صادرات آرژانتین به ایران از افت و خیز زیادی برخوردار بوده است. بر اساس اعلام مؤسسه ملی آمار و سرشماری آرژانتین (Institucion Nacional de Estadistica y Census) سال 2010 آرژانتین بالاترین صادرات به ایران را داشت. حجم صادرات آرژانتین به ایران در این سال بالغ بر یک میلیارد و 453 میلیون دلار بوده است. سال 2016 نیز با صادرات 426.5 میلیون دلار کم ترین میزان صادرات طی این سال ها را داشته است.

در سال 2008 میزان و رقم صادرات آرژانتین به ایران نسبت به سال 2007 نزدیک به چهار برابر افزایش یافت و از مرز 1 میلیارد دلار فراتر رفت. تعداد اقلام صادراتی نیز به 124 مورد رسید. در این سال ذرت تقریبا 40 درصد از مجموع خریدهای ایران از آرژانتین را به خود اختصاص داده بود. دانه سویا، روغن سویا، پلت، روغن آفتابگردان، گندم، کمپرسورهای گاز، جو، شیرهای کاهنده فشار و کنتورهای گاز 10 قلم اصلی واردات ایران از آرژانتین را تشکیل می دادند.

در سال 2009 صادرات آرژانتین به ایران با حدود 20 درصد کاهش به 855 میلیون دلار رسید. با این حال اقلام صادراتی به ایران تنوع بیشتری پیدا کرد. در این سال آرژانتین مبداء صادرات 195 قلم کالا به ایران بود. همچون دو سال قبل از آن، آرد و پلت سویا، ذرت، دانه سویا، روغن آفتابگردان، روغن سویا، گندم، لوله‌های فولادی مخصوص چاه‌های نفت، دانه جو، کمپرسورهای گاز و کنتور گاز 10 قلم اصلی واردات ایران از آرژانتین را تشکیل می دادند.

سال 2010 نقطه اوج صادرات آرژانتین به ایران در سال های گذشته بود. میزان واردات ایران از این کشور تا نزدیک به 1.5 میلیارد دلار پیش رفت و همچنان مشتقات سویا، ذرت، روغن آفتاب گردان، کمپرسور های گاز، جو، کنتور گاز، لوله‌های فولادی و کپسول گاز 10 قلم اصلی از 187 کالای صادراتی آرژانتین به ایران را تشکیل می دادند.

در سال 2011 واردات از آرژانتین روند نزولی به خود گرفت و در حدود 30 درصد کاهش یافت. سویا و مشتقات آن، روغن آفتابگردان، جو، کمپرسورهای گاز و متعلقات مربوط به خودروهای گازسوز کماکان 10 قلم اصلی صادرات آرژانتین به ایران را تشکیل می دادند. در این سال علیرغم کاهش صادرات آرژانتین به ایران، تنوع محصولات صادراتی به 232 کالا رسید.

در سال 2012 این روند کاهشی ادامه یافت و از میان 87 قلم کالای وارداتی ایران از آرژانتین، همچنان سویا و مشتقات آن، جو، روغن آفتابگردان، اینترفرون بتا (با کاربری دارویی) مهم ترین محصولات صادراتی آرژانتین به ایران بودند. در این سال برنج و لبنیات نیز به میزان قابل توجهی به ایران صادر شده است.

در سال 2013 صادرات آرژانتین به ایران با افزایشی 10 درصدی مجددا به بالای یک میلیارد دلار رسید. در این سال علاوه بر مشتقات سویا، انواع روغن خوراکی، برنج، ترکیبات دارویی و لوازم مورد نیاز برای پروتز، وارد سبد خریدهای عمده ایران از آرژانتین شد. آرژانتین در این سال 71 قلم کالا به ایران صادر کرد.

در سال 2014 صادرات 93 قلم کالای آرژانتین به ایران نزدیک به 930 میلیون دلار ارز برای این کشور به ارمغان آورد. علاوه بر مواد غذایی که سنتا ایران از آرژانتین وارد می‌کند، در این سال خریدهای دارویی ایران از آرژانتین افزایش قابل توجهی پیدا کرد، به طوری که شش کالا از 10 کالای اصلی وارداتی ایران از آرژانتین را محصولات دارویی و پزشکی شامل می‌شد.

روند کاهشی صادرات آرژانتین به ایران در سال 2015 ادامه یافت و به حدود 720 میلیون دلار رسید. تقریبا همانند سال های قبل پس از مواد غذایی، دارو مهمترین قلم صادرات آرژانتین به ایران بود.

در سال 2016 صادرات آرژانتین به ایران بیش از 40 درصد نسبت به سال ماقبل از آن کاهش پیدا کرد. از میان 84 کالای صادر شده به ایران، سویا و مشتقات آن در صدر جدول قرار داشت و دارو و محصولات پزشکی شش قلم از 10 قلم اول صادرات آرژانتین به ایران را تشکیل می داد. لوله‌های پلاستیکی با مقاومت بالا و کمپرسورهای گاز، دیگر اقلام صادراتی مهم آرژانتین به ایران را تشکیل می دادند.

در سال 2017 مواد غذایی بار دیگر جایگاه بالاتری را در صادرات آرژانتین به ایران به خود اختصاص داد. در این سال که صادرات آرژانتین به ایران اندکی بهبود یافته بود، مواد غذایی و روغن خوراکی پنج محصول اصلی صادراتی آرژانتین به ایران را تشکیل می دادند و ترکیبات شیمیایی و بهداشتی نیز در 10 قلم صادرات آرژانتین به ایران قرار داشتند. تنوع صادرات آرژانتین به ایران در این سال به 97 کالا رسید.

در سال 2018 آمار صادرات آرژانتین به ایران همچنان نزدیک به 450 میلیون دلار باقی ماند و محصولات غذایی بیش ترین سهم را در صادرات این کشور به ایران داشتند. محصولات دارویی، داروی حیوانی، ترکیبات شیمیایی، برخی قطعات یدکی از دیگر صادرات آرژانتین به ایران بودند.

در سال 2019 صادرات آرژانتین به ایران افزایش قابل توجهی نسبت به سال ماقبل آن پیدا کرد و به حدود 700 میلیون دلار رسید که عمده آن سویا و مشتقات آن می‌باشد.

مؤسسه ملی آمار آرژانتین صادرات این کشور به ایران در سال 2020 را نزدیک به 750 میلیون دلار اعلام کرده است. در این سال نیز میزان وزنی و ارزش کالاهای صادراتی در بانک اطلاعاتی این مؤسسه بارگذاری شده است. در حدود 300 میلیون دلار از صادرات آررژانتین به ایران، مواد غذایی (سویا و مشتقات آن) بوده است.

در هشت ماهه نخست سال جاری میلادی 2021 و تا ماه ژوئیه (خرداد و تیر 1400) ارزش صادرات آرژانتین به ایران به رقم قابل توجه 700 میلیون دلار بالغ گردیده است. در صورت ادامه صادرات آرژانتین به همین شکل به ایران برآورد می‌شود در سال 2021 ارزش صادرات آرژانتین به کشورمان بتواند به بیش از یک میلیارد دلار افزایش یابد.

میزان واردات سویا و مشتقات آن در سال های 2007 تا 2021

صادرات سویا و مشتقات آن از آرژانتین به کشورمان در  سال های 2007 تا 2021 طبق جدول زیر می‌باشد.

همان گونه که در نمودار زیر مشاهده می‌شود، صادرات سویا و مشتقات آن به کشورمان در سال 2010 به اوج خود رسیده و پس از سال 2014 واردات سویا از سوی ایران، روند کاهشی داشته است.

واردات سایر محصولات غذایی از آ رژانتین در سال های 2007 تا 2021

ایران بخشی از مایحتاج غذایی خود (شامل روغن آفتابگردان، ذرت، برنج) را نیز طی این سال ها از طریق آرژانتین تأمین نموده است. در سال های 2007، 2014، 2018 و 2019 خرید سایر مواد غذایی از آرژانتین در آمار آورده نشده است. حجم و ارزش دلاری این خریدها طی سال های 2007 تا 2021 به شرح جدول زیر می‌باشد:

همان گونه که در نمودار زیر مشخص است، از سال 2010 حجم و ارزش مواد غذایی خریداری شده (به استثنای سویا و مشتقات آن) از آرژانتین به شدت کاهش یافته است.

ذکر این نکته ضروریست که در آمارهای سال های 2018 تا 2021 بخشی به عنوان آمار محصولات ذکر نشده در منابع آماری آرژانتین وجود دارد که در آن صادرات آرژانتین به تفکیک مشخص نشده و بر اساس تأئید اسناد تجاری، بخش قابل توجهی از این کالاها را محصولات غذایی همچون روغن آفتابگردان تشکیل می دهند.

صادرات کالاهای صنعتی آرژانتین به ایران

آرژانتین در سال های ابتدایی قرن 21 صادرات قابل توجهی در بخش صنعتی به ایران داشت. صنایع خودرو، تجهیزات کارخانه‌ای، صنایع نفتی و ... از جمله محصولاتی بودند که از آرژانتین به ایران صادر می‌شد. با این حال طی سال های بعدی به نظر می رسد صادرات محصولات صنعتی به ایران کاهش یافته است.

نمودار زیر نشان می دهد که روند کاهشی واردات محصولات صنعتی ایران از آرژانتین طی سال های 2012 تا 2016 تشدید شده اما در سال 2017 اندکی بیشتر شده است. در خصوص سال های پس از آن آمار و اطلاعات به صورت تفکیک شده از سوی سازمان ملی آمار آرژانتین منتشر نشده است.

واردات دارو و تجهیزات پزشکی از آرژانتین

واردات دارویی ایران از آرژانتین یکی از نقاط مثبت همکاری‌های اقتصادی دو کشور است. آمار بخش تأیید اسناد تجاری نیز مؤید همکاری شرکت های دارویی ایران با شرکت های داروسازی آرژانتین می‌باشد.

همکاری‌های دارویی ایران و آرژانتین در سال های 2018 تا 2021 همچنان ادامه داشته اما در آمار صادرات آرژانتین به تفکیک ذکر نشده است. حجم، میزان و نوسانات مربوط به صادرات آرژانتین به ایران تابعی از متغیرها و مؤلفه‌های مختلف است و از شرایط بین المللی تا پارامترهای اقتصادی و تحرک و فعالیت تجار دو کشور نقش اساسی در آن داشته و دارند. این امر مؤید آنست که روابط اقتصادی و مبادلات تجاری دو کشور در هر شرایطی از کشش و ظرفیت چند صدمیلیونی برخوردار است. از سوی دیگر درصورت هم افزائی پارامترهای مختلف از شرایط مساعد بین المللی تا فعالیت مناسب تجار و فعالان اقتصادی دو کشور؛ امکان افزایش تعاملات و مراودات تجاری تا چند میلیارد دلار در سال بطور بالقوه مهیا می‌باشد.